Taliban’ın “erdem” yasası: Ahlak polisi güçleniyor

Afganistan’da şeriat kurallarını daha sıkı denetlemek üzere hazırlanan “erdem yasası“nın ayrıntıları açıklandı. Yasa başta kadınlar olmak üzere bir çok alanda yaşamı kısıtlıyor ve kontrolleri artırıyor.

Yasa çerçevesinde ayrıca kaçırılan namazlar ve ebeveynlere itaatsizlik de cezalandırılabilecek. Yeni yasaya göre medya, “şeriat ve din kurallarına” uygun olmayan içerikler yayınlayamayacak, Müslümanlara hakaret olarak değerlendirilebilecek konulara da yer veremeyecek.

Ahlak polisi ihlallerde bulunanları önce uyaracak, ardından para cezası ve üç güne kadar gözaltı ile diğer yaptırımlara maruz bırakabilecek. Eylemlerin tekrarı halinde ise yargı devreye girecek.

Birleşmiş Milletler (BM) Afganistan Yardım Komisyonu (Unama) daha önceki açıklamalarında Afganistan’daki ahlak polisini ülkede “korku iklimi” yaratmakla suçlamıştı.

Sakalsız polisler görevden alınmıştı

Daha önce de Afganistan’da radikal Taliban yönetimi sakal bırakmayı reddeden emniyet güçlerini görevlerinden almıştı.

İyiliğe Davet ve Kötülükten Sakındırma Bakanlığı tarafından geçtiğimiz günlerde yayınlanan yıllık raporda  geçen yıl 13 binden fazla kişinin “ahlaka aykırı eylemleri” nedeniyle gözaltına alındığı bildirilmişti. Raporda, gözaltına alınanların yaklaşık yarısının 24 saat sonra serbest bırakıldığı ifade edilirken gözaltına alınan kişilere yönelik suçlamalar ve cinsiyetleri konusunda ise bilgi verilmemişti.

Bakanlıkta Planlama ve Mevzuat Müdürü olan Muhibullah Muhlis raporun açıklandığı basın toplantısında, sakalsız olduğu tespit edilen güvenlik güçleri mensubu 281 kişinin görevine son verildiğini belirtmişti. Muhlis, 2023’te ülkede 21 bin 328 müzik aletinin de tahrip edildiğini açıklamıştı.

Taliban’ın Ağustos 2021’de iktidarı ele geçirmesinin ardından Kadın Bakanlığı feshedilerek, İyiliğe Davet ve Kötülükten Sakındırma Bakanlığı kurulmuştu.

Ahlak bakanlığı, Birleşmiş Milletler (BM) ve uluslararası insan hakları kuruluşları tarafından kadınları baskı altına aldığı ve ifade özgürlüğünü kısıtladığı gerekçesiyle eleştiriliyor. BM’nin Afganistan’daki temsilcileri, bakanlığın memurlarının İslami kurallara göre giyinmedikleri gerekçesiyle kadınları gözaltına aldığını bildirmişti. Taliban ise iddiaları “mesnetsiz” olarak nitelendirerek kuralların İslami hukuk ve Afgan gelenekleri ile uyumlu olduğunu savunuyor.

Yıllarca süren Batı askeri varlığının ardından radikal İslamcı Taliban Ağustos 2021’de Afganistan’da iktidarı yeniden ele geçirdi ve İslami bir emirlik ilan etti. Bugüne kadar hiçbir devlet Taliban’ı Afganistan’ın resmi hükümeti olarak tanımadı.