ref: refs/heads/v3.0
enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp

Gazze savaşı: Arap rejimleri kendilerini tehlikeye atarak Filistin’e verilen halk desteğini görmezden geliyor

Gazze savaşı: Arap rejimleri kendilerini tehlikeye atarak Filistin’e verilen halk desteğini görmezden geliyor
29 Ocak 2024
4
A+
A-

Arapların Filistin davasına benzeri görülmemiş desteği göz önüne alındığında, İsrail’in normalleşme anlaşmalarını ilerletmek riskli olabilir.

UHA / İnternational News Agency

Mohamad Elmasry | Middle East EyeDoha Lisansüstü Çalışmalar Enstitüsü’nde Medya Çalışmaları profesörü Mohamad Elmasry, “Arap rejimleri kendilerini tehlikeye atarak Filistin’e verilen halk desteğini görmezden geliyorMiddle East Eye için bir yazı kaleme aldı

Arap Araştırma ve Politika Çalışmaları Merkezi’nin yeni bir araştırması, Arapların örgütün İsrail – Filistin ve diğer konularda  Arap kamuoyunun görüşlerini sistematik olarak araştırmaya başladığı 2011 yılından bu yana hiç olmadığı kadar Filistin yanlısı olduğunu ortaya çıkardı .

12 Aralık ile 5 Ocak tarihleri ​​arasında gerçekleştirilen en son ankette merkez, Arap bölgesi nüfusunun yüzde 95’inden fazlasını temsil eden 16 ülkede 8.000 Arap’a anket uyguladı. Katılımcılara Filistin davası, Hamas’ın 7 Ekim’de İsrail’e düzenlediği saldırı, İsrail’in Gazze’deki savaşı ve ABD politikası hakkında çeşitli sorular soruldu .

Bulgular, İsrail’in Gazze’ye yönelik, uluslararası insani hukuka göre muhtemelen bir soykırım savaşının , Arapların Filistinlilere desteğini artırdığını ve İsrail ve ABD karşıtı duyguları güçlendirdiğini gösteriyor.

Ankete katılanların yüzde 92’si, Filistin davasının sadece Filistinliler için değil, tüm Araplar için endişe verici bir konu olduğunu söyledi. Bu, merkezin 2022 anketinde bildirilen yüzde 76’ya göre önemli bir artışı temsil ediyor; aslında bu şimdiye kadar kaydedilen en yüksek rakam.

Anket aynı zamanda Gazze’yi yöneten ancak Birleşik Krallık ve diğer ülkeler tarafından terör örgütü olarak yasaklanan Hamas’a Arap kamuoyunun desteğine dair güçlü kanıtlar da ortaya koyuyor.

Ankete katılan Arapların yaklaşık yüzde 90’ı, Hamas’ın 7 Ekim saldırısını “meşru bir direniş operasyonu” veya “biraz kusurlu ama meşru bir direniş operasyonu” olarak gördüklerini söyledi.

Daha da önemlisi, ankete katılanların toplam yüzde 89’u, merkezin anket tarihindeki en yüksek rakam olan İsrail’i tanımayı reddettiklerini söyledi.  Ankete katılan Arapların yalnızca yüzde 13’ü İsrail’le barışın mümkün olduğuna inandıklarını söyledi.

Durmuş momentum

Gazze savaşının bir sonucu olarak ABD’ye yönelik görüşlerin de daha olumsuz hale geldiği görülüyor. Ankete katılanların yüzde 90’ından fazlası, ABD’nin son olaylara verdiği tepkinin “kötü” ya da “çok kötü” olduğunu belirtirken, yüzde 76’sı ABD politikasına ilişkin görüşlerinin 7 Ekim’den bu yana daha olumsuz hale geldiğini söyledi.

Bu sonuçların İsrail’in normalleşme çabaları açısından sonuçlarını düşünmeye değer. 2020’de dört Arap ülkesi (Birleşik Arap Emirlikleri, Fas, Sudan ve Bahreyn) İsrail ile ilişkileri normalleştirme konusunda anlaşmaya vardı.

Bu anlaşmalar önemliydi çünkü kısmen Filistinlileri devre dışı bırakıyordu ve İsrail’in Filistin topraklarını yasa dışı işgaline ilişkin endişeleri ortadan kaldırıyor gibi görünüyordu. Siyonistler normalleşme çabalarını överken, akademisyenler ve Filistin yanlısı gruplar bunları Filistin davasına  ihanet olarak gördü .

2020’den bu yana ve 7 Ekim’den önce, Suudi Arabistan’ın anlaşmaya varma yolunda ilerlemesiyle birlikte, daha yaygın bir normalleşme yönünde ivme kazanılmıştı . Ancak İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı ve bunun Arap dünyasında İsrail hakkında yarattığı olumsuz duygular, gelecekteki normalleşme anlaşmalarının olasılığını azaltabilir veya en azından uygulanmasını zorlaştırabilir.

Merkezin son anketinde Suudi Arabistanlı yanıt verenlerin yüzde 68’i İsrail’i tanımayı reddettiğini söyledi; bu oran 2022’de bunu söyleyen yüzde 38’in neredeyse iki katıydı .

