Teknolojide rekabeti uzun yıllardır sürdüren ABD ve Çin’in gümrük vergilerindeki karşılıklı restleşmesi…

* Teknolojide rekabeti uzun yıllardır sürdüren ABD ve Çin’in gümrük vergilerindeki karşılıklı restleşmesi, fikri mülkiyetlerin korunmasından üretime kadar teknoloji sektörünün güç dengelerini derinden etkileyecek.

*Detayı haberimizde!…

UHA / İnternational News Agency

ABD ile Çin arasında uzun yıllardır birçok alanda süren gerilim, ülkelerin karşılıklı gümrük vergilerini artırmasıyla tırmanmayı sürdürüyor.

İki ülke arasındaki ekonomik savaşın önemli ayaklarından birisini de akıllı telefonlardan çiplere, yapay zekadan haberleşme ekipmanlarına kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan teknoloji sektörü oluşturuyor.

Amerikalı teknoloji devleri, uzun yıllardır üretim üssü olarak Çin’i tercih ediyor. Son yıllarda iki ülke arasındaki gerilimin artması ve buna bağlı gelişen politika değişikliği sebebiyle ABD, üretimini kendi topraklarına taşımayı hedefliyor.

TEKNOLOJİ ÜRETİMİNDE DEĞİŞİM SİNYALİ

Bu dönüşümün nedenlerinden birisi de teknoloji bilgi birikiminin korunması. Aralarında Apple’ın da bulunduğu birçok Amerikalı teknoloji devi, ürünlerinin önemli bir kısmını Çin’deki fabrikalarda ürettiriyor. Bu durum, Çinli üreticilere üretim becerisi kazandırmanın yanı sıra teknolojik bilgi birikiminin de dolaylı yollarla geçişine zemin hazırlıyor.

Çinli şirketlerin teknolojinin birçok alanında Amerikalı şirketlerle yarışır hale gelmesi ve bazı alanlarda liderliği ele geçirmesi, ABD’nin üretim politikalarını gözden geçirmesini tetikledi.

Bu durumun önüne geçmek, Çin’in ticaretten aldığı payı daraltarak kendi payını artırmak ve teknolojide üstünlüğü korumak için ABD, geliştirdiği teknolojileri ülkesinde üretmeye odaklandı. Bu stratejinin temelinde ekonomik kaygıların yanı sıra ulusal güvenlik endişeleri de bulunuyor.

Üretimi ABD’ye taşıma konusunda henüz hükümetin istediği seviyede bir gelişme olmasa da şirketlerin bu yöndeki adımları, teknoloji üretimindeki dinamiklerin değişeceğinin sinyalini veriyor.

Uzun süredir Çin’deki üretime büyük ölçüde bağımlı olan Apple, Hindistan ve Vietnam gibi ülkelerde üretim kapasitesini artırdı ancak ABD’nin gümrük vergi artışı düzenlemesi, Hindistan (yüzde 26) ve Vietnam’ı da (yüzde 46) kapsıyor. Bu sebeple gümrük vergilerinin artırılması, şirketlerin üretim merkezlerini ABD harici çeşitlendirme politikasını da olumsuz etkiliyor.

ABD hükümeti, genel teknoloji üretiminin yanı sıra özellikle çip üretimini kendi ülkesine taşımayı hedefliyor. Tüm teknolojiler için kritik önemdeki bu teknolojinin ABD’de üretilmesine yönelik Intel, TSMC ve Samsung’un milyarlarca dolarlık yeni fabrika yatırımları bulunuyor.

YÜKSEK PERFORMANSLI BİLGİ İŞLEMEDE ABD, 5G’DE ÇİN ÖNDE

Avustralya Stratejik Politika Enstitüsü’nün araştırmasına göre Çin, dronlar, elektrik bataryaları ve otonom sistemler gibi birçok alanda ABD’nin önünde yer alıyor.

ABD ise gelişmiş entegre devre tasarımı ve üretimi, yüksek performanslı bilgi işleme, doğal dil işleme, kuantum bilgisayar, küçük uydular ve uzay fırlatma sistemleri gibi alanlarda öne çıkıyor.

Akıllı fabrikalardan otonom araçlara kadar pek çok yeni teknolojide kritik konumda bulunan 5G ve 6G’de Çin’in üstünlüğü dikkati çekiyor. ABD, 5G ve haberleşme teknolojilerinde öne çıkan Huawei’ye yönelik sert tedbirler almıştı. Amerikalı üst düzey isimler, bazı ülkelere Huawei ile 5G konusunda işbirliği yapmaması yönünde tavsiyelerde bulunmuştu.

5G teknolojisinde en fazla patente sahip şirketler listesinde Huawei’yi Amerikan teknoloji şirketi Qualcomm izliyor. Listede Çin’den ZTE, Oppo, Xiaomi ve Vivo gibi birçok şirket de bulunuyor.

Huawei, uzun yıllar cep telefonlarını Google’ın işletim sistemi Android’in desteğiyle kullanıcılarına sunmuştu. ABD’nin Çinli şirketler üzerindeki politikalarının sertleşmesiyle Huawei’ye verilen bu destek son bulmuştu. Huawei, bu kısıtlamadan sonra telefonlarını kendi geliştirdiği işletim sistemiyle kullanıcılarına sunuyor.

GÜMRÜK VERGİLERİNİN ALTINDA FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KONUSU DA VAR

ABD ile Çin arasındaki tarife restleşmesi, teknolojide sadece ticaret dengelerini ve üretim hatlarını değil aynı zamanda fikri mülkiyet hakları konusundaki hassasiyetleri ve işbirliği potansiyelini de derinden etkiliyor.

ABD Başkanı Donald Trump, 1 Şubat’ta imzaladığı kararnameyle Çin’den ithalata yüzde 10 ek gümrük vergisi getirmişti. İlave verginin sebepleri arasında fikri mülkiyet hırsızlığı, zorla teknoloji transferi gibi sebepler de yer almıştı. Çinli üst düzey yetkililer de ek gümrük vergisinin ikili ilişkileri olumsuz etkilediğini belirterek, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin küresel ekonominin istikrarı açısından kritik olduğunu ifade etmişti.

Bugün itibarıyla Çin’e yüzde 145 gümrük vergisi getiren ABD, teknoloji üretimini kendi topraklarına çekerek kritik teknolojilerin ve fikri mülkiyetlerinin Çin’in erişiminden uzak tutulmasını amaçlıyor.

Bu politikalar ABD tarafından uygulanmaya çalışılsa da bazı belirsizlikleri de beraberinde getiriyor. Bu politikalar sonucu tedarik zincirleri daha karmaşık hale gelebilir, fikri mülkiyetlerin korunması zorlaşabilir ve potansiyel fikri mülkiyet ihlalleri ortaya çıkabilir. Fikri mülkiyet ihlalleri, başta Amerikalı şirketleri etkileyerek lisans gelirlerinde önemli düşüşlere sebep olabilir.