Türk Dünyası’ndan Haberler!

Gündem

12 Ocak 2026

A⁺

A^-

* UHA / İnternational News Agency’ndan Gazeteci Veysel KAVRAYAN, Türk Dünyası’nda öne çıkan Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in , Türkiye ile karşılıklı askeri yardımı da kapsayan müttefiklik formatında yürüttükleri işbirliği çalışmalarıyla, Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev’in, Azerbaycan’ın 2026 Dönem Başkanlığı ve 2025 yılına ilişkin değerlendirmelerini aktardı

*İşte detayı!…

TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency

Gazeteci – Editör Veysel KAVRAYAN'dan Dünyadan kısa kısa 'Dünya Gündemi'

Gazeteci* Veysel KAVRAYAN

BAKÜ, 12 OCAK 2026 – Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, Türkiye ile karşılıklı askeri yardımı da kapsayan müttefiklik formatında işbirliği yürüttüklerini belirterek, “Ailemiz olan Türk devletlerinin bu alanda da işbirliğine başlaması iyi olur” dedi.

Aliyev: Türkiye ile karşılıklı müttefiklik formatında işbirliği yürütüyoruz

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev

Dünyadaki gelişmelerin ülkeleri askeri kapasitelerini artırmaya zorladığını belirten Aliyev, mevcut küresel düzende artık “kim güçlüyse, haklı olan da odur” ilkesinin ön planda olduğunu, bunun yaşanan gelişmelerle de teyit edildiğini söyledi.

Aliyev, TDT’nin Gebele’deki Zirve Toplantısı’nda bu yıl Azerbaycan’da üye ülkelerin ortak askeri tatbikat düzenlenmesini teklif ettiğini hatırlatarak, şu ifadeleri kullandı:

“Kanaatimce buna ihtiyaç var. Biz üye ülkelerle ikili formatta askeri tatbikatlar yapıyoruz. Elbette en çok Türkiye ile ancak diğer ülkelerle de. Fakat ortak askeri tatbikatların düzenlenmesinin hem büyük bir sembolik anlamı olabilir hem de pratik açıdan buna ihtiyaç var. Görüyorum ki; bugünkü dünyada ‘uluslararası hukuk’ denilen bir mesele yoktur. Bunu herkesin unutması gerekir. Güç vardır, işbirliği vardır, müttefiklik vardır, karşılıklı destek vardır. Elbette herkes hak yolunda olduğundan emin olmalıdır. Hiçbir ülke, hiçbir lider haksız bir iş yapmamalı, hiçbir ülkenin toprak bütünlüğüne göz dikmemeli, hiçbir ülkeyi işgal etmemelidir.”

Azerbaycan olarak askeri güçlerini artırdıklarını vurgulayan Aliyev, “Türkiye ile karşılıklı askeri yardımı da kapsayan müttefiklik formatında işbirliği yürütüyoruz. Ailemiz olan Türk devletlerinin de bu alanda da işbirliğine başlaması iyi olur. Bunu teklif etmekle ben herhangi bir askeri örgütün kurulmasını önermiyorum. Bazıları bunu böyle yorumluyor. Hayır, bu tamamen asılsızdır. Enerji, ulaştırma,ticaret ve yatırım gibi birçok alanda işbirliği yaparken neden askeri alanda da işbirliği yapmayalım.” diye konuştu.

Aliyev, Azerbaycan’ın batı illerini Ermenistan üzerinden Nahçıvan’a birleştirecek Zengezur Koridoru’na da değinerek, bu rotanın Azerbaycan topraklarındaki kısmının yakında hazır olacağını bildirdi.

Çalışmaları hızlandırabileceklerini ancak Ermenistan topraklarında henüz hiçbir iş yapılmadığı için buna büyük ihtiyaç görmediklerini söyleyen Aliyev, “Ermenistan topraklarında 42 kilometrelik bir yol inşa edilmelidir. Bu proje tamamlandığında yük taşıma kapasitesi 15 milyon ton olacak.” dedi.