Arap hükümetleri halklarının çağrılarına kulak vermek akıllıca olacaktır. Halkın öfkesinin nasıl ortaya çıkabileceğini tahmin etmek her zaman zordur.

Faslı ve Sudanlı Arapların da İsrail’i tanımayı reddetme olasılıkları 2022’ye kıyasla artık daha yüksek. Fas’ta tanımayı reddedenlerin oranı yüzde 67’den yüzde 78’e yükselirken, Sudanlıların tanımayı reddedenlerin oranı yüzde 72’den yüzde 81’e yükseldi. Bu bulgular, İsrail’in ilerlemesiyle normalleşmeye çalışan Arap rejimlerinin karşılaştığı göz korkutucu görevin altını çiziyor.

Gazze'de soykırım işleyen İsrail, Uluslararası Adalet Divanı'nda suçlanıyor

Güney Afrika’nın Uluslararası Adalet Divanı’ndaki soykırım davasının açıkça ortaya koyduğu gibi, İsrail 7 Ekim’den bu yana soykırım niyetini gösteren çok sayıda açıklama yaparken, İsrail güçleri 10.000’i çocuk olmak üzere 25.000’den fazla Filistinliyi öldürdü .

Çoğunluğu Filistin’in durumuna sempati duyan Arap vatandaşlarını, sivil bölgeleri ayrım gözetmeksizin bombalayan , hastaneleri, sığınakları ve güvenli yolları hedef alan bir devletle ilişkileri normalleştirmenin siyasi, etik ve dini uygunluğu konusunda ikna etmek zor olacak . İnsani yardımın masum sivillere ulaşması  sistematik olarak engellendi .

Öfkeyle birleşen

İleriye dönük olarak Arap rejimlerinin sorunu, onların halkın duygularını ne ölçüde göz ardı etmeye istekli oldukları etrafında şekillenecek. İsrail’in vatandaşlarının iradesine karşı normalleşmeyi sürdürmesi riskli olabilir.

Gerçekten de Arap halkları öfke içinde birleşmiş görünüyor. Arap sokaklarında öfkenin bu kadar hissedildiği son dönem , demokrasi çağrılarına ve yaygın halk protestolarına yol açan Arap Baharı dönemiydi Arap hükümetleri huzursuzluğa yol açabilecek normalleşme anlaşmalarında zar atmaya istekli olacak mı? Sadece zaman gösterecek.

Belki de her şeyden çok, son anket sonuçları bazı Arap rejimleri ile onların vatandaşları arasındaki  büyük kopukluğu gösteriyor.

Nadir insanlar dışında , çoğu Arap hükümeti İsrail’in zulmüne karşı yalnızca nispeten ılımlı bir şekilde azarladı ve petrol ambargosu çağrıları da dahil olmak üzere İsrail’e karşı eyleme yönelik popüler çağrılar Arap hükümetleri tarafından ilgi görmedi. Daha da önemlisi, daha önce üzerinde mutabakata varılan normalleşme anlaşmaları hız kesmeden devam etti .

Mısır’ın Refah sınır kapısını yönetme biçimi, belki de Arap hükümetleri ile Arap sokakları arasındaki kopukluğu en iyi şekilde ortaya koyuyor. Mısır, Refah sınır kapısını tam olarak açmadı; bu kritik bir başarısızlık, çünkü Gazze’ye gerekli yardımın yapılması mevcut insani felaketi hafifletecektir.

Mısır rejimi aylardır yardım çalışanlarının çalışmalarını engelledi ve Refah’la ilgili protestoları bastırdı, hatta yardım toplamaya çalışan yabancı aktivistleri tutukladı. Geçen hafta, Filistin bayrağı sallayarak adalet sloganı atarak mütevazı bir sokak protestosu düzenleyen Mısırlı bir kadın , Mısırlı yetkililer tarafından tutuklandı.

Trajik, baskıcı şiddet eylemleri bazen önemli değişimleri katalize edebilir. Arap rejiminin şiddetinin benzeri görülmemiş bir halk öfkesine, kitlesel sokak protestolarına ve demokrasi çağrılarına yol açtığı Arap Baharı sırasında da durum böyleydi . Gazze soykırımının Arap siyasetinde köklü bir değişime işaret etmesi mümkün, hatta muhtemelen muhtemel.

Bir sonraki anket sonuçlarının ne göstereceğini kimse kesin olarak bilmiyor. Ancak Arap rejimleri, İsrail ve ABD saldırganlığını anlamlı bir şekilde kontrol altına almak ve politikalarını vatandaşlarının istekleriyle daha iyi uyumlu hale getirmek ve aynı zamanda daha iyi ekonomik fırsatlar yaratmak için bir şeyler yapmadıkça, Arap sokaklarındaki öfke ve hayal kırıklığı muhtemelen artmaya devam edecek.

Arap hükümetleri halklarının çağrılarına kulak vermek akıllıca olacaktır. Halkın öfkesinin nasıl ortaya çıkabileceğini tahmin etmek her zaman zordur.

Bu makalede ifade edilen görüşler yazara ait olup, Uluslararası Haber Ajansı (UHA)‘ın yayın politikasını yansıtmayabilir.

Mohamad Elmasry, Doha Lisansüstü Çalışmalar Enstitüsü’nde Medya Çalışmaları profesörüdür.
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.