Dünya Dönüyor!

İSTANBUL, 01 AĞUSTOS  2025 

Kanada ve Malta Filistin’i devlet olarak tanıyacağını duyurdu Kanada Başbakanı Mark Carney, eylülde yapılacak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda Filistin devletini tanıyacaklarını açıkladı. Carney, “Eylül ayındaki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda Filistin devletini tanımayı planlıyoruz” dedi. Carney, “Niyetimiz, 2026 yılında Hamas’ın olmadığı bir seçimin yapılması, Filistin Devleti’nin reformlar gerçekleştirmesi ve silahlanmanın sonlandırılması gibi reformlara bağlı” ifadelerini kullandı. Öte yandan Malta da eylülde Filistin devletini resmen tanıyacağını bildirdi. Malta Dışişleri Bakanlığı Daimi Sekreteri Christopher Cutajar, ülkesinin, Filistin halkının “kendi kaderini tayin hakkını” uzun zamandır desteklediğini bildirdi. Cutajar, “sorumlu aktörler olarak, iki devletli çözüm kavramını teoriden pratiğe geçirmek için çalışmak görevimiz” dedi. Cutajar, “Dolayısıyla Malta hükümeti, eylülde yapılacak BM Genel Kurulu’nda Filistin devletini resmen tanıma yönünde ilkeli bir karar aldı” ifadesini kullandı. Daha önce Fransa ve İngiltere, Filistin’i devlet olarak tanıyacağını açıklamıştı.

Hindistan ve Brezilya’ya yeni gümrük vergisi ABD Başkanı Donald Trump, Hindistan’a yönelik yüzde 25 gümrük vergisi uygulamasının 1 Ağustos itibarıyla başlayacağını duyurdu. Trump, Hindistan’ın ticaret politikaları, Rusya ile olan ilişkileri nedeniyle yüzde 25 gümrük vergisi ödeyeceğini bildirdi. Trump, “Unutmayın, Hindistan dostumuz olsa da, yıllar boyunca onlarla nispeten az iş yaptık çünkü gümrük vergileri çok yüksek, hatta dünyadaki en yüksek ülkeler arasında ve ülkeler arasında en zorlu ve uygunsuz parasal olmayan ticaret engellerine sahipler. Ayrıca, askeri teçhizatlarının büyük çoğunluğunu her zaman Rusya’dan satın aldılar ve herkesin Rusya’nın Ukrayna’daki ölümleri durdurmasını istediği bir dönemde Çin ile Rusya’nın en büyük enerji alıcısı konumundalar. Her şey iyi değil” dedi. Öte yandan Trump, Brezilya’dan gelen bir dizi ürüne iki gün erken yüzde 50 gümrük vergisi uyguladığını duyurdu. Yarın yürürlüğe girmesi planlanan gümrük vergilerini açıklarken Trump, Brezilya’nın eski cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro’yu yargılamasını gerekçe gösterdi.

Rusya: Trump’ın açıklamaları, ilişkileri olumlu etkileyemez Trump’ın Ukrayna ile bir anlaşmaya varması için Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e verdiği “50 günlük” süreyi “10 ya da 12 güne” kısaltacağı yönündeki açıklamasını değerlendiren Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, “Hiçbir tehdit ilişkilerin iyileştirilmesi sürecini olumlu etkileyemez. Bu doğanın kanunudur. Ülkeler arası ilişkilerin iyileşmesi söz konusu ise tehditlerin körelmesi lazım” ifadelerini kullandı. Rusya’ya yönelik çok sayıda yaptırımın uygulandığını hatırlatan Zaharova, bunların üstesinden geldiklerini belirterek, “Bundan dolayı küresel ekonomiye darbe vurulduğundan hiç şüphe yok. Bu yaptırımların dünyadaki durumu baltaladığı aşikar. Bunun bazılar için açık olması, diğerleri için de anlaşılmaz olması tuhaf” dedi. Zaharova, Trump’ın “İran’ı nükleer programını yeniden başlatması durumunda yok etmekle” tehdit etmesine dair ise “İran’a yönelik saldırı düzenleme yönündeki çağrıları kınadıklarını” belirtti.

