enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
18,8235
EURO
20,1993
ALTIN
1.133,78
BIST
4.505,34
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Çok Bulutlu
3°C
İstanbul
3°C
Çok Bulutlu
Çarşamba Çok Bulutlu
5°C
Perşembe Çok Bulutlu
6°C
Cuma Çok Bulutlu
6°C
Cumartesi Çok Bulutlu
7°C

Savaşa gitmeyen Ruslar: Ya cezaevine ya ölüme gidecektim…

Savaşa gitmeyen Ruslar: Ya cezaevine ya ölüme gidecektim…
24 Ocak 2023
0
A+
A-

Putin’in Eylül ayında ilan ettiği seferberliğin ardından binlerce genç savaşa gitmemek için Rusya’yı terk etti. Genç Rus erkeklerin tercih ettiği yerlerden biri, İstanbul.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna’ya askeri operasyon emri vermesinin üzerinden yaklaşık bir sene geçti. Artık Türkiye’de yaşayan Veniamin, Putin’in 24 Şubat 2022 tarihli saldırı kararını dün gibi hatırlıyor:

“Büyük bir şoktu çünkü. En kötüsü olmuştu. Felç geçiriyor gibi hissetmiştim.”

28 yaşındaki genç adam, bölgede tansiyonun yükselmesine karşın savaş çıkabileceğini hiç düşünmemiş. Anlık mesajlaşma gruplarında paylaşılan füze görüntüleriyle uyandığı o sabahtan sonra ise hiçbir şey eskisi gibi olmamış. Ancak üniversite arkadaşı Alexander gibi hayatını tamamen değiştiren başka bir tarih daha var: Rusya’da kısmi seferberliğin ilan edildiği 21 Eylül 2022.

İstanbul Levent’te bir kafede bir araya geldiğimiz Veniamin ve Alexander, Rusya’nın önde gelen üniversitelerinden Moskova’daki Higher School of Economics’te (HSE University) siyaset bilimi okumuş iki genç. Ekim ayından bu yana Türkiye’de yaşayan gençler, Forbes dergisinin Kremlin’deki kaynaklarına dayandırarak iddia ettiğine göre seferberlik ilanından sonra ülkeyi terk eden 700 bin civarındaki Rus vatandaşından sadece ikisi. Veniamin e-spor şirketindeki, Alexander ise büyük bir enerji firmasındaki işini bırakıp Rusya’dan ayrılmış.

Veniamin, kısmi seferberlik ilan edildiği Rusya'yı terk etmeye karar vermiş
[Veniamin, kısmi seferberlik ilan edildiği Rusya’yı terk etmeye karar vermiş Fotoğraf: Burcu Karakas/DW]

İki arkadaş, işgal kararından yalnızca iki hafta önce turist olarak İstanbul’u ziyarete gelmişler. Bir lokantada Ukraynalı bir grupla karşılaştıklarını, gruptakilerin savaştan kaçmak için Ukrayna’yı terk ettiklerini söylediklerinde gülümsediklerini bugün üzülerek hatırlıyorlar. Halen savaş kararının şaşkınlığını atlatabilmiş değiller:

“Geçen Şubat öncesi Ukrayna’daki arkadaşlarımız gelişmeler hakkında ne düşündüğümüzü sorduğunda, ‘Savaş çıkmaz’ diyorduk.”

Veniamin: Yaşamak istedim

Veniamin, savaşın başlamasının ardından finansal sebeplerle Rusya’da kaldığını, gideceği ülkede iyi şartlarda yaşayabilmek için para biriktirmeye başladığını söylüyor. Eylül ayında ilan edilen seferberliğin ardından ise işin değiştiğini söylüyor:

“Ya cezaevine gidecektim ya da ölüme. Yaşamak istedim.”

Genç adam, seferberliğin ilan edildiği gün Belarus’a bilet almış. Ayakkabı, diş fırçası gibi en temel eşyalarını yanına aldığı koca bir sırt çantasıyla Moskova’yı terk etmiş ve Belarus’un başkenti Minsk’te bir ay süreyle bir arkadaşının evinde yaşamış. Bir ayın sonunda ise yakın arkadaşı Alexandar’ı arayıp, “Nereye gidelim” diye sormuş.

