Taleban’dan Merkez Bankası Başkan Vekili Ataması

UHA HABER / Kısa süre önce Afganistan’da yönetimi ele geçiren Taleban, Pazartesi günü ekonomik çalkantıyı yavaşlatmak için Afganistan Merkez Bankası’na vekaleten bir başkan atadı.

(UHA) Uluslararası Haber Ajansı‘nın ‘VOA‘dan aktardığı Reuters’ın haberine göre, Savaş nedeniyle ekonomisi büyük hasar gören Afganistan’da, son bir haftadır bankalar kapalı, hükümet daireleri ise boş.

Taleban Sözcüsü Zabihullah Mücahid, vekaleten Merkez Bankası Başkanı olarak atanan Hacı Muhammed İdris’in Afganistan’ın karşı karşıya olduğu ekonomik sorunlarla ilgileneceğini ve kurumları organize edeceğini belirtti.

Afganistan’da devlet memurlarının maaş alamaması, birçok işyerinin kapalı olması, gıda ve yakıt gibi temel ihtiyaç maliyetlerinin giderek artması, ekonomik sorunları derinleştiriyor.

Batılı ülkelerin desteklediği devrik hükümetin eski üst düzey yetkililerin Afganistan içinde saklandığı ya da ülkeden kaçtığı bu dönemde Taleban, teknik bilgi sahibi uzmanları ekonomiyi yeniden işler hale getirmeleri için görevlerinin başına geçmeleri konusunda ikna etmeye çalışıyor.

Üst düzey bir Taleban yetkilisi, memleketi Afganistan’ın kuzeyindeki Cüzcan vilayeti olan İdris’in Taleban’ın 2016 yılında bir İHA saldırısında öldürülen önceki lideri Molla Aktar Mansur’la mali meseleler üzerine çalıştığını söyledi.

Yetkiliye göre Taleban dışında bir görev yapmamış olan, finans konusunda eğitimi ya da başka herhangi bir yüksek eğitim diploması olmayan ve örgütün finans bölümünü yöneten İdris, deneyimleri nedeniyle saygın bir yere sahip.

Taleban yetkilisi, “Dünyada tanınmayan ama kilit pozisyonlarda bulunan ve büyük katkı sağlayan insanlar vardır. Hacı İdris de bunlardan biri. Sanırım dini eğitim bile almamış ama mali konularda bir uzman” dedi.

İran Taleban’ın talebi üzerine Afganistan’a yakıt ihracatına yeniden başladı

İran Petrol, Doğalgaz ve Petrokimya Ürünleri İhracatçıları Birliği’nden Pazartesi günü yapılan açıklamada İran’ın Taleban’ın isteği üzerine Afganistan’a birkaç gün önce benzin ve gazyağı ihracatına yeniden başladığı bildirildi.

Afganistan’da benzin fiyatı, geçen hafta Taleban’ın 20 yıl aradan sonra yeniden iktidara gelmesi üzerine panik içindeki Afganlar’ın kentlerden kaçmaya başlamasıyla beraber ton başına 900 dolara yükselmişti.

Taleban, fiyat artışını dizginlemek için İran’dan ticaret amacıyla sınırları açık tutmasını istedi.

İran Petrol, Doğalgaz ve Petrokimya Ürünleri İhracatçıları Birliği Sözcüsü Hamid Hüseyni, Reuters haber ajansına, Taleban’ın İran’a petrol ürünleri ihracatına devam edebileceği mesajı verdiğini, bazı İranlı tüccarların güvenlik kaygıları nedeniyle temkinli davrandığını söyledi.

Hüseyni, Taleban’ın ithal İran yakıtına uygulanan gümrük vergilerini yüzde 70 oranında indirmesi üzerine birkaç gün önce İran’ın yakıt ihracatına yeniden başladığını söyledi.

İran petrol ve doğalgaz araştırma ve danışmanlık platformu PetroView verilerine göre İran, Afganistan’a en çok benzin ve gazyağı ihraç ediyor. 2020 Mayıs ve 2021 Mayıs ayları arasındaki 12 aylık süreçte İran, komşusu Afganistan’a 400 bin ton yakıt ihraç etti.

“Kabil havalimanında yaşananlar tıbbı malzemelerin nakliyesini engelliyor”

Dünya Sağlık Örgütü’nden (WHO) Pazartesi günü yapılan açıklamada, cerrahi malzeme ve beslenme yetersizliğini gidermede kullanılan ürünler dahil 500 tonluk tıbbi yardım malzemelerinin Kabil havalimanındaki kısıtlamalar nedeniyle Afganistan’a ulaştırılamadığı bildirildi.

Yardım örgütleri, son iki ayda Taleban’ın Afganistan’da hızla ilerlemesi nedeniyle yaşadıkları yerleri terk etmek zorunda kalan 300 bin Afgan’a tıbbi malzeme ve gıda yardımlarının eriştirilmesinin hayati önem taşıdığını kaydediyor.

WHO Bölgesel Acil Durum Başkanı Dr. Richard Brennan, Reuters’a, Afganistan nüfusunun yarısına denk gelen 18 milyon 500 bin kişinin insani yardıma muhtaç olduğunu, kuraklık nedeniyle bu ihtiyacın daha da artacağını söyledi. Ancak Brennan, Kabil havalimanının tarifeli uçaklara kapalı olmasının yardım malzemelerinin nakliyesini aksattığını kaydetti.

“Tüm dünyanın gözü Afganistan’dan tahliye edilenlerin ve kalkan uçakların üzerinde, ama geride kalanlara yardım ulaştırmamız gerekiyor” diyen Brennan, WHO’nun, Afganistan’a tahliye için giden boş uçakların Dubai’deki depolara yönlendirilerek yardım malzemelerini alması çağrısında bulunduğunu kaydetti.

Brennan, ABD’nin tahliyeleri hızlandırmak için altı havayolu şirketini görevlendirdiğini, ancak Washington ve NATO koalisyon ortaklarının “güvenlik kaygıları ve operasyonel kısıtlılık” nedeniyle Afganistan’a tahliyeler için gelen uçakların malzeme getiremeyeceğine işaret ettiğini söyledi.

“ABD bu havayolu firmalarını sadece tahliyeler için kullanıyor” diyen Brennan, WHO’nun başka ülke hükümetlerinden yardım almak gibi çeşitli seçenek arayışı içine girdiğini, Kandahar, Celalabad ve Bagram’daki hava üsleri gibi başka havaalanlarına yönelmelerinin tavsiye edildiğini söyledi.

Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu UNICEF Başkanı Henrietta Fore, Pazartesi günkü açıklamasında, Afganistan’da 10 milyon çocuğun insani yardıma ihtiyacı olduğunu, mevcut şartların daha da kötüye gitmesinin beklendiğini kaydetti.

[UHA Haber Ajansı, 24 Ağustos 2021]