Kıbrıslı bakan: AB, geri gönderme merkezlerinde insan hakları güvencelerini inceleyeceğini söyledi

Açıklamaları, göçmenlerin geri gönderilmesini hızlandırmayı amaçlayan kapsamlı yeni önlemlerin birlik tarafından onaylanmasından sadece birkaç gün sonra geldi; bu adım, onlarca yıldır AB göç politikasındaki en keskin yön değişikliği olarak niteleniyor.

‘Bu insanları cezalandırmak istemiyoruz’ diyen Bakan Ioannides, Euronews’in söyleşi programı 12 Minutes With‘e konuştu. ‘Sadece, Avrupa Birliği’nde kalma hakkı olmayanların buradan ayrıldığından emin olmak istiyoruz.’

Yeni kurallar, AB üyesi ülkelerin, iltica başvuruları reddedilen göçmenleri kendi topraklarındaki geri gönderme merkezlerinde barındırmak üzere üçüncü ülkelerle ikili anlaşmalar yapmasına olanak tanıyacak. Eleştirmenler bu adımı, temel insan haklarını tehlikeye attığı gerekçesiyle sert biçimde eleştiriyor.

‘İnsan haklarına saygı herkes için bir kırmızı çizgi. AB ve uluslararası hukukun ihlal edilmesini istemiyoruz’ diyen bakan, BM’nin mülteci ve göç ajansları gibi uluslararası kuruluşların geri gönderme merkezlerindeki koşulları izlemesi için düzenlemeler yapıldığını söyledi.

Göçmenlerin temel haklarının ihlal edilmesi durumunda AB’nin hangi planlara sahip olduğu sorulduğunda ise Bakan Ioannides, ‘Üye devletler ile bu tür merkezlere ev sahipliği yapacak üçüncü ülkeler arasında imzalanacak anlaşmalarda, insan hakları ihlali olması halinde neler yapılması gerektiğine ilişkin ayrıntıları belirleyen güvenceler yer alacak’ dedi.

Ancak bakan, AB ülkelerinin şu aşamada yalnızca ‘fikirleri tartıştığını’ da kabul etti.

‘Düzenleme üzerinde artık uzlaşıldığına göre, daha somut önlemler benimsemek için konuyu derinlemesine ele almaya başlayacağız’ diye ekledi.

Çocuklara ilişkin endişeler

Yalnız seyahat eden refakatsiz çocuklar, yeni kurallar uyarınca geri gönderme merkezlerine gönderilmeyecek; ancak aileleriyle birlikte olan çocuklar buralara nakledilebilecek.

Bu çocukların olası istismarlardan nasıl korunacağı sorusuna yanıt veren bakan, küçük çocuklu bir ailenin geri gönderme merkezine gönderilip gönderilmeyeceğine karar verilmeden önce ‘çocuğun üstün yararı’nın dikkate alınacağını söyledi.

AB’den ayrılmaları emredilen ancak ülkelerine geri dönmeyen düzensiz göçmenlerin oranı, birlik genelinde ortalama yüzde 27 düzeyinde.

Sorunun bir bölümünün, menşe ülkelerin kendi vatandaşlarını geri kabul etmeyi reddetmesinden kaynaklandığını kabul eden Ioannides, bazı üçüncü ülke vatandaşlarının da geri gönderme söz konusu olduğunda ‘üye devletlerle işbirliği yapmadığını’ söyledi.

Ioannides, ‘Yeni düzenleme, bireylerin üye devletlerle işbirliği yapmasını sağlamak üzere üzerlerinde baskı oluşturacak önlemler öngörüyor’ diye konuştu .

‘Örneğin, daha sıkı gözaltı kuralları ve daha uzun giriş yasakları olacak; bu da, tabiri caizse, üçüncü ülke vatandaşlarını üye devletlerle işbirliği yapmaya ve geri gönderilmeyi kabul etmeye zorlayacak.’

Altı aylık dönem için AB Konseyi Dönem Başkanlığı’nı yürüten Güney Kıbrıs Rum Yönetimi hükümeti, birliğin göç mevzuatını sıkılaştırmayı başlıca öncelik haline getirdi.

Bakan, gelecek hafta yürürlüğe girecek olan ve AB Göç ve İltica Paktı olarak bilinen kapsamlı göç reformunda, göçmenlerin geri gönderilmesine ilişkin kuralları ‘eksik parça’ olarak nitelendirdi.