Rusya’nın İHA İhlalleri: Provokasyon ile Yoklama Arasındaki Sınırın Bulanıklaşması

ANKARA , 01 EKİM 2025 – Türkiye’nin saygın, güvenilir Ankara merkezli düşünce kuruluşu olan SETA Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı’ndan Araştırmacı Neşe DÜZ, Eylül 2025’te Ukrayna’daki savaşın, Rusya’ya ait insansız hava araçlarının (İHA) hem Polonya hem de Romanya hava sahalarını ihlal etmesiyle NATO topraklarına taşındığına dikkat çekti.

Neşe DÜZ, en ciddi olayın 9-10 Eylül gecesi meydana geldiğin belirterek, Belarus’tan gelen 19-23 adet arası İHA’nın, Polonya hava sahasına girdiğinin altını çizdi.

Polonya ve müttefik uçakların (F-16’lar ve Hollanda F-35’leri) bazı İHA’ları etkisiz hale getirirken diğerlerinin ise kırsal bölgelere düşerek evlere ve araçlara zarar verdiğini, ancak herhangi bir can kaybı yaşanmadığını söyleyen Araştırmacı Neşe DÜZ, Varşova’nın bu olayı “kasıtlı bir provokasyon” olarak tanımlarken Moskova’nın ise İHA’ların hedefinin Ukrayna olduğunu ve NATO hava sahasına girişin kasıtsız yaşandığını savunduğuna vurgu yaptı.

Neşe DÜZ, aynı dönemde Romanya’nın en az bir Rus İHA’sının Karadeniz yakınlarında kısa süreliğine hava sahasına girdiğini hatırlattı ve şunları söyledi:

“Romanya Savunma Bakanlığı bu olayı “sorumsuzca bir hareket” olarak nitelendirdi ve F-16’ları havalandırarak durumu takip etti ancak İHA herhangi bir zarar vermedi. Bu olaylar bütünüyle değerlendirildiğinde NATO uçaklarının savaşın 2022’de başlamasından bu yana ilk kez Rus İHA’larını doğrudan ittifak hava sahasında düşürmesi anlamına geliyordu.

Olayın ardından Polonya, NATO Antlaşması’nın 4. maddesini işleterek müttefikler arasında acil istişare sürecini başlattı. 12 Eylül’de “Doğu Nöbeti Operasyonu” başlatılarak İttifakın doğu kanadı takviye edildi. İlave savaş uçakları, hava savunma sistemleri ve hızlı tepki koordinasyonu sahaya konuşlandırıldı. Avrupa hükümetleri Rusya’nın eylemlerini sert şekilde kınarken Trump yönetimindeki ABD’den gelen mesajlar tutarsızdı. İlk başta sosyal medyada kullanılan güçlü söylemler daha sonra daha temkinli resmi açıklamalarla dengelendi”.SETA

Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı’ndan Araştırmacı Neşe DÜZ, İttifakın, İHA’ları düşürerek ve savunmayı güçlendirerek hazırlığını göstermiş olsa da Washington’ın güvenilirliği ve Moskova’nın NATO’nun dayanışmasını sınamak için ne kadar ileri gidebileceği konularında soru işaretlerinin sürdüğünü ifade etti.

Geniş çaplı Rusya-Belarus “Zapad 2025” tatbikatı göz önüne alındığında Eylül ihlallerinin, ilerleyen dönemde daha fazla provokasyonun yaşanabileceğinin bir uyarısı olarak değerlendirildiğini ve bu durumun NATO’yu caydırıcılık ile tırmanmayı önleme arasında hassas bir denge kurmaya zorladığını kaydetti.