Fed faizi sabit tuttu ABD Merkez Bankası (Fed) Temmuz ayı toplantısında tarife belirsizlikleri nedeniyle piyasa beklentilerine paralel olarak faizlerde değişikliğe gitmedi. Faiz kararı 2’ye karşı 9 oyla alındı. 1993 yılından beri ilk kez 2 Fed üyesi karara karşı oy kullandı. Fed böylece son 5 toplantıda faizlerde değişikliğe gitmedi. Karar sonrası konuşan Fed Başkanı Powell mevcut para politika duruşunun olası gelişmelere çabuk yanıt verebilmek için uygun bir pozisyonda olduğunu söyledi. Fed’in mevcut duruşunu “ılımlı kısıtlayıcı” olarak tanımlayan Powell, bu politikanın hem enflasyona karşı koruma sağladığını hem de istihdam tarafındaki riskleri gözettiğini vurguladı. Powell, önümüzdeki aylarda açıklanacak verilerin, Fed’in para politikasında atacağı adımlar için belirleyici olacağını yineledi.

Üretken yapay zeka uygulamaları 1.87 milyar dolar gelir elde etti Teknoloji pazarı araştırma şirketi Sensor Tower’ın raporuna göre, Gen AI uygulamaları 2025’in ilk yarısında hem indirmelerde, hem de uygulama içi gelirlerde muazzam bir büyüme kaydetti. Kullanıcılar, Gen AI uygulamalarını 1,7 milyar kez indirirken, bu sayı 2024’ün ikinci yarısında 1 milyardı. Bu uygulamalar, uygulama içi gelirlerini ikiye katlayarak 2025’in ilk yarısında 1,87 milyar dolar gelir elde etti. Bu rakam 2024’ün ikinci yarısında 932 milyon dolardı. Raporda, kullanıcıların 2025’in ilk yarısında Gen AI uygulamalarında 15,6 milyar saatten fazla zaman geçirdiği, bu rakamın 2024’ün ikinci yarısındaki 8,5 milyar saatten fazla olduğu belirtildi. Bu süre zarfında 426 milyardan fazla oturum kaydedildi. Asya, Gen AI uygulamaları için en hızlı büyüyen pazar oldu ve Hindistan ve Çin gibi pazarlar sayesinde indirmeler açısından yüzde 42,6 ile pazar payı bakımından da lider oldu. Asya’daki indirme büyümesi 2025’in ilk yarısında yüzde 80 olurken, Avrupa’da bu oran yüzde 51 ve Kuzey Amerika’da yüzde 39 oldu.

Angola’da akaryakıt zammı protestoları:22 Ölü Angola’da akaryakıt zammına karşı düzenlenen protestolarda 22 kişinin öldüğü, 197 kişinin yaralandığı bildirildi. İçişleri Bakanı Manuel Homem, ölenler arasında bir polis memurunun da olduğunu kaydetti. Ulusal Polis Sözcüsü Mateus Rodrigues de 1214 kişinin ayaklanmalar, yağmalar ve güvenlik güçlerine yönelik saldırılarla bağlantılı olarak gözaltına alındığını açıkladı. Rodrigues, “Luanda’daki eylemlere yönelik toplumsal kınamamızı güçlendirmek istiyoruz çünkü bu eylemlerin gösteri olarak adlandırılması hiçbir şekilde kabul edilemez” dedi. Akaryakıt zammı protestoları, hükümetin pahalı yakıt sübvansiyonlarının baskısını hafifletmek amacıyla dizel fiyatını üçte bir oranında artırma kararının ardından 28 Temmuz’da başkent Luanda’da başlamıştı. Otobüs ve taksi şoförleri zammı protesto etmek için 3 günlük grev başlatmış, minibüs ve taksi birlikleri de ücretleri yüzde 50 artırmıştı.

ABD’den, İran bağlantılı nakliye ağına yaptırım kararı ABD Hazine Bakanlığı, İran ve Rusya’dan petrol taşındığı gerekçesiyle, kişi ve kurumları da hedef alan 115’i aşkın yaptırım açıkladı. Açıklamada bu durumun, 2018’den bu yana İran’a yönelik en büyük yaptırım adımı olduğu kaydedildi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise söz konusu yaptırımların ABD’nin güvenliğini öncelediğine işaret etti.