UNESCO listesindeki Binlerce yıllık Nemrut Dağı’nda anıtsal heykellerin korunması için 2025’te başlayan çalışmalar devam ediyor

2025 yılında başlatılan kapsamlı sağlamlaştırma programında bilimsel analizler ile modern koruma teknikleri birlikte uygulanıyor.

Çalışmalar ikinci yılında devam ediyor

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Nemrut Dağı’ndaki koruma çalışmalarının belirlenen program doğrultusunda devam ettiğini açıkladı. Ersoy, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde bulunan alanda ilk kez bu ölçekte kapsamlı bir sağlamlaştırma çalışması yürütüldüğünü belirtti.

Çalışmaların temel amacı, anıtsal heykelleri binlerce yıl boyunca maruz kaldıkları doğal koşulların oluşturduğu risklere karşı korumak. Müdahalelerde ise eserlerin mevcut görünümünün ve özgünlüğünün değiştirilmemesine özellikle dikkat ediliyor.

Taşların yapısına özel müdahale

Koruma programında nanoteknolojik çözeltilerden yararlanılıyor. Bu uygulamalarla heykellerin taş yapısının sağlamlaştırılması amaçlanıyor.

Anıtsal eserlerde zaman içerisinde oluşan çatlaklar da çalışmanın önemli bölümlerinden birini oluşturuyor. Taşların içerisine su girmesini önlemek amacıyla çatlaklar, taşın yapısıyla uyumlu kireç bağlayıcılı harçlarla dolduruluyor. Bu müdahaleler sırasında heykellerin dış görünümünde değişiklik meydana getirilmemesi hedefleniyor. Böylece hem taşların yapısal bütünlüğünün desteklenmesi hem de tarihî eserlerin mevcut görünümünün korunması amaçlanıyor.

Bilimsel araştırmalar çalışmaya yön veriyor

Nemrut Dağı’ndaki uygulamalar doğrudan sahadaki gözlemlerle sınırlı tutulmuyor. Daha önce arkeometri uzmanları tarafından gerçekleştirilen araştırmalar ve bilimsel değerlendirmeler, uygulanacak koruma yöntemlerinin belirlenmesinde temel oluşturuyor. Elde edilen bilimsel veriler doğrultusunda hazırlanan program kapsamında anıtsal heykellerin zamana ve bölgenin zorlu iklim koşullarına karşı dayanıklılığının artırılması hedefleniyor.

Beş yıllık program uygulanıyor

Çalışmaların ilk etabı beş yıllık bir program kapsamında yürütülüyor. Süreç, Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesindeki Gaziantep Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü uzmanlarının çalışmalarıyla ilerliyor. Uzman ekipler, koruma uygulamalarını bilimsel değerlendirmeler doğrultusunda gerçekleştirirken heykellerin özgün yapısına zarar vermeden sağlamlaştırılmasına odaklanıyor.

Nemrut’un özgünlüğü korunacak

Kommagene Krallığı’nın en önemli kutsal alanlarından biri olan Nemrut Dağı, sahip olduğu anıtsal heykeller ve tarihî kalıntılar nedeniyle 1987 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edildi.

Bakan Ersoy, yürütülen çalışmalarla Nemrut’un özgünlüğünün korunarak gelecek kuşaklara aktarılmasının amaçlandığını belirtti. Koruma programında kullanılan tekniklerin de bu hedef doğrultusunda seçildiğini ifade etti.

Zorlu iklim koşullarına karşı koruma

Nemrut Dağı’nın yüksek rakımı ve bölgedeki iklim koşulları, açık alanda bulunan anıtsal eserlerin korunmasını zorlaştıran unsurlar arasında bulunuyor. Bu nedenle yürütülen sağlamlaştırma çalışmaları yalnızca mevcut hasarların giderilmesine değil, taşların gelecekte karşılaşabileceği risklerin azaltılmasına da odaklanıyor.

Nanoteknolojik çözeltiler ve kireç bağlayıcılı harçlarla yapılan uygulamalarla suyun taşların içerisine ulaşmasının önlenmesi ve mevcut çatlakların ilerlemesinin sınırlandırılması amaçlanıyor.

Uzman ekipler sahada

Nemrut Dağı’ndaki koruma çalışmalarını Gaziantep Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü uzmanları yürütüyor. Ekiplerin uyguladığı yöntemlerde bilimsel analizler, arkeometrik çalışmalar ve modern konservasyon teknikleri birlikte değerlendiriliyor. Beş yıllık ilk etap tamamlandığında, Nemrut Dağı’ndaki anıtsal heykellerin korunmasına yönelik çalışmaların elde edilen sonuçlar doğrultusunda sürdürülmesi planlanıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, çalışmaların insanlığın ortak mirası kabul edilen Nemrut Dağı’nın tarihî ve kültürel değerlerini koruyarak gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlamasını hedefliyor.