2023’te Türk diplomasisi…

2023’te yakın siyasi tarihinin en önemli seçimlerinden birini yaşayacak olan Türkiye, yeni yılda yoğun ve zorlu bir dış politika gündemiyle de uğraşmak durumunda kalacak.

Türkiye’nin, Rusya-Ukrayna savaşının belirlediği jeopolitik kazanımlarını Batı ile ilişkilerinde dengeyi kaybetmeden sürdürmek isteyeceği bu senede Yunanistan ve Suriye başlıklarının yaklaşan seçimlerden nasıl etkileneceği merak konusu.

ABD ile F-16 satışı sorununu çözmek isteyen Türkiye’nin İsveç ve Finlandiya’nın NATO’ya katılım onayı hakkında vereceği karar da Batı ile ilişkilerde önemli bir gösterge olacak.

24 Şubat 2023’te 1. senesini dolduracak olan Rusya’nın Ukrayna’yı işgal girişimi, 2022’de olduğu gibi yeni senenin de en önemli olayı olmayı sürdürecek. Devam eden bu çatışma, NATO üyesi olan ama aynı zamanda Rusya ile çok yakın siyasi, ekonomik ve enerji ilişkisi içindeki Türkiye açısından da 2023’ün en önemli konu başlıklarından biri olmaya devam edecek.

Savaşın başladığı günden itibaren Ukrayna ve Rusya ile temasta kalmaya özen gösteren, Batı’nın baskısına rağmen yaptırımlara katılmayan Türkiye, bir taraftan savaşan taraflar arasında ateşkes ve kalıcı barış için arabuluculuk yaparken diğer taraftan da savaşın yarattığı küresel gıda bunalımının çözümü için devredeydi.

Türkiye ve BM girişimiyle 22 Temmuz’da Rusya ve Ukrayna ile ayrı ayrı imzalanan iki mutabakat muhtırası sonucunda Karadeniz’de oluşturulan “tahıl koridorundan” yaklaşık 15 milyon tona yakın ürünün taşınması sağlandı. 19 Kasım 2022’de anlaşmanın süresi bir kez daha 4 aylık bir süre için uzatıldı. Türkiye’nin 2023’teki amaçlarından biri tahıl koridoru anlaşmasını en az bir sene olmak üzere uzatmak ve Rus tahıl, gübre ve diğer gıda ürünlerinin de artık ihracına başlamak.

Bu ürünler yaptırım kapsamında olmamasına karşın bunları taşıyacak gemilerin sigorta sorunları ve ödemeler konusundaki sıkıntıların aşılamaması nedeniyle henüz Rusya’dan ihracat başlayamadı. Türkiye ve BM’nin bu konudaki çalışmalarında ilerleme sağlandığı ve 2023’te de ihracatın başlayabileceği Ankara’nın öngördüğü gelişmeler arasında.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2023’te de Rus ve Ukrayna devlet başkanları ile temaslarını sürdürerek olası barış görüşmelerine ev sahipliği yapmak niyetinde olduğu biliniyor. Ancak Kiev ve Moskova’dan şu ana kadar yapılan açıklamalar, savaşın 2023 seyrine ilişkin umut verici unsurlar taşımıyor. Rusya’nın bahar aylarıyla beraber yeni bir saldırı başlatacağı, Ukrayna’nın da Batı’dan aldığı siyasi, ekonomik ve askeri destekle Rus saldırısına karşılık verip kaybettiği toprakları geri almaya dönük bir yaklaşım içinde olacağı kaydediliyor.

Ankara, barış görüşmeleri için parametrelerin tamamen değiştiğini değerlendirirken, özellikle Rusya’nın Ukrayna’nın sivil altyapısını vurmaya başlaması karşısında ABD’nin Patriot hava savunma sistemlerini göndereceği açıklamasının yeni bir tırmanmanın işareti olarak görüyor.