Gazeteci* Ulaş Dağlıoğlu
İSTANBUL, 22 MAYIS 2025 – Türkiye Bilişim Vakfı Başlangıç Noktası platformu (Be Node) ve 2024 Nobel Fizik Ödülü’nün sahibi Geoffrey Hinton’un kurduğu Vector Institute iş birliğiyle hayata geçirilen “Çevre için Yapay Zeka” projesi kapsamında geliştirilen iklim çözümleri, Vector Institute’nin Toronto’daki merkezinde tanıtıldı.
“Yapay Zeka Tabanlı Elektrik Mikrogrid Yönetimi”, “Biyoçeşitlilik Verisi Toplamayı Ölçeklendirme” ve “Aşırı Hava Koşullarının Tahmini için Yapay Zekâ: Yüksek Çözünürlüklü Sıcak Hava Dalgası Tahmini” başlıklarını taşıyan çözümlerle, gelecekte toplulukların can sağlığının korunması, karbon emisyonunun azaltılması ve biyoçeşitliliğin korunması daha kolay mümkün olacak. İklim krizine karşı geliştirilen her üç çözüm de çevreye net pozitif katkı sağlayan teknolojilere sahip.
Konferansın açılış konuşmasını yapan TBV Başkanı Faruk Eczacıbaşı, dünyanın önde gelen yapay zeka araştırmaları merkezi Vector Institute’nin ilk ve tek uluslararası ortağı olduklarını belirterek, iklim krizinin ancak uluslararası iş birlikleriyle çözülebileceğini vurguladı.
Vector Institute’yi dünyanın dört bir yanındaki iklim uzmanlarıyla bağlantıya geçirecek veri setleri getirdiklerini ve iklim araştırmaları alanında teknoloji geliştirip fark yaratmalarını kolaylaştırdıklarını ifade eden Faruk Eczacıbaşı, “TBV olarak Hindistan ve İngiltere merkezli Khemka Foundation ile iş birliği yaparak bu iklim çözümlerinin dünyanın dört bir yanında uygulanmasını hedefliyoruz” dedi.
Yapay Zeka Tabanlı Elektrik Mikrogrid Yönetimi Projesi
Konferansta, Vector Institute Yapay Zeka Kürsü Başkanı Prof. Pascal Poulpart, İsviçre merkezli iklim çalışmaları STK’sı Cleantech21 ile hayata geçirdikleri “Yapay Zeka tabanlı Elektrik Mikrogrid Yönetimi” projesini tanıttı.
Pekiştirmeli öğrenme (reinforcement learning) tekniği kullanılarak yenilenebilir enerji kaynaklarının optimum seviyede yönetilmesinin mümkün olduğunun altını çizen Prof. Poulpart, bu iklim çözümüyle güneş enerjisi kapasitesinin maksimuma çekilebileceğini ve maliyetlerin düşebileceğini belirtti.
Fenoloji Verisisi Toplamayı Ölçeklendirme Proje
Vector Institute Yapay Zeka araştırmacısı Dr. Graham Taylor da, ABD Fenoloji Ağı (USA Phenology Network) ile yürüttükleri “Fenoloji Verisi Toplamayı Ölçeklendirme” projesinde, biyoçeşitliliğin korunması için daha iyi veri toplanması gerektiğini ve yeni geliştirilen modelde yapay zeka tekniğiyle bunun çok daha kolay olduğunun altını çizdi.
Yapay zeka ile Fenoloji Ağı’nın 40 milyon girdiye sahip veri setinden değer yaratmayı amaçladıklarını belirten Taylor, bu iklim çözümünün nesli tükenmekte olan canlıların önceden teşhisini mümkün kılabileceğini söyledi.
Aşırı Hava Koşullarının Tahmini için Yapay Zekâ: Yüksek Çözünürlüklü Sıcak Hava Dalgası Tahmini Projesi
“Aşırı Hava Koşullarının Tahmini için Yapay Zekâ: Yüksek Çözünürlüklü Sıcak Hava Dalgası Tahmini” projesini tanıtan Vector Institute Yapay Zeka araştırmacısı Prof. Yalda Mohsenzadeh ise sıcak hava dalgalarının yılda 500 bin insanın hayatını kaybetmesine neden olduğuna dikkat çekerek, geliştirilen yapay zeka temelli çözümle aşırı hava koşullarının önceden tahmin edilmesinin mümkün hale geldiğinin altını çizdi.
***
Türkiye Bilişim Vakfı (TBV) hakkında
Türkiye Bilişim Vakfı (TBV), merkezi İstanbul’da bulunan, iyilik için teknoloji vizyonuyla bu toprakların imzasını dünyaya tanıtmak üzere çalışan çok paydaşlı bir sivil toplum kuruluşu. 14 Nisan 1995 tarihinde, 114 kurum ve bu kurumlara üye 178 kişi tarafından kurulan, bugün itibarıyla 400’ün üzerinde üyesi bulunan vakfın hedefi; Türkiye’nin bilgi toplumuna dönüşebilmesi için gerekli altyapının oluşturulmasına katkıda bulunmak, bilimsel araştırma ve geliştirme etkinlikleri gerçekleştirmek ve özellikle yeni teknolojilerin sosyal ve ekonomik yaşam üzerine etkilerini inceleyip nitelikli & saygın paydaşlar ile birlikte projeler üretmek ve uygulamalarını sağlamak.
Başlangıç Noktası | Be Node hakkında
Başlangıç Noktası | Be Node, Türkiye Bilişim Vakfı’nın uluslararası alanda projeler sürdüren platformudur. 2018 yılında kurulan Başlangıç Noktası | Be Node, kırılım teknolojilerinin toplumsal ve çevresel fayda için kullanılması adına küresel işbirlikleri kurar. Geleceğin modellerinin oluşturulmasına öncülük ederek Türkiye sivil toplumunun gücünü ortaya koymayı hedefleyen Başlangıç Noktası | Be Node, Finlandiya, Singapur, ABD, Kanada ve Avrupa’dan partnerle çalışarak pozitif etki yaratır.
