(SETA) Genel Koordinatörü Prof. Dr. Burhanettin Duran, “İsrail, bambaşka bir zulüm ortaya koydu”

SETA Genel Koordinatörü Prof. Dr. Burhanettin DURAN, Gazze’de yaşananların, çözüm bulamayan uluslararası sistemin normlarının çöküşüne işaret ettiğini söyledi.

“Uluslararası hukukun son tabutuna çivi çakıldığını söyleyebiliriz” diyen Prof. Dr. DURAN, “Bu anlamda büyük bir kriz var. Bunun çok farklı etkileri olacak. Bunun jeopolitik etkileri üzerinden insanlar konuşuyorlar. Evet, Orta Doğu’da, bölgemizde jeopolitik etkileri de olacak ama özellikle norm ve değer anlamında bir sistem olgusunun ortadan kalktığı, artık güçlülüğün her istediğinin yapılabildiği, insan hakları, çocuklar, kadınlar, hastaneler, BM kurumları, bunların bombalanması, bu başka bir sefalete, değer anlamında başka bir krize işaret ediyor. Bu insanlığın krizi, bu Batı’nın krizi, bu İslam dünyasının krizi. Dolayısıyla bunun çok başka etkileri olacak. Ne yazık ki bunların olumsuz olma ihtimali daha yüksek” olacağının altını çizdi.

Prof. Dr. Burhanettin DURAN, ateşkesin tamamen sağlanması durumunda yeniden inşa, insani yardım, sağlık ve eğitim altyapısının oluşturulmasında Türkiye’nin önemli roller üstleneceğini dile getirdi.

Kısa vadede uluslararası sistemdeki etkin güçlerin ABD başta olmak üzere, Gazze’ye yönelik politikalarını değiştirmemeleri durumunda ateşkesin hızlıca ve tamamen kesilmesini beklemediğini hatırlatan Prof. Dr. DURAN, “Ne yazık ki İsrail saldırganlığının daha da artması söz konusu olabilir. Başka bölgelere yayılma ihtimali var. Bunlar ne yazık ki riskler. Ama bunların engellenmesi için de Türkiye’nin de dahil olduğu belli aktörler, gayret içerisindeler. Onların çabalarının bir sonuç vermesini ümit ederim” dedi.

Öte yandan Prof. Dr. Burhanettin DURAN, SETA olarak yıl boyunca Türkiye’nin, bölgenin ve küresel konuların nereye gittiğine dair önemli çalışmalar yaptıklarını kaydeden belirterek, önemli başlıklarda yayınlar hazırladıklarını, son olarak da “2024 Güvenlik Radarı”nı ortaya çıkardıklarını kaydetti.

Kovid-19 salgını döneminde “Dünya nereye gidecek? Uluslararası sistemin krizi ne olacak?” tartışmalarının yaşandığına işaret eden Duran, büyük güç rekabetinden bahsedildiğini, ardından da Rusya’nın Ukrayna işgaliyle birçok önemli krizin ortaya çıktığını anımsattı.

Prof. Dr. DURAN, son 3 yılda ortaya çıkan küresel salgın, Rusya-Ukrayna Savaşı ve İsrail’in Arap ülkeleriyle normalleşmeye çalıştığı bir dönemde yeniden patlak veren İsrail-Filistin çatışmasıyla gelecek yıllarda neler olabileceği kaygısının oluştuğuna vurgu yaparak, “Baktığımızda 78 çatışmanın kimisi aktif, kimisi pasif bir şekilde önümüzde, dünyanın gündeminde durduğunu ve geleceğe dair kaygı taşıdığımızı söyleyebiliriz.” şeklinde konuştu.

ABD ile Çin arasında çok ciddi bir rekabet bulunduğunu ifade eden Prof. Dr. Burhanettin DURAN, bunun bir teknoloji rekabeti, çip savaşı, ticaret ve nüfus savaşı boyutu olduğuna dikkat çekti.

SETA Genel Koordinatörü Prof. Dr. DURAN, bütün bunların bir araya getirildiğinde çok kutuplu bir dünyaya gidildiğinin görülebildiğini belirterek, bu çok kutuplu dünyada ABD ve Çin’in arasındaki rekabetin önemli olduğunu ama AB, Rusya, Hindistan gibi ülkelerin de ve Türkiye gibi yükselen bölgesel güçlerin de bu denkleme etki edebildiğinin görüldüğünü ifade etti.

Prof. Dr. Burhanettin DURAN, uluslararası sistemin dengesini koruyacak olan Birleşmiş Milletler (BM) sisteminin artık çalışmadığına da dikkat çekerek, özellikle büyük güçlerin rekabetler, yeni belirsizlikler ve güç boşlukları oluşturduğunu söyledi.

Yükselen güçlerin bu boşlukları doldurmak zorunda olduklarını ve buna ilişkin olarak da kendi aralarında rekabetleri artırdıklarını ifade eden Prof. Dr. Burhanettin DURAN, “Bu büyük güçlerden birisinin yanında kutuplaşma, onun yanında yer alma şeklinde gerçekleşmiyor. Kendi bağımsız stratejik otonomilerini öne çıkaran politikalar izlemek zorunda kalıyorlar. Neden? Bir büyük güçle çalışmanın ya da bir ittifakın içinde olmanın sizin güvenlik sorunlarınızı çözmediğini görüyorsunuz” dedi.

SETA Genel Koordinatörü Prof. Dr. DURAN, bunu çok daha eskiden beri PKK-YPG sorunu olarak yaşayan Türkiye’nin, son 10 yılda kendi stratejik otonomisine çok yatırım yapan ve savunma sanayisinde atılım ortaya koyarak bunu pekiştirmeye çalışan önemli bir bölgesel güce dönüştüğünü aktardı.

Türkiye’nin uluslararası alanda üstlendiği rollere de vurgu yapan Prof. Dr. Burhanettin DURAN, özellikle salgın döneminde etkin bir politika ortaya koyan Türkiye’nin gelişmiş birçok ülkenin başaramadığı ölçüde salgın sürecini yönettiğini açıkladı.

Prof. Dr. DURAN, Türkiye’nin Ukrayna krizinde de Tahıl Koridoru başta olmak üzere barış için bir ara bulucu rolü üstlenmeye çalıştığını belirterek, eğer barışın önü açılacaksa burada Türkiye’nin çok ciddi bir katkısının olacağını belirtti

Filistin’de 7 Ekim’de ortaya çıkan krizde de Türkiye’nin çözüm için garantörlük önerdiğini, kalıcı ateşkesin sağlanmasına katkı yapmaya çalıştığını da hatırlatan Prof. Dr. Burhanettin DURAN, bunların Türkiye için yapılabilmesindeki en önemli şeyin Türkiye’deki istikrar ve liderlik olduğunun altını çizdi.

SETA Genel Koordinatörü Prof. Dr. Burhanettin DURAN, Mayıs 2023 seçimlerinin bu anlamda çok değerli olduğunu belirterek, Türkiye’nin önümüzdeki yüzyılını yani Cumhuriyet’in ikinci yüzyılını konuştuğumuz 2023’te eline çok büyük bir fırsat geçtiğini, önümüzde 5 yıllık bir istikrar döneminin bulunduğunu, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın son 21 yıldır yürüttüğü politikaları daha ileriye taşıyabilecek bir fırsatı eline geçirdiğini ve bunun da çok önemli bir avantaj olduğunu kaydetti.