ref: refs/heads/v3.0
enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp

Deve Yılı: Suudi Arabistan en çok imrenilen hayvanını kutluyor

Deve Yılı: Suudi Arabistan en çok imrenilen hayvanını kutluyor
4 Mart 2024
15
A+
A-

“Çöl gemileri” olarak bilinen develer, Arap şiirinde, hikâyelerinde ve sanatında düzenli olarak yer alıyor ve toplumdaki saygın konumlarını simgeliyor.

UHA / İnternational News Agency

Abdurrahman FARUK, Al Majalla

Riyad: Suudi Kültür Bakanlığı, görkemli “çöl gemisinin” Arap Yarımadası halkının hayatında oynadığı önemli role saygı duruşunda bulunarak 2024 yılını “Deve Yılı” ilan etti.

Deve, Krallıkta ve daha geniş bölgede medeniyetin gelişmesinde rol oynadı. Develerle olan kültürel bağ çok derinlere uzanıyor ve Arap gelenekleri ve kültürü hakkında çok şey ortaya çıkarıyor.

Develer hem etleri hem de sütleri yoluyla bir ulaşım aracı ve geçim kaynağıdır ve Arap şiir ve hikayelerinde sıklıkla yer alır.

Kültürün develerle ilişkisinin her yönü, ister gurur, cömertlik, cesaret, şövalyelik, iyimserlik, isterse yuva özlemi olsun, farklı bir Arap niteliğini öne çıkarır.

Hayranlık uyandıran yaratıklar

Develer, bölgedeki yaşamın sürdürülmesine yardımcı olma yetenekleri açısından hayranlık uyandıran canlılardır. Kendine özgü hörgüçlerinde su depolayarak uzun süre susuz yaşayabilirler.

Bir diğer ilginç gerçek ise yüzlerce kilometre yol kat ederek evlerine dönüş yolunu bulabilmeleridir. Eski zamanlarda Araplar çölde kaybolurlarsa develerin serbestçe dolaşmasına izin vererek onları su kaynaklarına götürürlerdi.

Hatta Kuran’da develerden bahsediliyor: “Develerin nasıl yaratıldığına bakmıyorlar mı?” bir ayet okur.

Peygamber Efendimiz (S.A.V) bir defasında şöyle buyurmuştur: “Develer, kavimleri için bir gurur kaynağıdır, koyunlar bir nimettir ve atlar da bir iyilik alametidir.”

Deve sütü aynı zamanda tıbbi amaçlarla da kullanılmış ve birçok hadislerde şifalı özelliklerinden bahsedilmiştir.

Develerle olan kültürel bağ çok derinlere uzanıyor ve Arap gelenekleri ve kültürü hakkında çok şey ortaya çıkarıyor.

Develer ve Arap şiiri  

Araplar için şiir, bilgeliklerinin bir deposu, tarihlerinin bir kanıtı ve yaratıcı yeteneklerinin bir vitrinidir.

Ve devenin Arap toplumundaki ayrılmaz amacı ve saygı duyulan statüsü nedeniyle, Arap şiiri hayvana yapılan göndermelerle doludur. Böylelikle develer çölde yaşayan hayvanlar olmaktan çıkıp, derin kültürel öneme sahip güçlü semboller haline getirildi. 

Yazar ve eleştirmen Dr. Ali Zaala’ya göre antik tarihçi İbn el-Nedim, develere atıfta bulunan en az 20 kitap listeledi. Ne yazık ki bu kitapların çoğu kaybolmuş ve yalnızca İbn Manzur’un Lisan el-Arab’ı gibi diğer eserler aracılığıyla korunabilmiştir.

Arap kültürel yazılarında develere olan bu ilk ilgi, develerin Arapların yaşamlarında ve bilinçlerinde oynadığı önemli rolü vurgulamaktadır.

Bu durum özellikle İslam öncesi Arap edebiyatında belirgindir ve o dönemin şiirlerinde, nesirlerinde, anlatılarında ve atasözlerinde bulunan deve hakkındaki yazılar derinlemesine anlaşılmadan tam olarak anlaşılamaz. 

Zaala, devenin Arap insanının simgesi, zor zamanlarda ve yolculuklarda yoldaş, gurur ve kahramanlığın sembolü olarak görüldüğünü açıklıyor.

Al-Mutalammis adlı şair, “Boynuna kayışlar bağlı dişi bir deve getirdiğinde endişelerimi unuttum” diye yazdı.

Al-Marqash Al-Ekbar, devesiyle zorlu çölde yaptığı zorlu yolculuğu yazdı.

“Güllerin solduğu zamansız bir çölde 

uykumdan uyanıyorum 

Ve sessizce, 

Gece karanlıklaştıkça devemi çağırıyorum.”

 

kepenk

Suudi Arabistan’ın Abqaiq Dammam şehrinde çöl safarisi deve gezintisi festivali.

Çağdaş Suudi kültüründe develer 

Develer modern çağda da önem taşıyor.

Şair ve beşeri bilimler araştırmacısı Abdul Hadi Saleh, Al Majalla’ya hayvanların özgünlüğü temsil ettiğini ve Suudilerin çevreleriyle olan güçlü bağını yansıttığını açıkladı.

Develerin farklı renklerini, işaretlerini ve benzersiz özelliklerini yansıtan farklı isimleri vardır. Her açıklama, ister sahiplik, ister yarış, ister et veya süt olsun, pratik bir amaca hizmet eder. 

Bazı Suudiler develeri spor veya diğer ticari faaliyetler için besliyor, bazıları ise onları eğlence ve hobi olarak besliyor. Diğerleri nadir deve türlerinin koleksiyoncularıdır. Safkan develerin en iyi koleksiyoncularından biri Kral Halid’di.

İki tür deve vardır. Al-Majaheem veya Necdi develerinin rengi siyahken, Al-Maghateer’in ten rengi, sarımsı ve hatta kırmızımsı rengi vardır.

Sanatta develer

Develer her zaman güzel sanatlar, drama ve şiir de dahil olmak üzere Suudi sanat sahnesinin bir parçası olmuştur.

Suudilerin popüler hafızası, merhum şarkıcı Mutlaq Al-Dhiyabi’nin söylediği gibi develerle ilgili şarkılarla doludur. Bu varlık , Mishal Al-Jasser’in yönettiği çağdaş Suudi filmi Naga’da görüldüğü gibi, zaman boyunca güçlü kalmıştır .

Film, Toronto Film Festivali ve Kızıldeniz Film Festivali’nde görücüye çıktı ve Netflix platformunun en çok izlenen filmlerinden biri oldu. 

 

2023 yapımı Naga filminden bir kare

Develer genellikle sanatta, fotoğrafçılıkta ve yaratıcı yazarlıkta öne çıkar.

Eleştiri ve edebiyat profesörü Dr. Rania Al-Ardawi, Kültür Bakanlığı’nın bu yıl develeri onurlandırma kararının, develerin Suudi kimliği, kültürü ve mirasındaki zengin yerini vurguladığını söylüyor.

“Bu yılın teması, tıpkı yıllar içindeki önceki temalar gibi, Arap kaligrafisi, şiir ve kahve gibi Suudi Arabistan’ın zengin kültürü ve tarihine odaklanıyor” dedi.

Suudi Arabistan zengin geleneklerini dünyaya sergilemeye devam ederken devenin rolü bu yıl bir dizi sanatsal ve kültürel etkinlikle kutlanacak. (Al Majalla)

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.