İran’ın “Gerçek Vaat” olarak adlandırdığı, İsrail’in Şam’daki İran Konsolosluğuna düzenlediği saldırıya misilleme olarak gerçekleştirdiği saldırıda insansız hava araçları (İHA), seyir füzeleri ve balistik füzelerin koordineli bir şekilde kullanıldığı görülüyor. Bazı uzmanlar tarafından benzer bir saldırı modelinin, Rusya tarafından Ukrayna’da tatbik edildiği ve İran’ın da bu saldırı modelini örnek aldığı iddia edildi. Fakat Rusya-Ukrayna gerginliğinden çok daha önce 2019’da Suudi Arabistan’ın doğusunda Abkayk ve Hureys petrol sahalarında devlete ait olan Suudi Aramco Petrol İşleme Tesislerine düzenlenen saldırıda da İran yapımı İHA ve seyir füzelerinin müşterek kullanıldığı bir saldırı modeli tatbik edilmişti.

İran’ın İsrail’i hedef aldığı saldırıda İHA’lar ve seyir füzelerinin İsrail hava sahasına giremeden İsrail ve müttefikleri tarafından etkisiz hale getirildiği, balistik füzelerden ise beşinin Nevatim Hava Üssü’ne ve dördünün de Negev Hava Üssü’ne isabet ettiği İsrailli kaynaklar tarafından dile getirildi. İran’ın saldırıda 185 adet Şahid-136 İHA, 36 adet 1.650 kilometre menzilli karadan karaya seyir füzesi Paveh ve 110 adet 2000’lerin başlarında farklı versiyonlarda geliştirilen Gadır füzesi, sıvı yakıtlı ve orta menzilli Emad balistik füzesi, 2019’da tanıtılan Dezful orta menzilli balistik füzesi ve hava savunma sistemlerine karşı yüksek manevra kabiliyetine sahip olduğu da iddia edilen 1.450 kilometre menzilli Hayber Şekan füzesini kullandığı açık kaynaklardan doğrulandı.

Balistik füzeler daha büyük savaş başlıklarına sahip olduğu için yüksek kinetik enerji ortaya çıkarmaktadır. Bu da büyük, hayati ve yüksek değerli hedeflerin etkisiz hale getirilmesine olanak sağlamaktadır. Katmanlı bir hava savunma sisteminin olmadığı bir İsrail’de tablo çok daha farklı olabilirdi fakat söz konusu saldırıda İran’ın İsrail’e yönelik tehdit oluşturabilme kabiliyeti olduğunu gösterebilmesinin yanında İsrail’in maddi kaynaklarını zayıflattığı da ifade edilebilir.

Örneğin Hayber Şekan’ın önleme (interceptor) füzelerinin enerjisinin büyük miktarını rota düzeltmelerine harcamaya zorlayarak füze savunmalarına karşı koymada etkili manevra yaptığı bilinmektedir. İsrail 1,3 milyar değerinde önleme füzesi kullanırken İran ise dünyanın en düşük maliyetli uzun menzilli kara saldırı seyir füzesi olan Paveh’i kullandı. Şahid droneları gibi Paveh füzeleri de daha az korunan saldırı lokasyonlarına gönderilerek İsrail’i kaynaklarını genişletmeye zorlayabildi.

***

Yazar hakkında

Sibel Düz