Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) raporuna göre: Su Döngüsündeki Düzensizlik Toplumları Tehdit Ediyor

Gazeteci* Gül KABACAOĞLU

İZMİR, 26 OCAK 2026 – İzmir’den Gazeteci Gül KABACAOĞLU, Birleşmiş Milletler’in hava durumu, iklim ve su kaynaklarını kapsayan özel bir kuruluş olan ‘Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) yayınlamış olduğu raporuna dayandırdığı haberine göre, “Küresel Su Kaynaklarının Durumu” başlıklı rapor, aşırı kuraklık ve şiddetli yağışların ekonomi ve toplumlar üzerindeki zincirleme etkilerine dikkat çekiyor.

Gazeteci Gül KABACAOĞLU, rapora göre 2024 yılında dünyadaki nehir havzalarının yalnızca üçte birinin “normal” seviyelerde olduğunu, geri kalan kısımlarının ise ya normalin altında ya da üstünde su seviyelerine sahip bulunduğunu vb Bu durumun, son altı yıldır devam eden belirgin dengesizliğini gözler önüne serdiğinin altını çizdi.

2024 yılının ayrıca üst üste üçüncü kez küresel ölçekte buzulların eridiği yıl olduğuna vurgu yapan KABACAOĞLU, küçük buzul bölgelerinin “zirve su” noktasına ulaştığını ya da yaklaşarak artık yıllık su üretiminin azalma sürecine girdiğine belirtti.

Kıtalar Arası Dengesizlik

Gazeteci Gül KABACAOĞLU rapora göre, Amazon Havzası ve Güney Amerika’nın diğer bölgeleri ile Güney Afrika’da şiddetli kuraklık yaşandığına da değinerek, buna karşılık Afrika’nın orta, batı ve doğu bölgeleri, Asya’nın bazı kısımları ve Orta Avrupa’da normalin üzerinde yağış kaydedildiğini ifade etti.

Raporda, Afrika’nın tropikal bölgesinde aşırı yağışların yaklaşık 2.500 kişinin ölümüne ve 4 milyon kişinin yerinden olmasına yol açtığı, Avrupa’da 2013’ten bu yana en kapsamlı sel felaketleri yaşandığı açıklandı.

Asya ve Pasifik bölgesinde rekor kıran yağışlar ve tayfunlar binden fazla kişinin ölümüne neden oldu. Brezilya’da ise aynı anda hem güneyde sel felaketi (183 can kaybı) hem de Amazon’daki kuraklığın devam etmesi sonucu ülke topraklarının yüzde 59’u olumsuz etkilendi.

Celeste Saulo

“Su Kaynakları Artan Baskı Altında”

WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, raporun tanıtımında şu ifadeleri kullandı:

“Su, toplumlarımızı ayakta tutar, ekonomilerimizi besler ve ekosistemlerimizin temelini oluşturur. Ancak dünyanın su kaynakları giderek artan bir baskı altında. Aynı zamanda daha aşırı suyla ilgili tehlikeler, yaşamlar ve geçim kaynakları üzerinde büyüyen bir etkiye sahip.”

Saulo, güvenilir ve bilim temelli bilginin önemine dikkat çekerek, “Ölçmediğimizi yönetemeyiz. Bu rapor, küresel ölçekte doğru bilgiye ulaşmamıza katkı sağlıyor” dedi.

Buzullar ve Yeraltı Suları Alarm Veriyor

2024 yılında küresel buzullar yaklaşık 450 milyar ton buz kaybına uğradı. Bu miktar, 7 kilometre yüksekliğinde ve aynı genişlikte dev bir buz kütlesine ya da 180 milyon olimpik havuzu dolduracak kadar suya eşdeğer. Bu erime, küresel deniz seviyesini tek başına 1,2 milimetre yükseltti.

Yeraltı sularında da ciddi dengesizliklerin kaydedildiği raporda, 47 ülkeden alınan verilere göre, incelenen kuyuların yalnızca yüzde 38’i “normal” seviyede, geri kalanlar ise ya aşırı yüksek ya da aşırı düşük değerler gösterdi.

Daha Fazla Veri ve İş Birliği Çağrısı

WMO’nun raporunda, ayrıca küresel su kaynaklarının izlenmesinde ciddi boşlukların olduğuna dikkat çekildi. Ülkeler arasında daha fazla veri paylaşımı ve iş birliği çağrısında bulundu. Celeste Saulo, “Veri olmadan kör uçuş yapıyoruz. Bu nedenle yatırımların ve iş birliğinin artırılması hayati önem taşıyor” dedi.

Birleşmiş Milletler verilerine göre, günümüzde yaklaşık 3,6 milyar insan yılda en az bir ay boyunca yeterli suya erişemiyor. Bu sayının 2050’ye kadar 5 milyarın üzerine çıkması bekleniyor.

***

Celeste Saulo hakkında

Dr. Saulo bilime tutkusunu üniversite yönetimiyle ve bilimsel araştırmaların toplumun ihtiyaçlarıyla bağlantısıyla birleştirdi.

Arjantin Ulusal Meteoroloji Servisi’nde, somut sonuçlar için çabalayan, sosyal talepleri karşılayan, ulusal, bölgesel ve uluslararası düzeylerde söz sahibi olan ve eşitlik, kapsayıcılık ve karşılıklı saygı kültürü geliştiren bir yönetim anlayışını teşvik etti.

Saulo’nun WMO ile ilişkisi uzun bir geçmişe dayanıyor. Haziran 2015’te WMO Yürütme Konseyi üyeliğine seçilen Saulo. Nisan 2018’de WMO İkinci Başkan Yardımcılığına, Haziran 2019’da ise Birinci Başkan Yardımcılığına seçilerek bu görevi yürüten ilk kadın oldu.

2018 yılına kadar Dünya Hava Durumu Araştırma Programı (WWRP) Bilimsel Yönlendirme Komitesi üyesiydi.

Araştırmaları, Güney Amerika Muson Sistemi’nin ve sıcak mevsimdeki yağış ve sirkülasyon modellerinin daha iyi anlaşılmasında kilit rol oynadı. Son birkaç yılda, rüzgar enerjisi üretimi, tarımsal uygulamalar ve erken uyarı sistemleri gibi disiplinler arası konular üzerine araştırmalarını derinleştirdi.

60’tan fazla hakemli bilimsel dergi makalesi ve kitap bölümü yazmış veya ortak yazarlığını yaptı, ulusal ve uluslararası ajanslar tarafından finanse edilen 23 araştırma projesinde Baş Araştırmacı olarak görev aldı.