Avrupa enerjisinde yeni oyuncular: Yunanistan’ın Dedeağaç stratejisi

* Yunanistan’ın Dedeağaç (Alexandroupolis) şehri ve çevresi, artık gaz arzını güvence altına alma ve AB’nin enerji haritasını yeniden şekillendirme planlarının merkezinde yer alıyor.

* İşte detayı!…

UHA / İnternational News Agency

Gazeteci* Symela Touchtidou & Euronews

ATİNA, 14 ŞUBAT 2026 – UHA / İnternational News Agency’n Euronews’ten aktardığı Gazeteci* Symela Touchtidou’nun haberine göre, Yunanistan’ın Dedeağaç (Alexandroupolis) şehri, Avrupa’nın Rus enerji kaynaklarından kopma sürecini hızlandırmasıyla birlikte, kritik bir jeopolitik ve enerji merkezi haline geliyor.

Özellikle Dedeağaç, Avrupa Birliği’nin enerji çeşitlendirme çabalarında giderek artan bir rol üstleniyor. Trakya, uzun süredir ihmal edilen bir sınır bölgesi olarak görülürken, bugün Avrupa enerji güvenliği için stratejik bir kavşak konumunda.

Avrupa, 2028 itibarıyla Rus petrol ve doğalgaz ithalatını tamamen sona erdirmeyi hedeflerken, AB başkentlerinde enerji arzının bir sonraki aşamasını güvence altına almak için yoğun bir tartışma yürütülüyor.

Yeşil geçişi hızlandırma çabalarına rağmen, doğalgaz önümüzdeki yıllarda Avrupa enerji karmasında kritik bir köprü yakıt olarak kalmaya devam edecek.

Avrupa Komisyonu ve uluslararası enerji kuruluşlarının analizlerine göre, doğalgaz; elektrik şebekelerinin istikrarını korumak, yenilenebilir enerji üretimini dengelemek ve sanayi enerji güvenliğini desteklemek açısından önemli bir rol oynuyor.

Rus enerji akışlarının kesintiye uğraması ve talebin kademeli olarak artması, Avrupa pazarında ciddi bir açığa yol açıyor. 2030 yılına kadar Orta ve Doğu Avrupa’nın yıllık 35 milyar metreküp (bcm) ek doğalgaza ihtiyaç duyacağı öngörülüyor. Bu açığın, yeni altyapı yatırımları, tedarik çeşitlendirmesi ve alternatif rotalarla kapatılması gerekecek.

Avrupa pazarındaki doğalgaz açığını kapatmayı başarabilen ülkeler, iki önemli avantaj elde edecek: Transit ve gaz ticaretinden elde edilecek gelirler ile Avrupa enerji çeşitlendirme stratejisinde kilit oyuncular olarak artan jeopolitik etki.

Trakya’nın belirleyici rolü

Rusya’nın enerji kısıtlamaları nedeniyle Avrupa’daki birçok boru hattı yeterince kullanılmazken, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) Avrupa talebini karşılamada öne çıkan alternatif haline geliyor.

Bu pazarda Yunanistan, coğrafi konumunu ve mevcut ile genişleyen altyapısını kullanarak önemli bir pay elde etmeye çalışıyor.

Stratejinin merkezinde, ülkedeki iki LNG terminalini birbirine ve Bulgaristan ile Romanya’nın birbirine bağlı gaz sistemlerine bağlayan Dikey Koridor (Vertical Corridor) bulunuyor. Bu hat, Dedeağaç’taki Yüzer Depolama ve Gazlaştırma Ünitesi (FSRU) ile Revithoussa LNG terminali arasında enerji taşınmasını sağlarken, gazın Ukrayna’ya kadar iletilebilmesine de imkan tanıyor.

Aynı Dikey Koridor, Macaristan, Slovakya ve Moldova pazarlarına da gaz sağlayabilir ve böylece Orta ve Doğu Avrupa’daki enerji güvenliğini güçlendirir.

Aynı zamanda, boru hattı ağının daha da genişletilmesi için görüşmeler sürüyor; böylece ağırlıklı olarak ABD menşeli LNG, Yunanistan’a ulaştırılarak daha fazla Avrupa pazarına yönlendirilebilecek. Bu pazarlar arasında İtalya (TAP üzerinden) ve Avusturya da bulunuyor; bu da Yunanistan’ı AB için kilit bir enerji kapısı haline getiriyor.

