Uluslararası Diplomatik İlişkiler, Akademik Araştırmalar ve Eğitim Derneği (UDİAD) Başkan Yardımcısı Mehmet Gökhan Özçubukçu ve Bilim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Yunus Emre Tansü’nün “𝗧ü𝗿𝗸 𝗦𝗶𝘆𝗮𝘀𝗮𝗹 𝗛𝗮𝘆𝗮𝘁ı𝗻𝗱𝗮 𝗔𝘇𝗲𝗿𝗯𝗮𝘆𝗰𝗮𝗻𝗹ı 𝗕𝗶𝗿 𝗔𝘆𝗱ı𝗻: 𝗔𝗵𝗺𝗲𝘁 𝗔ğ𝗮𝗼ğ𝗹𝘂” başlıklı çalışması ile yer aldığı “OSMANLI’DAN CUMHURİYET’E TÜRK TARİHİ” kitabın girişinin kısa bir bölümü şöyle başlıyor:
-Osmanlı Devleti’nin ardından gelen Türkiye Cumhuriyeti’ne geçiş döneminin ne olacağı ve geçiş döneminde nasıl bir ideolojik politikanın uygulanması gerektiği ülke aydınları arasında tartışmaların odağı oldu.
-İmparatorluğun Osmanlı döneminde nasıl ayakta kalabileceğini tartışan aydınlar, erken Cumhuriyet döneminde ulus devlet inşa sürecinin nasıl olacağını tartıştı.
-Başta kurumların özellikleri, yeni dönemin ideolojisi, uluslararası durumu ve ülkenin jeolopolitik stratejisi olmak üzere herşeyde geçiş döneminin izlerini bulmak mümkün.
-Çağdaş siyasetteki bu büyük değişim, geçiş dönemi aydınlarının entelektüel silsilesinde de önemli değişiklikleri beraberinde getirmiş ve zaman zaman tutarlılık kaybına neden olmuştur.
-Öte yandan modern ideolojilerin Osmanlı topraklarında yankılanmaya başladığı bu dönemin aydınları ideolojileri ağırlıklı olarak yurt dışı seyahatlerinden ve yabancı kaynaklardan öğrenmeye başladılar. Ancak tartışma konuları değiştiğinde tutarlı bir ideolojik çizgi izlemeyi çoğu zaman öncelik olarak görmüyorlardı.
-Osmanlı Devleti’nin dağılması ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilan edilmesi ile eş zamanlı başlayan dönem, Türk aydınları için manevi bir bunalım dönemiydi.
-Batı toplumlarının gelişmesi ve Batı’daki siyasi ve ekonomik değişimlere paralel olarak sosyal hayattaki değişimler ve Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılmasıyla birlikte, siyasi, sosyal ve ekonomik açıdan yaşanan gerileme, onları takip eden Osmanlı aydınlarını derinden etkilemişti…
Gazeteci* Ataner YÜCE, TRT
