Pakistan’da sel: Uydu fotoğrafları yıkımın boyutunu gözler önüne serdi

Muson yağmurları Pakistan’da büyük yıkıma yol açtı ve milyonlarca kişiyi evsiz bıraktı.

İndus ve Kabil nehirlerinin taşması sonucu ülkenin önemli bir kısmı sular altında kalırken binlerce kişi öldü veya yaralandı.

İklim Değişikliği Bakanlığı son 10 yılın en yoğun muson yağışının ardından ülkenin üçte birinden fazlasının sular altında kaldığını açıkladı.

Sind ve Belucistan’dan geçen İndus Nehri’ni besleyen ülkenin kuzeyindeki akarsuların çoğu, yağışlar ve buzulların erimesi nedeniyle yataklarından taştı.

BM’ye bağlı Dünya Meteoroloji Örgütü, Pakistan ve kuzeybatı Hindistan’daki muson yağmurlarının bu yıl çok yoğun geçtiğini, önceki yıllarda Ağustos yağış ortalaması 46 milimetreyken bu yılki yağışın 1.288 milimetreye çıktığını açıkladı.

Pakistan tarihinin en ölümcül seli ise 2010’da gerçekleşmiş, 2 binden fazla kişi hayatını kaybetmişti.

Bu yılki yağışta yollar ve köprülerin de yıkılması, selden etkilenen bölgelere yardım götürmeyi iyice zorlaştırdı.

Bazı insanlar tepelere tırmanarak sel sularından korunmaya çalışırken bazıları da yardım kuruluşları tarafından açılan kamplara sığındı.

Hükümete ve orduya ait helikopterler bir yandan mahsur kalanları kurtarmaya çalışırken diğer yandan da dış dünyayla bağı kesilen çok sayıda bölgeye yardım götürmek için aralıksız çalışıyor.

BM, her yedi Pakistanlıdan birine denk gelen 33 milyon kişinin selden etkilendiğini tahmin ediyor.

Analiz: Sorumlusu iklim değişikliği mi?

BBC Çevre Muhabiri Matt McGrath

Pakistan bu yıl çifte iklim felaketi yaşadı. Mart ve Nisan’da sıcaklıklar 49 dereceyi aşarken birkaç ay sonra ülkeyi vuran sel ise her şeyi önüne katarak ilerledi, on milyonlarca kişiyi yardıma muhtaç bıraktı.

Bilim insanları sıcak hava dalgasının insan faaliyetleri sonucu oluşan iklim değişikliğinden kaynaklandığını açıkladı.

Bu son felaketin ardından da olağan şüpheli küresel ısınma.

Isınan atmosferde daha fazla suyun barınabildiği ve bu yüzden daha fazla yağmura yol açabildiği bilinen bir gerçek.

Pakistan kutuplar haricinde en fazla buzulun bulunduğu ülke ve artan sıcaklıklar Himalayalar’daki buzulları eriterek nehirlerin taşmasını kolaylaştırıyor.

Fakat bu seferki felaketin boyutunu artıran başka faktörler de var. Bunların arasında yıllardır devam eden ormansızlaştırma ve hükümetin 2010’daki selden sonra etkili önlemler alamaması da var.

Selin ardından diğer ülkelerin Pakistan’a yardım yapacağı kesin.

Ama esas soru şu: Zengin ülkeler bunun tekrarlanmaması için gereken parayı ödeyecek mi?

BM Genel Sekreteri, Pakistan’ın “dopingli bir muson yağmuruna” maruz kaldığını söyledi

Pakistan hükümeti iklim değişikliğine uyum sağlamak için 2050’ye kadar her yıl 7-14 milyar dolar arası paraya ihtiyaç duyacaklarını söylüyor.

Gelişmekte olan ülkeler, gelişmiş ülkelerin bugüne kadarki karbon salımlarındaki payları nedeniyle onlardan para talep ediyor.

Diplomatlar COP26’da bu konuda bir uzlaşmaya varamadı.

İki ay sonra Mısır’da düzenlenecek COP27’nin ana gündem maddelerinden biri de bu olacak.