Uykunun o aşaması, bunama riski için hayati!

“Yavaş dalga” uyku süreniz yeterli değilse, yaşlandıkça bunama ihtimaliniz o kadar artıyor. Yapılan bir araştırmaya göre, 60 yaşın üzerindeki bireylerde bu derin uyku süresinin yalnızca %1 azalması dahi, bunama riskinin yüzde 27 arttırıyor.

Yavaş dalga uykusu, bir insanın 90 dakikalık uyku döngüsünün üçüncü aşamasıdır ve yaklaşık 20-40 dakika sürer. Beyin dalgalarının ve kalp atış hızının yavaşladığı ve kan basıncının düştüğü en dinlendirici aşamadır.

Derin uyku kaslarımızı, kemiklerimizi ve bağışıklık sistemimizi güçlendirir ve beynimizi daha fazla bilgiyi işlemeye hazırlar. Yakın zamanda yapılan bir araştırma, beyinlerinde Alzheimer’a bağlı değişiklikler olan bireylerin daha yavaş dalga uykusu süresinin artmasıyla, hafıza testlerinde daha başarılı olduklarını ortaya koydu.

Avustralya’daki Monash Üniversitesi’nde Sinir Bilimci olan Matthew Pase, konuyla ilgili açıklamasında şunları söyledi:

“Yavaş dalga uykusu ya da diğer adıyla derin uyku, yaşlanan beyni birçok yönden destekler. Uykunun ise Alzheimer hastalığında biriken proteinlerin temizlenmesini kolaylaştırmak da dahil olmak üzere, beyindeki metabolik atıkların daha çok temizlenmesini sağladığını biliyoruz. Ancak bugüne kadar yavaş dalga uykusunun demans (bunama) gelişimindeki rolünden emin değildik. Bulgularımız, yavaş dalga uyku kaybının değiştirilebilir bir demans risk faktörü olabileceğini akla getiriyor.”

Araştırma nasıl yapıldı?

Pase ile Avustralya, Kanada ve ABD’den meslektaşları, 1995-1998 ve 2001-2003 yılları arasında, test dönemleri arasında ortalama beş yıl olacak şekilde, iki gecelik uyku çalışması tamamlayan 346 Framingham Kalp Çalışması katılımcısını inceledi.

2001-2003 çalışması sırasında demans kaydı bulunmayan ve 2020 yılında 60 yaşın üzerinde olan bu toplum temelli grup, araştırmacılara iki derinlemesine polisomnografi uyku çalışmasından elde edilen veri setlerini karşılaştırarak ve ardından 2018 yılına kadar katılımcılar arasında demans olup olmadığını izleyerek zaman içinde iki faktör arasındaki bağlantıyı inceleme olanağı sağladı.

17 yıllık takip sürecinde katılımcılar arasında 52 demans vakası kaydedildi. Katılımcıların uyku çalışmalarında kaydedilen yavaş dalga uyku seviyeleri de demans vakalarıyla bağlantı açısından incelendi.

Yaşlandıkça, derin uyku süresi azalıyor

Genel olarak, yavaş dalga uyku oranlarının 60 yaşından itibaren azaldığı, bu kaybın 75-80 yaşları arasında zirve yaptığı ve daha sonra dengelendiği tespit edildi.

Katılımcıların birinci ve ikinci uyku çalışmalarını karşılaştıran araştırmacılar, yavaş dalga uykusundaki her bir yüzde puanlık azalma ile demans gelişme riskinin %27 artması arasında bir bağlantı keşfetti.

Demansın en yaygın türü olan Alzheimer hastalığına odaklandıklarında bu riskin %32’ye çıktığı bulundu.

Framingham Kalp Çalışması, hipokampal hacim kaybı (Alzheimer’ın erken bir belirtisi) ve kardiyovasküler hastalığa katkıda bulunan ortak faktörler de dahil olmak üzere zaman içinde çok sayıda sağlık verisi noktasını ölçüyor.

Araştırmadan elde edilen sonuçlar JAMA Neurology dergisinde yayınlandı.

Kaynak* Gıda Hattı