TÜBİTAK’tan Kastamonu Üniversitesi’nin Pompeiopolis ve güneş saati çalışması’na destek…

Kültür-Sanat

11 Aralık 2025

A⁺

A^-

* Kastamonu Üniversitesi’nce, Sosyal ve Beşerî Bilimlerde Yenilikçi Çözümler Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamında yürütülen “Güneş Saati Üzerinden Zamanın İzinde: Paphlagonia Bölgesi ve Pompeiopolis Antik Kenti’nin Bilim Tarihi Açısından Analizi ve Dijital Modellemesi” başlıklı projeye TÜBİTAK tarafından destek almaya hak kazandı.

* Sözkonusu projenin yürütücülüğü, Kastamonu Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Bilim Tarihi Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Ömer Fatih Tekin tarafından gerçekleştiriliyor.

* İşte detayı!…

UHA / İnternational News Agency

KASTAMONU, 11 ARALIK 2025 – TÜBİTAK tarafından destek almaya hak kazanan ve önemli başarıya imza atılan “Güneş Saati Üzerinden Zamanın İzinde: Paphlagonia Bölgesi ve Pompeiopolis Antik Kenti’nin Bilim Tarihi Açısından Analizi ve Dijital Modellemesi” başlıklı proje Sosyal ve Beşerî Bilimlerde Yenilikçi Çözümler Araştırma Projeleri Destek Programı kapsamında yürütülecek.

Proje, Pompeiopolis Antik Kenti’nde 2021 yılında gün yüzüne çıkarılan hemicyclium tipindeki güneş saatinin bilim tarihi açısından kapsamlı biçimde analiz edilmesini hedefliyor. Güneş saatinin teknik yapısı, astronomi bilgisi, mühendislik özellikleri ve sosyo-kültürel bağlamı disiplinler arası yöntemlerle incelenecek. Türkiye’de antik güneş saatlerine yönelik beşerî bilimler alanındaki çalışmaların sınırlı olması, projeye hem özgün hem de bilimsel açıdan önemli bir konum kazandırıyor.

Çalışma kapsamında güneş saati bilgisayar destekli ışık–gölge simülasyonlarıyla yeniden modellenerek kullanım doğruluğu test edilecek; ayrıca benzer örneklerle karşılaştırmalı analiz gerçekleştirilecek.

Kastamonu Üniversitesi başta olmak üzere çeşitli üniversitelerden, Dr. Öğr. Üyesi Ömer Fatih Tekin’in yürüttüğü ekipte; Prof. Dr. Yavuz Unat, Dr. Öğr. Üyesi Tuba Uymaz, Dr. Öğr. Üyesi Sinem Demir, Dr. Öğr. Üyesi Okan Demir, Dr. Öğr. Üyesi Suat Yazan, Öğr. Gör. Samet Doğan ve Arş. Gör. Dr. Göknur Çetinkaya ve uzman araştırmacılar projede görev alıyor.

Harran Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Buğra Kara, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Elif Ela Erberk ve Karabük Üniversitesi’nden Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük de projeye araştırmacı olarak katkı sunuyor.

Rektör, Üniversitedeki 'Usulsüz Atamalar' İddialarını Yanıtladı - Memurlar.Net

Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal

Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, proje desteğine ilişkin yaptığı açıklamada, sözkonusu çalışmanın üniversitenin bilimsel faaliyetlerine önemli katkılar sağlayacağını dile getirdi.

Prof. Dr. Topal, Pompeiopolis Antik Kenti’nde ortaya çıkarılan güneş saatinin bilim tarihi açısından yeniden yorumlanmasının, bölgenin kültürel mirasına da değerli katkılar sunacağını belirtti.

“Projenin TÜBİTAK tarafından desteklenmesi bizleri memnun etti” diyen Kastamonu Üniversitesi Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, Projeyi yürüten Dr. Ömer Fatih Tekin ve araştırma ekibine de teşekkür etti ve başarılar diledi.

Rektör Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, ayrıca, nitelikli araştırmalara verdikleri destek nedeniyle YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar ve YÖK üyelerine; üniversite projelerine sağladıkları teşvik dolayısıyla TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Orhan Aydın’a teşekkür etti.

