Taliban’ın Afganistan’ı kontrol altına alma süreci nasıl işledi?

Afganistan’ın büyük bölümünü ele geçiren Taliban 1994’te kuruldu.

1995’te Afganistan’ın başkenti Kabil’i aldı.

Kuruluşundan 4 yıl sonra, Afganistan’ın tamamına yakınında hakimiyet kurdu.

11 Eylül saldırılarından bir ay sonra Afganistan’ı terk etti

Taliban için ABD’deki 11 Eylül saldırıları sonrası yeni bir döneme girildi.

Taliban, ülkedeki hakimiyetini kaybetti.  7 Ekim 2001’de Amerika Birleşik Devletleri’nin Afganistan’da başlattığı operasyonla, kısa sürede Afganistan’dan çekildi.

Önce ana karargahı Kandahar’dan ayrılan Taliban, sonrasında dağlık araziye yerleşti.

Çekilme kararı ile birlikte ilerleyişini hızlandırdı

Afganistan’da yıllardır süren operasyonlarda yeni dönem 29 şubat 2020’de başladı.

Washington, Taliban’la masaya oturdu. Amerikan askerlerinin 11 Eylül’e kadar Afganistan’dan çekilmesi kararlaştırıldı.

ABD’nin bu adımı sonrası saldırılarını yoğunlaştıran Taliban, 2021 yılının mayıs ayı itibarıyla ülkedeki ilerleyişini hızlandırdı.

Ülkenin yüzde 80’ine hakim oldu

Peki Taliban, 3 ay içinde Afganistan’ın yüzde 80’inden fazlasını nasıl ele geçirdi?

Afganistan’a kuzeyden ve batıdan ilerleyen Taliban, bir yandan Afgan hükümetinin para kaynaklarını kurutmaya odaklandı.

Bunu da sınır geçişleri ve gümrük gelirlerini keserek yaptı.

Diğer yandan yol kenarlarına yerleştirdiği patlayıcılar, karakol baskınları ve suikastlarla saldırılarına devam etti.

Taliban yöneticileri, süreci sosyal medya üzerinden duyurmayı da ihmal etmedi.

Ele geçirilen ilk ilçeler, Afgan güçlerinin azınlıkta olduğu ve az kaynak sağlanan yerlerdi.

Bazı yerleri çatışmasız aldı

Bazı yerlerde Taliban, şehirlerin etrafında konuşlandı. Harekete geçmektense, beklemeyi tercih etti.

Aşiretlerin desteği de bu süreçte göz ardı edilmedi. Böylece Taliban, bazı bölgeleri çatışmasız ele geçirebildi.

Afgan birliklerinin asker tedariki ve koordinasyon konusundaki eksikliği de Taliban’ın ilerleyişini kolaylaştırdı.

3 ayda 28 vilayeti ele geçirdi

Taliban Afganistan’da o kadar hızla ilerledi ki bir günde 10’dan fazla ilçe ve 4 günde 6 şehir merkezini ele geçirdi.

Bedahşan, Bağlan, Ferah, Kunduz, Gazne, Mezar-‘ı Şerif, Herat ve Kandahar gibi kritik vilayetlerin kontrolünü ele aldı.

34 vilayetten 28’ini ele geçiren Taliban, 26 yılın ardından yeniden Kabil’e girdi.