Su Politikaları Derneği (SPD) Başkanı Yıldız: Kastamonu Cürümören Barajı Projesi Yeniden Ele Alınmalı!  

Su Politikaları Derneği (SPD) tarafından, geçmişi oldukça eski olan Kastamonu Cürümören Barajı Projesi ile ilgili bir açıklama yapıldı.  

UHA / İnternational News Agency

Su Politikaları Derneği (SPD) Başkanı Dursun Yıldız tarafından yapılan açıklamada, Cürümören Barajı projesi fikri oldukça eskiye 1970‘li yıllara dayandığını belirterek, Devrekani Çayı üzerindeki Çayözü köyü yakınında Karadeniz bölgesinde yer alan Cürümören’de kurulacak olan bu barajın taşkın koruma sulama ve enerji üretimi amaçlı olarak hizmet verebileceğinin öne sürüldüğünü hatırlattı. 

Dursun Yıldız, Çorum’a bağlı 16 km mesafe uzaklıktaki, yaklaşık 55 m yüksekliğinde ve 8MW kurulu güce sahip enerji üretim amaçlı bir baraj olarak ele alınmış olan Cürümören Barajı, Turgut Özal’ın Başbakanlık döneminden bu yana bölge insanı, muhtarı, yöneticileri ve milletvekilleri Cürümören’de  sulama amaçlı bir projenin gerekliliğini ileri sürdüklerini ve bu durumun birçok belgede ve yerel basının haberlerinde de yer aldığını dile getirdi. 

Devrekâni Çayı Alt Havzasında 400 milyon m3 su var  

Devrekani Çayı alt havzasının, Türkiye’nin 29 bin 598 km2’lik bir sahasını kapsayan ve Batı Karadeniz Havzası içinde yer alan 2 bin 322 km2 büyüklüğünde olduğunu ifade eden Yıldız, “Havza, Devrekâni Çayı ve yan kollarından ibaret açık bir havzadır. Havzanın su potansiyeli 400 milyon m3’tür. Kuzeyde Karadeniz, doğu ve güneydoğuda Gökırmak, güneyde Araç, batıda ise Bartın Çayı Havzası ile sınırlanmaktadır. Bu alan, Devrekâni, Daday, Ağlı, Seydiler, Pınarbaşı, Azdavay ve Cide ilçelerinin bir kısmını içine almaktadır” diye konuştu.  

Su Politikaları Derneği (SPD) Başkanı Dursun Yıldız, Devrekâni Çayı’nın uzunluğunun ise 150 km uzunluğunda ve  denize boşaldığı yerdeki yıllık ortalama debisinin 720 milyon m3 olduğunu belirterek, Devrekâni ilçesinin kuzeyinden doğan çayın, batı yönünde akarak Seydiler çevresindeki Bük, İncesu, Halat ve Yamanlı dereleriyle bağlanarak Azdavay ilçesine doğru ilerlediğini, daha sonra Toka-Akçay ve Kanlıdere ile bağlanıp Cide ilçesinin batısından Karadeniz’e döküldüğünü aktardı. 

(SPD) Başkanı Dursun Yıldız, “Havzada, Devrekâni Ovasını sulamak amacıyla DSİ tarafından İncesu Deresi üzerinde Beyler, Bük Deresi üzerinde ise Kulaksızlar Barajı inşa edilmiştir. Beyler Barajı 2001 yılında inşa edilmiş, 2003 yılından itibaren planlı su dağıtımına başlanmıştır. Beyler Barajı Sulaması: 5178 ha (net), toplam depolama hacmi: 26 milyon m3  ’tür. Kulaksızlar Barajı ise 2007 yılında işletmeye alınan 18 milyon m3 göl hacminde bir su toplama yapısı olup 5128 ha’lık bir alanı sulaması planlanmıştır” dedi. 

 Kastamonu ilinde sulamaya elverişli tarım alanının yüzde 75’i sulanmıyor  

Kastamonu’da 2021 yılı çevre durum raporunda bölgede sulamaya elverişli tarım alanının yüzde 75’inin sulanamadığının yer aldığını söyleyen Dursun Yıldız, halen sulanmayan tarım alanı büyüklüğünün 127 bin hektar olduğunu ve bu durumun çok önceleri sulama amaçlı olarak düşünülen, ancak uygulaması sürekli ertelenen Cürümören Barajı Projesi’nin yeniden ele alınması gerektiğini ortaya koyduğuna dikkat çekti.  

Cürümören Barajı Proje yerinde 100 milyon m3 su var  

Yıldız, Cürümören Barajı’nın  planlandığı yerin membaında inşaatı tamamlanıp işletmeye alınan iki adet sulama barajının da mevcut olduğunu hatırlatarak şunları kaydetti:

“Bu Beyler Barajı ve Kulaksızlar barajları ile toplam 10 306 ha alan sulu tarıma açılmıştır. Bu barajların hemen menbaında Çayözü, Cürümören köyleri yakınındaki bölgeye yapılacak sulama, taşkın koruma ve enerji üretimi amaçlı bir barajın, mevcut koşullar da dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesinin bölge ve ülkemiz için faydalı olacağı düşünülmektedir. 

Daha önce yapılan bir çalışmada  Cürümören Barajı projesinin 905 m kotunda yer alacağı  ve proje yerinde sulama ihtiyacı dışındaki yıllık ortalama akımın 112 milyon m3 olarak tespit edildiği  belirtilmektedir”. 

Kastamonu’da 2023-2027 Yılları Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı’nda Devrekani Çayının Cürümören debi ölçüm istasyonunda 2017 yılında ölçülen yıllık debinin 93,42 milyon m3 olarak verildiği belirtiliyor. Aynı yayında bu noktadaki uzun yıllar ortalama yıllık akım değeri de  140,15 milyon m3 olarak yer alıyor.

Aradaki fark Cürümören Baraj projesinin membaında yapılan iki barajda tutulan sudan kaynaklandığı ve bu durumda Cürümören Barajı Projesi yerine yılda yaklaşık 95 milyon m3 civarında bir suyun geldiği görülüyor.

Bu nedenle bu suyun Cürümören Barajı projesi ile tarımsal üretime kazandırılması hususunun yeniden ele alınıp değerlendirilmesi de çok faydalı olacak.  

Gazeteci* Ataner YÜCE