Göç İdaresi Başkanlığı verilerine göre, Aralık 2022 itibari ile yaklaşık 37 bini İstanbul’da olmak üzere Türkiye’de ikamet eden 149 bin 859 Rusya vatandaşı var. Bu veriler, Türkiye’de yaşayan Rusların üçte birinin İstanbul’da yaşadığını gösteriyor. Veniamin ve Alexander’ın seçimleri de İstanbul’dan yana olmuş. Ancak Alexander, Rusya’yı terk etme kararını kolay almadığını anlatıyor.

Alexander: Moskova’dan ayrılma kararı çok zordu

18 yaşına geldiğinde ailesinin yaşadığı şehirden üniversite okumak için ayrılarak Moskova’ya taşınan Alexander, işgal kararı verilen günü, “Zombi gibiydim. Herkes şoktaydı. Kimse ne yapacağını bilmiyordu. Yeniden depresyona girdiğimi fark ettim” sözleriyle aktarıyor. Geçmişte depresyon tedavisi gören Alexander, bir kez daha aynı süreci yaşamaktan korkmuş.

Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra bir ay boyunca dost meclisleri de dahil olmak üzere savaş dışında hiçbir konunun konuşulmadığını, yazın gelmesiyle ise savaşın sohbet konusu olmaktan çıktığını anlatıyor:

“Savaş çok uzak bir şey gibi oldu, bize direkt etkisi yoktu.”

Alexander Moskova'dan ayrıldığı için çok üzgün olduğunu anlatıyor
[Alexander Moskova’dan ayrıldığı için çok üzgün olduğunu anlatıyor Fotoğraf: Burcu Karakas/DW]

Ancak seferberlik kararı ile savaşın gerçekliği bir kez daha Rus halkının üzerine çökmüş. Veniamin’in aksine onu düşündürten ekonomik durum değil, ülkesinden ayrıldıktan sonra ne yapacağı olmuş.

“Moskova’dan ayrılma kararı benim için duygusal olarak çok zordu. Kazakistan sınırına yakın bir şehre seferberlik ilanından beş gün sonrasına bilet aldım ve o süre boyunca düşündüm. Hayatımdaki en zor karardı.”

Alexander, son dakikaya kadar gitme kararı üzerine düşündüğünü dile getiriyor. Öyle ki, uçağının olduğu gün iş çıkışı havuza gireceği düşüncesiyle yanına mayo almış. Uçağın kalkmasına birkaç saat kala kararını kesinleştirerek havalimanına gitmiş ve trenle Kazakistan’a geçmiş. Burada eski okul arkadaşının evinde bir ay geçirdikten sonra Veniamin ile İstanbul’da yaşamaya karar vermişler.

Veniamin Osmanbey’de, Alexander Levent’te oturuyor. Ezberledikleri Türkçe cümleler var. Veniamin’e göre, örneğin, “Kolay gelsin” demek, esnafla ilişkileri kolaylaştırıyor.

“Buraya geldiğimizde her şey bize çok zor, yabancı ve kaotik geldi” diyen gençlere, TotamTotut Danışmanlık Şirketi destek vermiş.

“İstanbul’da Rus nüfusun çoğunluğu Kadıköy’de yaşıyor”

İşgal sonrası Türkiye’ye gelen Rus savaş karşıtlarının çoğunluğunu 30 yaş altı, bekar ve maddi birikimi olanlar oluşturuyor. TotamTotut Danışmanlık Şirketi kurucusu D.’nin verdiği bilgiye göre, İstanbul’da Rusların en kalabalık olduğu ilçe, Kadıköy. Rusça konser afişleri ile duvar yazılarına Kadıköy sokaklarında sıklıkla rastlamak mümkün. D., kiraların nispeten daha ucuz olması nedeniyle Pendik ve Kartal ilçelerine de rağbet olduğunu ifade ediyor.

