Kuş gribi, fark edilmeden insanlara bulaşıyor

Yayımlanması geciken en son Morbidite ve Mortalite Haftalık Raporu’nda (Morbidity and Mortality Weekly Report), sığırlarla çalışan ABD’li veterinerlerde görülen üç yüksek patojenik kuş gribi H5N1 vakasını detaylandırırken, vakaların ikisinde net bir maruziyet kaynağı bulunmuyor.

Veterinerlerin hiçbirinde grip benzeri semptomlar görülmedi ve insandan insana yayılma hala tespit edilemedi. Ancak araştırmacılar bu yeteneğin sadece birkaç genetik mutasyon sonra gerçekleşebileceğinden endişe ediyor.

Bu vakalar Eylül ayında 46 ABD eyaletinde çalışan 150 veterinere yapılan antikor testleri sonucunda tespit edildi ve kuş gribinin bilinen enfeksiyon bölgelerinin ötesinde de görüldüğü ortaya çıktı. Test sonucu pozitif çıkan veteriner hekimlerden biri Georgia ve Güney Carolina’da çiftlik hayvanları üzerinde çalışmaktadır. Her iki eyalet de süt sürülerinde kuş gribi vakası bildirmedi.

Emory Üniversitesi’nde Virolog olan Seema Lakdawala, New York Times’tan Emily Anthes’e verdiği demeçte “Açıkça görülüyor ki kaçırdığımız enfeksiyonlar var” dedi.

Kontrol altına alınması geciktikçe, mutasyon riski artıyor

H5N1’in inek sütü yoluyla bulaştığı artık deneysel olarak teyit edildi. Tüm bunların ışığında sağlık yetkilileri tüm eyaletleri ulusal süt testi programına katılmaya çağırıyor. Hızlı mutasyona uğrayan her virüste olduğu gibi, kontrol altına alınmadaki her gecikme, hastalığa rastgele mutasyonları test etmek için daha fazla şans vermekte ve insanlar arasında yayılmasına izin verecek bir tanesine rastlama fırsatını arttırmaktadır.

Nebraska Üniversitesi’nde Bulaşıcı Hastalıklar araştırmacısı olan Lauren Sauer, NPR’ye verdiği demeçte “Eğer vakalar insanlarda tespit edilenden daha sık görülüyorsa, virüsün insanlarda çok daha kolay yayılmaya başlamasını sağlayan küçük değişiklikleri gözden kaçırma riskimiz var” dedi.

Nevada’daki ilk insan H5N1 vakası geçen hafta bildirildi ve ABD’de bilinen toplam insan vakası 68’e yükseldi. Nevada’da ayrıca ineklerde memeli hücrelerinde çoğalmaya daha uygun olabilecek yeni bir H5N1 türü olan D1.1 tespit edildi.

Emory Üniversitesi’nde Epidemiyolog olan Jodie Guest, ABD’nin ilk insan H5N1 ölümünün 6 Ocak 2025’te teyit edilmesinin ardından yaptığı açıklamada, “Virüslerin bulaşmasını durdurmanın önemli bir parçası onları takip etmektir” dedi. Ancak bazı federal sağlık kurumlarının iletişimi dondurması nedeniyle bilgi paylaşımında yaşanan gecikmeler, zaten zor olan bu işi daha da güçleştiriyor. CDC verilerinin kaldırılması, H5N1’in kediden insana geçişi konusunda şimdiden çelişkili korkulara yol açtı.

CDC, Dünya Sağlık Örgütü’ne veri akışını durdurdu

DSÖ Epidemiyoloğu Maria Van Kerkhove bir medya brifinginde “CDC şu anda, uzun yıllardır bilgi sağladıkları DSÖ küresel platformları FluNet [ve] FluID’e influenza verilerini bildirmiyor. Onlarla iletişim halindeyiz, ancak henüz bir geri dönüş almadık” dedi.

Daha eski kuş gribi türlerinde kediden insana bulaşma vakaları görüldü. Ancak şu ana kadar H5N1 ile hiçbiri görülmedi. Oregon’da çiğ evcil hayvan maması yedikten sonra hastalığa yakalanan iki kediye daha ötenazi uygulandı.

Bu arada, sağlık yetkilileri hepimizi kendimizi ve evcil hayvanlarımızı çiğ süt ürünlerinden uzak tutmaya, evcil hayvanları çiğ etle beslemekten kaçınmaya, vahşi yaşamla etkileşime girmekten kaçınmaya ve potansiyel olarak enfekte olmuş çiftlik hayvanlarıyla ilgilenirken koruyucu giysiler giymeye çağırıyor.

Hayvanlardaki enfeksiyon belirtileri arasında ateş, uyuşukluk, koordinasyon eksikliği, daireler çizme, baş eğme ve/veya ayakta duramama veya uçamama yer alıyor.