GAP, 33 yıldır Güneydoğu’yu kalkındırıyor

 GAP’ı kaptırmak mı? Tarımı GAP kurtarır – Dünyanın 9 büyük projesinden biri 

TÜRKUAZ Uluslararası Haber Ajansı (TÜHA)’nın ‘Yeni Asya, AA’ kaynaklı haberine göre, GAP Bölge Kalkınma İdaresinden (BİK) derlenen bilgilere göre, Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak’ın yer aldığı 9 ili kapsayan GAP bölgesindeki yatırımların koordinasyonu için 6 Kasım 1989’da kurulan GAP Bölge Kalkınma İdaresi, bölgedeki kamu yatırımlarının çatı kuruluşu olarak faaliyet yürütüyor.

Bölgenin rekabet gücünü artırmayı hedefleyen GAP Bölge Kalkınma İdaresi, sürekli entegre edilebilen tarım, sanayi, enerji, ulaştırma, eğitim, sağlık, kırsal ve kentsel altyapı yatırımlarının da aralarında bulunduğu çok sayıda alanda bölgede yatırım yapılmasını sağlıyor.

235 milyar liralık kaynak aktarıldı

Bölge halkının refah düzeyini artırmaya yönelik projeleri önceleyen GAP’a son 33 yılda 235 milyar lirayı aşan kaynak aktarıldı. GAP’ın kuruluşundaki öncelikli yatırımların başında gelen enerjide 92, sulamada ise yüzde 58 oranında hedef gerçekleşti. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bünyesinde yatırımların yoğun bir şekilde devam ettiği GAP Bölge Kalkınma İdaresi 2023 yılı yatırımlarına da 213 milyon lira proje destek bütçesi ayrıldı.

İhracat 25 kattan fazla arttı

Bölgenin katma değerli ürünlerinin ihraç edilerek ülke ekonomisine katkı sunulmasını hedefleyen GAP’ta ihracat rakamlarında da büyük oranda artış gözlendi. Bölgede 2000 yılında 503 milyon dolar olan ihracat, 25 kattan fazla artarak 13 milyar doların üzerine çıkmayı başardı. Bölgeye 2002’de 155 teşvik belgesi verilirken yatırımcıya sağlanan desteklerin de etkisiyle geçen yıl verilen belge sayısı ise 2 bin 300’ü aştı.

Uluslararası marka olan bir proje

GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanı Hasan Maral, GAP’ın uluslararası marka değeri olan devasa bir proje olduğunu söyledi. GAP kapsamında 33 yıldır bölgede büyük bir değişim ve dönüşümün yaşandığını vurgulayan Maral, “GAP BKİ, program kapsamında destek veren kurumlarla iş birliği içerisinde projeleri hızlı hayata geçiren bir yapıdır. Biz 2022 yılı içerisinde 236 milyon lira proje desteği verdik. 2023 yılı içerisinde 53 alt projeyi destekleyeceğiz. GAP bölgesinde enerji alanında yapılan yatırımların tümü bugüne kadar elde edilen enerji geliriyle amorti edilmiş durumdadır” dedi.

1970’lerde planlandı

1970’lerde planlanan ancak fiili olarak inşa çalışmalara 1989’da başlanan GAP; Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak illerini kapsıyor. Yapıldığı dönemde GAP, dünyanın 9 büyük projesinden biri olarak tanıtılmıştı. GAP, Fırat-Dicle havzasında sulama ve hidroelektrik enerji üretimine yönelik 13 proje paketinin toplamı olarak planlanmış, bu kapsamda 22 baraj, 19 hidroelektrik santralı ve yaklaşık 1,8 milyon hektar alanda sulama şebekesi yapımı öngörülmüştü.

Demirel’in projesi

GAP, o günlerde siyasiler arasında da polemik konusu da olmuştu. Eski Başbakan ve Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, o meşhur şivesiyle “Gap’ı gaptırmam” diyerek projenin asıl sahibinin kendisi olduğunu ilan etmişti.