Aliyev, Türkiye’nin Kars ile Nahçıvan arasında demiryolu inşası hususunda karar aldığını hatırlatarak, “Böylece Nahçıvan’dan Kars’a kadar ve fiilen Türkiye’nin demir yolu şebekesine tam bağlantı sağlanacaktır ve bu da çok önemli bir proje olarak değerlendirilmelidir. Nahçıvan’ı Türkiye ile birleştirebilecek bir demir yolu mutlaka olmalıdır ve bütün bu projeler elbette koordinasyon içinde yürütülmelidir.” değerlendirmesinde bulundu.

Zengezur Koridoru’nun yanı sıra Nahçıvan’a İran üzerinden Aras Koridoru ile de ulaşım sağlayacaklarını bildiren Aliyev, ulaşım hatlarının açılmasının Ermenistan’a da fayda getireceğini vurguladı.

Aliyev, “Ermenistan, mevcut çıkmaz durumundan çıkabilir ve çıkacaktır. Azerbaycan ile Ermenistan arasında yollar açılacaktır. Türkiye ile Ermenistan arasında yollar açılacaktır. Ermenistan, Nahçıvan üzerinden İran’ın demir yollarına, Azerbaycan üzerinden Rusya’nın demir yollarına erişim elde edecektir. Yani bu, Ermenistan için de faydalıdır. Burada kaybeden olmayacak.” diye konuştu.

*** Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev, Azerbaycan’ın 2026 Dönem Başkanlığında, TDT’nin bu yıl yakaladığı ivmeyi sürdürerek etkisini ve küresel görünürlüğünü daha da artıracağını söyledi.

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev’in 2025 yılına ilişkin değerlendirmelerini içeren yeni yıl mesajını paylaştı.

Ömüraliyev, 2025’te TDT açısından kayda değer ilerlemeler yaşandığını belirterek, “Türk Dünyası 2040 Vizyonu” ve “TDT 2022-2026 Stratejisi” doğrultusunda, siyasi diyaloğun derinleştirilmesi, ekonomik bağlantısallığın güçlendirilmesi, kültürel etkileşimin artırılması ve halklar arası bağların geliştirilmesini hedefleyen temel girişimleri kararlılıkla ilerlettiklerini kaydetti.

Yıl boyunca TDT’nin bölgesel ve uluslararası platformlardaki görünürlüğünü ve etkisini artırmak için üye devletlerin yakın işbirliği içinde çalıştıklarını aktaran Ömüraliyev, Kırgızistan’ın dönem başkanlığında 2025’in dikkat çekici bir dinamizmle öne çıktığını, 30’dan fazlası üst düzeyde olmak üzere toplam 150’den fazla etkinlik düzenlendiğini aktardı.

Ömüraliyev, yeni kurumsal mekanizmalar tesis edildiğini ve ilerleyen yıllarda somut sonuçlar üretmeye devam edecek 10 yeni girişimin hayata geçirildiğini ifade etti.

İlk kez bir zirve toplantısı Avrupa’da düzenlendi

Budapeşte’de 21 Mayıs’ta düzenlenen Gayriresmi Zirve’yle ilk kez bir zirve toplantısının, Avrupa’da ve bir gözlemci devletin ev sahipliğinde yapıldığına dikkati çeken Ömüraliyev, Bişkek’te ilk hükümet başkanları toplantısının da düzenlendiğini hatırlattı.

Ömüraliyev, bu yıl ilk kez merkez bankaları, mali istihbarat birimleri, savunma sanayi kurumları, fikri mülkiyet ofisleri, sayıştaylar ile çalışma ve sosyal koruma bakanlıkları düzeyinde toplantılar düzenlendiğini anımsattı.

