AB, ilk kez LNG tedarikini hedef alan Rusya’ya karşı yeni yaptırım paketini onayladı

* Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline karşı yeni bir dizi yaptırım üzerinde anlaşmaya vararak 14. yaptırım paketini yürürlüğe koydu.

* Son yaptırımlar, ilk kez Rus sıvılaştırılmış doğal gazının (LNG) AB’ye ihracatının yasaklanmasını kapsıyor.

Yeni yaptırım paketi, son derece teknik ayrıntılar üzerinde haftalarca pazarlık yapan AB diplomatları arasında uzun süren müzakerelerin sonucunda ortaya çıktı. Enerji sektöründe herhangi bir yaptırımı engelleyeceğini söyleyen Macaristan da dahil olmak üzere bazı ülkelerin çekinceleri nedeniyle paketin yürürlüğü konması birkaç kez ertelendi.

Ancak son olarak Almanya, şirketlere yaptırımların delinmesini önleme yükümlülüğü getiren “Rusya’ya hayır maddesi” (no Russia clause) nedeniyle anlaşmayı erteledi.

AB yetkilileri, Almanya’ya işleri yoluna koyması için zaman tanımak amacıyla İtalya’daki G7 ve İsviçre’deki Ukrayna Barış Zirvesini son tarih olarak belirlemişti. En sonunda, Perşembe sabahı, Almanya endişelerinin giderildiği sinyalini vererek anlaşmanın önünü açtı.

LNG tedarikine getirilen kısıtlama, birliğin daha önce Moskova’nın en büyük gelir kaynaklarından ikisi olan kömür ve deniz yoluyla taşınan petrole uyguladığı gibi topyekûn bir ithalat yasağı anlamına gelmiyor.

Bunun yerine, AB şirketlerinin Rus LNG’sini satın almalarına izin verilecek, ancak aktarma olarak bilinen bir uygulama olan diğer ülkelere yeniden ihraç etmeleri yasaklanacak.

Rus fosil yakıtlarını takip eden bağımsız bir kuruluş olan Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA), 2023 yılında birliğin toplam gaz tüketiminin yüzde 5’ini temsil eden 20 milyar metreküp Rus LNG’si için 8.3 milyar euro ödeyeceğini tahmin ediyor.

Belçika, Fransa ve İspanya Rus LNG’sinin Avrupa Birliği’ndeki ana giriş noktaları.

CREA, bu arzın yaklaşık yüzde 22’sinin (4,4 milyar metreküp) küresel olarak aktarıldığını ve 1,6 milyar metreküpünün diğer üye ülkelere gönderildiğini belirtiyor. Geri kalanı ise Çin, Hindistan, Türkiye ve diğer ülkelere gönderiliyor.

Rakamlar Batı’nın kargo ve nakliye hizmetlerindeki öncü rolünü yansıtıyor: Geçen yıl G7 ülkelerinin denizcilik sektörü Rusya’nın 15,5 milyar euro değerindeki LNG ihracatının yüzde 93’ünü gerçekleştirdi.

AB’nin yeni yaptırımları bu kârlı işi engellemeyi ve Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü pahalı topyekûn savaş için kaynak yaratma kabiliyetini kısıtlamayı amaçlıyor. Yaptırımlar ayrıca, Reuters’in daha önce Arctic LNG 2, Ust Luga ve Murmansk olarak tanımladığı, Rusya merkezli henüz faaliyete geçmemiş üç LNG projesini de hedef alıyor.

Buna ek olarak üye devletler, Brüksel’in başını ağrıtan önceki 13 yaptırım paketinde açık bırakılan boşlukların kapatılması ve ihlallerin önlenmesi için daha sıkı tedbirler üzerinde anlaşmaya vardı.

Bu tedbirlerin ayrıntıları hemen açıklanmadı ancak Kremlin’in Rus deniz petrolüne uygulanan G7 fiyat sınırını aşmak için kullandığı yaşlanmış, küçük boyutlu tankerlerden oluşan “gölge filoya” yönelik olduğu düşünülüyor.

Varil başına 60 dolarlık sınırlamaya rağmen Rusya son birkaç ayı Ural petrolünü 67 ila 75 dolar arasında bir fiyattan satarak geçirdi.

Gazeteci* Tuba Nur TÜRKELİ