***

Pompeipolis Antik Kenti

Pompeipolis Antik Kenti – Kastamonu

Taşköprü İlçesi merkezinde bulunan antik kent M.Ö. 64 yılında Romalılar tarafından Paphlagonia (Paflagonya) Eyalet Merkezi olarak kurulmuştur. Kapalı höyük durumundaki antik yerleşimden çıkan mimari parçaların bir bölümü Taşköprü İlçesinde, arkeolojik kazılarda çıkan eserler ve mozaikler Kastamonu Arkeoloji Müzesinde görülebilmektedir. Kaynakça: Kastamonu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Kastamonu Rehberi. (2015)

Uzmanlar ve arkeologlar tarafından Efes Antik Kenti ve Gaziantep Zeugma’nın bir benzeri olarak nitelendirilen Pompeiopolis Antik Kenti’nde kazı çalışmaları halen devam etmektedir. Yapılan çalışmalarda Roma dönemine kadar inilmiş ve en eski tarihi kalıntılara ulaşılmıştır.

Pompeiopolis , Taşköprü’nün kuzeyinde, Kastamonu’nun 45 km. kuzeyinde yer almaktadır. Zımbıllı tepesi, iki tepeden daha yüksek olanı akropol olarak kullanılmış ve iki tepenin etrafındaki düz alan Pompeiopolis’in yerleşim alanını oluşturmaktadır. Pompeiopolis’in sınırları kuzeyde Küre dağının güney yamaçlarına güneyde Ilgaz dağının kuzey tarafına, doğuda Halys ırmağına ve Osmancık civarına ve son olarak batıda aynı zamanda Amosttris’inde sınırı olan Pınarbaşı vadisine kadar uzanmaktadır.
Pompeiopolis M.Ö. 65/64 yıllarında Pompeius tarafından Amnias vadisinin doğu-batı yolu geçişi üzerinde Bithynia-Pontus’un iki vilayetinde bir şehir eyaleti olarak kurulmuştur.

Kentin adı, Pompeus’dan türetilmiş olan Pompeiopolis olarak adlandırılmış ve bu isim, “Pompeius’un Şehri” anlamına gelmektedir.
Bölge M.Ö 6-5 yıllarında Paphlagonia’nın son kralı olan Deiotanos Philadephos’un ölümünden sonra Galatio’nun Roma eyaletine bağlanmıştır. Bu dönemde, Pompeiopolis bir Roma şehri olarak gelişmiştir. Diğer yandan, Paphlagania’nın Eparkhies’indeki şehirler birlik kurmuşlar ve Pompeiopolis’i de toplanma yeri olarak seçmişlerdir. Büyük olasılıkla bu dönemde toplanma yeri olmasına bağlı olarak, Pompeiopolis Antoninus Pius’tan Gallienus’a kadar Paphlagonia’nın başkenti olmuştur.

Kent, M.S. 2.yüzyılın ikinci yarısında, Claudius Sevenis tarafından yönetilmiştir.Pompeiopolis Marcus Aurelius ve Lucius Verus döneminde kısa bir süre için Sebaste olarak anılmıştır. Paphlagonia’nın Başkenti Sebaste’ye ait basılan sikkeler sadece bu iki imparator döneminde görülmektedir.

Pompeiopolis, M.S. 6.yüzyılın ortalarında bir piskoposluk merkezi olarak önem kazanmıştır. Antik kent ve civarında herhangi bir kalıntı yoktur. Kastamonu müzesi tarafından yapılan arkeolojik kazılarda çok sayıda çok iyi durumda mozaik döşemeler ortaya çıkmıştır. Taşköprü’ye adını veren köprü de bir Roma dönemi eseri olup, 150 m. uzunluğunda ve beş gözlüdür. Taşköprünün yakın çevresinde, birkaç kaya mezaru bulunmaktadır. Ayrıca bir çok türbe, höyük ve Amnias vadisinde Pompeiopolis’in köylerine ait olduğu sanılan eski kalıntılar bulunmaktadır. Kasabanın kuzeybatısında, Bademci Köyü’nün yakınında ön yüzü sütunsuz, 2 aslan kabartmalı bir kaya mezarı bulunmaktadır. Kara Dere Vadisinde de, Kalekapı denilen kaya mezarı vardır. Ön yüzü kabartma işlemeli, 2 sütunludur. Kabartmalarda aslan, boğa, kartal tasvirleri bulunmaktadır. Mezarın İÖ.7.yüzyıl, kabarmaların ise İÖ.4.yüzyıl yapıtı olduğu sanılmaktadır