Görüş: Sömürge tarafından yağmalanan sanatın iadesi sadece başlangıç

BERLİN – UHA HABER / Batılı müzeler şimdi yağmalanan sanat eserlerini Afrika’ya iade ediyor. Ancak bu, sömürgeci düşüncenin tarih olduğu anlamına gelmez, diyor Annabelle Steffes-Halmer.

Otuz dört yıl – Almanya’nın Afrika’daki sömürge yönetimi bu kadar sürdü.

Örneğin 1960’ların başına kadar Afrika’da sömürgeleri olan Fransa’yı ele alırsanız, bu süre nispeten kısa görünebilir. Ancak bu 34 yıl, işgal altındaki topraklardaki insanları travmatize etmeye, 20. yüzyılın ilk soykırımını , yani şimdi Namibya’da Herero ve Nama halkının katledilmesini ve diğer sömürgeci güçlerle birlikte bütün bir ülkeyi soymak için yeterliydi. kültürel mirasının kıtası.

Uzmanlar, Afrika’nın kültürel mirasının %80 ila %90’ının Avrupa müzelerinde veya arşivlerinde saklandığını tahmin ediyor .

Ancak burada “sadece” sanattan ve gündelik nesnelerden daha fazlası söz konusu. Avrupalılar gerçek bir rekabet içinde yeni etnoloji müzelerini doldurmak için Afrika’nın hazinelerini yağmaladıklarında , bütün kasabaları ve köyleri harap ettiler ve bütün ulusların ortak hafızasını sildiler.

‘Pelin Çift ile Gündem Ötesi’ her Cumartesi günü “Gönül Dağı”dan sonra saat 00.15’te TRT 1 Ekranlarında..

Uzun süredir ertelenen tartışmanın ardından dönüm noktası

Avrupalıların artık – örtük bir şekilde adlandırıldığı gibi – “sömürge adaletsizliği bağlamları”ndan nesneler döndürmeye başlaması, özellikle de tartışma yeni olmadığı için gecikmiş durumda. Tarafından istendiğinde iade talepleri Afrikalı aydınlar, Avrupa’nın en politikacılar ve müze uzmanları zaten 40 yıl önce bu hassas “miras” ile nasıl başa tartışıyorduk. Ancak Afrikalı temsilciler bu müzakerelere davet edilmedi.

O zamanki temel görüş, parçaların Avrupa’da daha iyi durumda olması, çevresel etkilerden ve bozulmadan korunmasıydı. Afrika’nın bu parçaları korumaktan aciz olduğuna inanılıyordu. Sonuç vermeyen açıktan ırkçı bir söylemdi. 

Bu açıdan yağmalanmış sanat alanında önde gelen sanat tarihçilerinden biri olan Benedicte Savoy , haklı olarak bir dönüm noktasından bahseder. Geçen yıl DW ile yaptığı bir röportajda , iade tartışmasındaki değişikliği Berlin Duvarı’nın yıkılmasına bile benzetti.

Kasım ayında Fransa  , eski Dahomey Krallığı’ndan 26 sanat eserini bir törenle günümüz Benin’e iade ederek bir başlangıç ​​yaptı . Almanya bu yıl da aynı şeyi yapacak ve ülkedeki çeşitli müzelerde saklanan 1000’den fazla Benin bronzunu iade etmeye başlayacak. Diğer şeylerin yanı sıra, yeni açılan Humboldt Forumunda belirgin bir şekilde sergilenmelidirler . Değerli bronzların çoğu, 1897’de İngiliz birliklerinin yağmalama operasyonundan kaynaklanmaktadır .

Koloni yapıları devam ediyor

Yağmalanan sanatın iadesi bir başlangıçtır, ancak burada durmamalı ve duramaz. Örneğin, Afrika’nın hammaddelerini ne zaman “geri vermeye” başlayacağız? Koltan, boksit veya elmas olsun , ulusötesi şirketler Afrika’nın maden kaynaklarından kâr etmeye devam ediyor. Ancak, bu zenginliğin çok azı yerel nüfusa ulaşmaktadır. Bu eşitsiz güç dengesi aynı zamanda sömürge yönetiminin bir kalıntısıdır.

Veya COVID-19 aşılarının üretimiyle ilgili çekinceleri düşünün. Güney Afrika’nın şimdi mRNA aşıları üretmeye başlaması, daha önce Avrupa ve Kuzey Amerika dışında uzmanlık ve uygun üretim tesislerinin eksikliği olduğu yönünde sıklıkla yapılan argümanları geçersiz kılıyor. Bu da ırkçı bir söylemdir. Özünde, müze profesyonellerinin 40 yıl önce Afrika’daki eserler için koruma ve özen eksikliği hakkında sahip oldukları görüşü andırıyor.

Almanya’nın Afrika’daki sömürge yönetimi 34 yıl sürdü. Bir asırdan fazla bir süre sonra, yağmalanan sanat ve kültür nesnelerinin iadesi ile uzun bir sürecin henüz başındayız. Belki de bu, Batılı politikacıların Afrika ile ilgili olarak sıklıkla talep ettiği gibi, sonunda “eşit temellerde işbirliğine” yol açacaktır.

DW Kültür Editörü Annabelle Steffes-Halmer

[UHA Haber Ajansı, 07 Ocak 2022]