Gençlik, spor,turizm ve insani işbirliği alanlarında da ilerlemenin sürdüğünü kaydeden Ömüraliyev, Kırgızistan’da düzenlenen Türk Devletleri 3. Üniversite Oyunları, Almatı’nın “2025 Türk Dünyası Gençlik Başkenti“, Manas’ın “2025 Türk Dünyası Turizm Başkenti” ilan edilmesi, Özbekistan’daki 3. Diaspora Gençlik Forumu, Özbekistan’daki İlk Türk Kayak Kupası, Azerbaycan’daki İlk Türk Devletleri Spor Gönüllüleri Forumu ve Türkiye’de düzenlenen Türk Kızılay Ağı Gönüllü Kampı gibi etkinliklerin dayanışmayı güçlendiren ve bölgesel işbirliğini pekiştiren önemli adımlar olduğuna işaret etti.

Ömüraliyev, 170’ten fazla üyesi bulunan Türk Üniversiteler Birliğinin (TURKUNIB) Orhun Değişim Programı ile akademik işbirliğini genişletmeye devam ettiğini aktardı.

Gebele’de “Bölgesel Barış ve Güvenlik” temasıyla 12. TDT Zirvesi düzenlendi

Yılın en önemli olaylarından birinin 7 Ekim’de Gebele’de, “Bölgesel Barış ve Güvenlik” temasıyla düzenlenen “12. TDT Zirvesi” olduğunu vurgulayan Ömüraliyev, “Azerbaycan’ın egemenliğini yeniden tesis etmesinin ve Ermenistan ile barış anlaşmasının ardından gerçekleşen bu zirve, bölgesel barış ve bağlantısallığın küresel ölçekte yeniden önem kazandığı bir dönemde, Türk Dünyası genelinde kalıcı istikrar ve işbirliği için yeni fırsatlar sundu.” ifadelerini kullandı.

Ömüraliyev, zirvede kabul edilen bildiriyle 21 maddelik kapsamlı yol haritası ortaya koyulduğunu kaydederek, 2026 için dönem başkanlığının da Kırgızistan’dan Azerbaycan’a devredildiğini ve TDT’nin 2025’te yakaladığı ivmeyi sürdürerek, etkisini ve küresel görünürlüğünü daha da artıracağına inandıklarını belirtti.

Devlet başkanlarının karşılıklı ilgi alanlarında dış ortaklarla işbirliğini derinleştirmeyi ve hızla değişen uluslararası ortamda Teşkilatın uyum kabiliyetini artırmayı amaçlayan “TDT+” formatının kurulmasını da onayladığını aktaran Ömüraliyev, Özbekistan’ın Türk Kültür ve Miras Vakfına üyeliğinin ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne Türk Akademisi nezdinde “gözlemci” statüsü verilmesinin Budapeşte Gayriresmi Zirvesi’nde memnuniyetle karşılandığını hatırlattı.

Ömüraliyev, Türkmenistan’ın da Gebele Zirvesi’nde Türk Akademisi ve TKMV’ye “gözlemci” olarak katılma kararının, bölgesel işbirliğini daha da derinleştireceğini ifade ederek, Cenevre, Viyana, New York ve Brüksel’de yürütülen faaliyetlerle küresel kurumlarla ilişkilerin güçlendirildiğini belirtti.

Ömüraliyev, Moğolistan, Meksika ve ABD’ye gerçekleştirilen üst düzey ziyaretlerin, dış ortaklıkları genişlettiğine dikkati çekerek, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü tarafından 15 Aralık’ın “Dünya Türk Dilleri Ailesi Günü” ilan edilmesinin de ortak dil mirasının uluslararası düzeyde tanınmasını sağladığını vurguladı.

2026’da Türk Dünyası’nın manevi başkenti Türkistan’da, “Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma” temasıyla düzenlenecek Gayriresmi Zirve’nin Türk Dünyası’nın dijitalleşme sürecine güçlü ivme kazandıracağını ifade eden Ömüraliyev, hazırlıkları süren Viyana’da düzenlenecek ikinci “Türk Haftası“nın da küresel görünürlüğü artıracağını kaydetti.