Araştırma / Türkiye’deki Suriyeli Öğrencilerin Eğitime Katılımı ve Toplumsal Uyumu

“Eğitimin temelinde her bireyin eğitim imkânlarından eşit bir şekilde yararlanması yatmaktadır. Bu hak, mülteci, göçmen, sığınmacı gibi herhangi bir ayrıma tabi tutmadan herkese tanınmış bir haktır. Herkesin yaşadığı yerde eğitim görme hakkına sahip olması başka ülkeye göç eden ya da sığınan kişiler için oldukça önemli olduğundan o ülkelerde bu bağlamda eğitim politikaları üretilmektedir. Sosyal bir devlet olmanın gereği de budur. Cinsiyet, yaş, gelir durumu ve etnik yapı, göçmen oluş olmayış gibi faktörlere bakılmaksızın her bireyin ülkedeki eğitim sisteminden eşit bir şekilde yararlanmasının sağlanması devletin temel sorumluluğudur”. [8]

“Türkiye’de toplamda 870 bin okul çağında Suriyeli öğrenci bulunmaktadır ve bu öğrencilerin 380 bini halen okula gidebilme imkânına kavuşamamıştır” diye konuşan Doç. Dr. Yasemin Çakırer ÖZSERVET, Türkiye’de devlet okullarında eğitim gören “Geçici koruma altındaki Suriyeli öğrenci sayısının Milli Eğitim Bakanlığı’nın verilerine göre 169 bin 10, Geçici eğitim merkezlerinde eğitim gören Suriyeli sayısının ise 294 bin 112 olduğunu ifade etti. [9]

Doç. Dr. ÖZSERVET, Eğitim hayatındaki sığınmacı/ göçmen çocuğun yaşadığı uyum problemlerini etkileyen en önemli etmenin çocukların akranlarıyla dil bilmedikleri için iletişim kuramamaları olduğunu, çünkü yaşanılan uyum sorunlarının boyutunu ve derecesini etkileyen en önemli etkenin göç eden yabancı öğrencinin arkadaş çevresi ve bu arkadaş çevresiyle kurduğu ilişkilerin boyutu bulunduğunun altını çizdi.

“Göç eden öğrencilerin (dil gibi bariyerlerden dolayı) genellikle aynı milletten öğrencilerle arkadaşlık yapmayı seçmesi, bu öğrencilerin diğer öğrencilerle uyumunu da zorlaştırmaktadır” diyen Doç. Dr. Yasemin Çakırer ÖZSERVET, “Kendi aralarında kendi dillerini konuştukları için göç ettikleri ülkenin dilini öğrenme süreçleri de tabi ki uzamaktadır” dedi. [10]

Doç. Dr. ÖZSERVET, Göçmenlerin geldikleri ülkelerdeki kültürel ve dilsel farklılıkların da eğitim süreçlerinde problemlere yol açtığını belirterek, Türk insanlarının yapısına uygun olan Türk eğitim sisteminingöçmen çocukların eğitim sorunlarını çözmede yetersiz kalabildiğini, öğretmenleriyle düzgün iletişim kuramayan göçmen öğrencilerin eksiklikleri ve olası başarısızlıklarının arkasında yatan nedenleri tespit etmenin de çok güç olduğunu anlattı.[11]

Eğitimdeki başarı ve uyumun sadece eğitim kurumuna ya da devlete bağlı olmadığını  dile getiren Doç. Dr. Yasemin Çakırer ÖZSERVET, “Eğitim süreçlerinde öğrencilerin ailelerine ve geldikleri toplumsal yapıya da büyük bir sorumluluk ve görev düşmektedir. Ailelerin çocuklarıyla kurduğu iletişim tarzı, eğitim sorunlarıyla ilgilenmesi ve eğitime bakış açıları çocuğun eğitim sürecini etkilemektedir” dedi.

Doç. Dr. ÖZSERVET, Ailesi tarafından eğitimine önem verilmeyen çocukların başarılı olma şansının, ailesi tarafından eğitimine önem verilen bireylere göre düşük olduğuna değinerek şunları söyledi:[12]

“Türkiye’de göçmen çocukların aldıkları eğitimlerde başarılı olma olasılığı yukarıda sayılan faktörlerle ilişkilidir. Göçmen aileler çoğunlukla çocuklarının eğitim ihtiyacının önemini kavrayamamaktadır. Bu yüzden göçmen çocukların gerekli eğitimleri ya alamamakta ya da eksik almaktadır”. [13]