Yapay zeka gözetimi felakete dönüştü: Meksika’da binlerce öğrenci tekrar sınava girecek

ANKARA, 7 AĞUSTOS 2026 – UHA / International News Agency’n EuroNews’ten aktardığı Gazeteci Çağla ÜREN’in haberine göre, Meksika’nın en büyük üniversitesi olan Ulusal Özerk Meksika Üniversitesi (UNAM), bu yıl ilk kez giriş sınavını çevrimiçi olarak ve yapay zekâ (YZ) destekli gözetim sistemiyle gerçekleştirdi. Ancak sınav sonuçlarının ardından ortaya çıkan olağan dışı başarı oranları, on binlerce adayın kopya çekmiş olabileceği şüphesini doğurdu.

Üniversite, şimdi 58 bin adayı yeniden sınava alma kararı verdi.

İlk kez çevrimiçi yapıldı

UNAM her yıl yaklaşık 50 bin öğrenci kabul ediyor. Bu kontenjanın yarısından fazlası üniversiteye bağlı 14 hazırlık lisesinden gelen öğrencilere ayrılıyor.

Geriye kalan yaklaşık 22 bin kontenjan için adayların giriş sınavını geçmesi gerekiyor. Bu yıl sınava yaklaşık 160 bin kişi başvurdu.

Önceki yıllarda sınavlar gözetmen eşliğinde yüz yüze yapılırken, bu yıl erişimi kolaylaştırmak amacıyla ilk kez çevrimiçi sisteme geçildi.

Kopyayı önlemek için iki farklı yazılım kullanıldı.

Bunlardan ilki, adayların sınav sırasında başka sekme veya program açmasını engelleyen LockDown Browser adlı tarayıcıydı.

İkinci sistem ise eğitim teknolojileri şirketi Territorium tarafından geliştirilen yapay zekâ destekli gözetmen yazılımıydı. Sistem, adayları web kamerası üzerinden izleyerek kulaklık kullanımı, mikrofonun kapatılması veya şüpheli davranışlar gibi kopya belirtilerini tespit etmeye çalıştı.

Başarı oranındaki ani artış şüphe uyandırdı

Ancak sınav sonuçları açıklandıktan sonra dikkat çekici bir tablo ortaya çıktı.

Son beş yılda, sınava giren adayların yalnızca yüzde 0,9’u 110 ve üzeri puan alabiliyordu.

Bu yıl ise aynı başarı düzeyine ulaşanların oranı yüzde 5,5’e çıktı. Başka bir deyişle, yüksek puan alan adayların oranı beş katından fazla arttı.

Bu olağan dışı yükseliş hem adaylar hem de bağımsız uzmanlar tarafından şüpheli bulundu.

’75 bin kişi kopya çekmiş olabilir’

The New York Times’ın aktardığına göre, yapay zekâ uzmanı ve matematikçi Raúl Rojas, sınav sonuçlarını analiz ederek yaklaşık 75 bin adayın, yani sınava girenlerin neredeyse yarısının kopya çekmiş olabileceğini öne sürdü.

Rojas’a göre birçok aday, klasik “kopya kâğıdı” yönteminin dijital versiyonlarını kullandı.

Sosyal medyada kopya yöntemleri paylaşıldı

Bu durum, yapay zekâ gözetim sisteminin bazı yöntemleri tespit edemediği anlamına gelebilir.

Sınav öncesinde sosyal medyada sistemin nasıl aşılabileceğine ilişkin çok sayıda öneri dolaşıma girmişti.

Bunlar arasında web kamerasının görüş alanı dışında ikinci bir monitör kullanarak soruları başka bir yapay zekâ aracına yöneltmek, kulaklıkları uzun saçların altına gizlemek, yapay zekâ destekli yardımcı sistemlerden gerçek zamanlı yanıt almak da vardı.

58 bin kişi yeniden sınava alınacak

UNAM da sınav sonuçlarını incelemek üzere uzmanlardan oluşan bağımsız bir komite kurdu.

Komite, bu hafta yayımladığı değerlendirmede bir “kontrol sınavı” yapılmasını önerdi.

Buna göre, çevrimiçi sınav sonucunda üniversiteye kabul edilen tüm adaylar, ayrıca bu yıl aldıkları puan, önceki beş yılın kabul barajlarını geçmeye yetecek düzeyde olan adaylar yeniden sınava girecek.

Toplamda 58 bin kişi ikinci kez sınava alınacak ve bu kez sınav tamamen yüz yüze gerçekleştirilecek.

Protestolar düzenlendi

Sınav tartışmaları nedeniyle geçen hafta öğrenciler ve adaylar UNAM kampüsü önünde protesto gösterileri düzenledi.

Göstericiler, “Yapay zekâ değil, dürüstlük istiyoruz,” sloganları atarak üniversitenin çevrimiçi sınav sistemini eleştirdi.