ANKARA, 21 MAYIS 2025 – Yapı Denetim ve Deprem Mühendisliği Derneği Genel Başkanı Nazmi Şahin, Türkiye’nin deprem kuşağında bulunan bir ülke olduğunu söyledi.
1999 Marmara Depremi’nin ardından doğal afetlere karşı Yapı Denetimi Hakkında Kanun’un çıkarıldığını hatırlatan Şahin, bu sayede denetim sisteminin çok daha iyi bir yapıya kavuşturulduğunu ifade etti.
Şahin, doğal afetler yaşandıktan sonra değil, öncesinde tedbir alınması gerektiğine dikkati çekerek, şöyle konuştu:
“Kanunla inşaat sektöründeki paydaşlardan sadece yapı denetim firmalarının mevzuatı, cezaları ve sorumlulukları belirlendi. İnşaat ustalarının mevzuatları ve sorumlulukları konusunda büyük bir boşluk bulunuyor. Ülkemizde yaşanan depremlerde hiçbir usta ceza almadı. Her deprem raporunda işçilik hatası olduğunu yazdık. İzmir Depremi’nden sonra bunu gündeme taşıyarak, bir rapor hazırladık. Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinde de bu ortaya çıktı.”
“Yönetmeliğin kısa zamanda çıkmasını bekliyoruz”
Terzi örneğini veren Şahin, en iyi kumaşı verseniz dahi terzinin iyi olmaması durumunda dünyanın en kötü kıyafetinin ortaya çıkabileceğini dile getirdi. Şahin, inşaatta da durumun böyle olduğunu, ustaların inşaat yapımında büyük önem taşıdığını anlattı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meslek Hizmetleri Genel Müdürlüğünün yetki belgeli usta çalıştırılmasına ilişkin usul ve esaslara yönelik önemli bir çalışma yaptığına işaret ederek, “İnşaat ustalarının yaptığı hatadan ya da işin sorumluluğundan dolayı ceza almaması sistemin en büyük açığı. Ustaların da ceza almasını sağlayacak düzenlemede son rötuşlar yapılıyor, yönetmeliğin kısa zamanda çıkmasını bekliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
“Yazılım programıyla ustaların kaydı tutulacak”
Şahin, ustalara yönelik düzenlemeyle birlikte oluşacak yapının önemine değinerek, şu bilgiyi verdi:
“Bundan sonra ustaların da kayıtları tutulacak. ‘ŞantiyeM’ yazılım programıyla usta kayıtlarının elektronik ortamda tutulması Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından sağlanacak. Düzenleme çıktığında mesleki yeterlilik veya ustalık yetki belgesi kaydı olmayan hiçbir usta şantiyelerde görev alamayacak. Yapı müteahhidi ve şantiye şefi, inşaat ve tesisat işlerinde yetki belgesi olmayan usta çalıştıramayacak. Yapım işlerinde çalışacak yapı ustalarının e-Devlet Kapısı üzerinden ŞantiyeM sistemine kaydolması ve 5 yılda bir kaydını yenilemesi zorunlu olacak.”
Ustalar kurallara uymakla yükümlü olacak
Şantiye şeflerinin, işveren veya alt işveren tarafından çalıştırılmaya başlanan tüm yapı ustalarının işe başlama ve işi bırakma bilgilerini 3 gün içinde “ŞantiyeM”e kaydetmekle yükümlü olacağını vurgulayan Şahin, “Şantiye şefi yapım işini, ruhsat eki etüt ve projelerini talimatlarına uygun gerçekleştirecek. Ayrıca, inşaat ve tesisat işlerinde ilgili teknik düzenlemelere uygun malzeme ve işin niteliğine uygun makine ve ekipman kullanmakla, çalıştıkları yapım işinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına ve çevrenin korunmasına uygun hareket etmekle yükümlü olacak.” dedi.
Şahin, düzenlemenin çıkmasıyla yapı denetiminde önemli bir sorunun daha çözüleceğine, tedbirlerin alınmasıyla geçmiş yıllardaki acı tecrübelerin tekrarlanmayacağına inandıklarını sözlerine ekledi.