Bu hedefi desteklemek amacıyla Yunanistan, ikinci bir yüzer LNG depolama ve gazlaştırma terminali (FSRU) inşa etmeyi planlıyor.

Bu yönde adım atan şirketlerden biri, Gastrade, Alexandroupolis (Dedeağaç) FSRU’yi işletiyor. Şirket, halihazırda faaliyette olan terminalin yanına ikinci bir birim kurulumuna ilişkin çevresel onayı Yunan devletinden aldı.

Yeni FSRU, FSRU Thrace (Trakya) adıyla anılacak ve Alexandroupolis (Dedeağaç) FSRU ile aynı deniz sahasında konumlanacak.

Ancak proje, ciddi mali zorluklar da beraberinde getiriyor. İnşaat maliyetlerinin yaklaşık 600 milyon euroya ulaşacağı tahmin ediliyor; proje yönetimine göre bu miktarın, Avrupa finansal araçları veya devlet desteği olmadan karşılanması mümkün değil.

Brüksel’de enerji pazarlığı

Avrupa’nın gaz altyapısının geleceği üzerine Brüksel’de yüksek riskli siyasi ve ekonomik bir oyun oynanıyor.

Son yıllarda Avrupa Komisyonu, gaz projelerinin finansmanını aşamalı olarak sonlandırma yönünde güçlü bir tutum sergiledi; bu projelerin yeşil geçiş ve iklim nötrlüğü hedefleriyle uyumsuz olduğunu savundu. Ancak sanayi oyuncuları ve ulusal hükümetler bu görüşe karşı çıkıyor, gazın önümüzdeki yıllarda hâlâ gerekli olacağını vurguluyor.

Görüşmeler sürerken, Brüksel üzerinde gaz altyapısının finansmanı için tutumunu esnetme yönünde artan bir baskı bulunuyor.

Yunan enerji sektörü temsilcileri Euronews’e yaptığı açıklamada, “Bunu talep eden sadece Yunanistan değil. Örneğin Romanya, yeni bir gaz sahası olan Neptune Deep’i geliştiriyor ve hacimleri Avrupa pazarında satabilme seçeneğine sahip olmak istiyor,” dedi.

Amerikalıların rolü

Avrupa Komisyonu’nun gaz konusundaki yaklaşımını yeniden gözden geçirmesi yönündeki baskılar artarken, ABD daha hızlı hareket ediyor.

EXIM ve US International Development Finance Corporation gibi büyük Amerikan finans kurumları, Dedeağaç’taki ikinci yüzer FSRU terminalinin inşasına finansman sağlama konusunda ilgilerini dile getirdi. Kurumlar, projeyi, ABD LNG ihracatını Dikey Koridor üzerinden Avrupa’ya artırma fırsatı olarak görüyor.

Bu konu, ABD Enerji Bakanlığı tarafından Şubat ayı sonunda Washington’da düzenlenmesi planlanan özel bir toplantının odak noktası olacak.

Toplantıya, Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin enerji bakanları ile sektör temsilcileri katılacak.

Kostis Sifneos, Gastrade’nin Başkan Yardımcısı, “Washington toplantısına, Avrupa Enerji Komisyonu’ndan Ditte Juul Jørgensen liderliğindeki bir heyet katılacak,” dedi.

Sifneos, Dikey Koridor projelerine finansman sağlanmasının toplantının en önemli gündem maddelerinden biri olacağını belirterek, “Brüksel’de gaz altyapısının finansmanı konusundaki tartışmalar, Avrupa’nın Rus gazından kopma kararı çerçevesinde yoğunlaştı. Ukrayna, Macaristan ve Slovakya gibi ülkelerin, Rus gazını ikame edecek altyapı projeleri için Avrupa desteğine ihtiyaçları olacak. Bu tartışmanın 2026’da sonuçlanmasını ve olumlu bir netice vermesini bekliyoruz,” dedi.

Enerji güvenliğinin Avrupa politikasının merkezinde yer aldığı bir dönemde, Dedeağaç FSRU gibi yüzer tesis projeleri, daha gerçekçi bir Avrupa enerji planlaması için test alanı olacak.

Tüm gözler şimdi Brüksel’de: 2026’da hangi koşullar altında ve hangi coğrafi stratejiyle gazın Avrupa pazarına akmaya devam edeceğine karar verilmesi bekleniyor.