Rus göçmenlerle Telegram gruplarında bir araya gelen danışmanlık şirketi, Eylül’deki seferberlikten beri Türkiye’ye sığınanlara ev bulma, ikamet izni alma ve entegrasyon konularında hizmet sunuyor.  Türkçe bilmeyenler için tamirat, temizlik gibi gündelik işlerde destek alabilecekleri dijital bir ağ bile kurmuşlar. D., şimdiye dek çoğu erkek 300 civarında Rusya vatandaşına yardımcı olduklarını söylüyor.

Kadıköy'de Rusça konser afişleri görmek mümkün
[Kadıköy’de Rusça konser afişleri görmek mümkün Fotoğraf: Burcu Karakas/DW]

D.’nin iddiasına göre, Aralık ayının son haftasından bu yana Ruslara ait ikamet başvurularına verilen ret cevaplarında artış var. Alexander ikamet başvurusuna ret yanıtı alan Rus vatandaşlarından, Veniamin ise halen sonucu bekliyor.

İki ay eğitim alan akrabası Ukrayna’ya savaşa gitti

İki gencin aileleri halen Rusya’da. Veniamin, annesinin haber okumayı bıraktığını, savaşa dair haberleri kendisinden öğrendiğini söylüyor.

“Annem Moskova’dan ayrıldığım için çok ama çok üzgün. Nasıl olduğunu sorduğumda, ‘Biraz ağladım’ diyor. ‘Biraz ağladım’ aslında ‘Gözyaşlarına boğuluyorum’ demek, biliyorum…”

Putin’in Rusya’da kısmi seferberlik ilan etmesinin ardından 300 bin yedek asker göreve çağrılmıştı. Seferberlik sonrası Rusya’yı terk etmeyip Ukrayna’ya savaşa giden erkeklerden biri, Alexander’ın akrabası. 45 yaşındaki aile ferdinin iki ay eğitim aldıktan sonra yılbaşında Ukrayna’ya gönderildiğini aktarıyor.

“Akrabam, evli ve çocukları var. Rusya’da oturmuş bir düzeni var. Durum böyle olunca terk etmek kolay değil. Diğer yandan, ‘Savaşa gitmek istemiyorum ama git derlerse giderim çünkü korkak değilim’ diye düşünenlerden biriydi.”

ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Mark Milley, geçen Kasım ayında yaptığı açıklamada Ukrayna işgalinden bu yana yaklaşık 100 bin Rus askerin “öldüğü ya da yaralandığını” tahmin ettiklerini açıklamıştı.

İstanbul'da bir duvar yazısı:
[İstanbul’da bir duvar yazısı: “Rusya sadece Putin değil”Fotoğraf: Burcu Karakas/DW]

İki Rus arkadaş, kendilerini bir sene kadar idare edecek birikime sahip. Sonrası ise meçhul. Rus gençler ülkelerine dönmek istese de bu, savaş bitmeden mümkün gözükmüyor. Veniamin, Rusya’da toplumunun savaşla beraber iyiden iyiye militarize olduğunu ve mevcut iklime dönmek istemediğini dile getiriyor.

“Bir gün sonra için bile plan kuramıyorsun” diyen Alexander, en çok mimarisine hayran olduğu Moskova’yı özlüyor. Öyle ki çoğu kahvaltısına Moskova sokaklarından canlı yayın yapan Youtuber’ların eşlik ettiğini söylüyor. Dönmek isteyip istemediğini sorduğumda gözleri uzaklara dalıyor.

“İnşallah…”

* Veniamin ve Alexander’ın güvenlik sebebiyle isimleri değiştirilmiştir. 

Milliyet'teki işine son verilen Burcu Karakaş: Gazetelerin yazı işleri mutfakları homofobik
Gazeteci* Burcu KARAKAŞ
Burcu Karakaş Çalışmaları insan hakları alanında yoğunlaşan İstanbul merkezli gazeteci.

Haber, değiştirilmeden kaynağından otomatik olarak eklenmiştirDeutsche Welle

[UHA Haber Ajansı, 24 Ocak 2023]

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.