Su Yasası Taslağı Yeniden Düzenlenmeli

Bismillâhirrahmanirrahîm;

Su yönetimindeki mevcut  kurullar su yasası taslağında; Su Yönetimi Yüksek Kurulu, Havza Yönetim Merkez  Kurulu, Havza Su Yönetim Kurulu ve İl Su Yönetimi Koordinasyon Kurulu olarak  yapısı görev ve sorumlulukları da tanımlanarak yer almıştı.

UHA / İnternational News Agency

Dursun Yıldız

* İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı (Msc.)

* Su Politikaları Derneği Başkanı

SU YASASI TASLAĞI YENİDEN DÜZENLENMELİ

Ancak  yeni gelişmeler sonrasında su yasası taslağında düzenleme yapılması gerekecektir. Bu kapsamda  mevcut kurullarla ilgili maddelerin  yasa taslağından çıkartılması,  yeni kurulan Ulusal Su Kurulu ve kurulması düşünülen havza su kurulu ve il su kurullarının yapıları ve görev ve sorumluluklarının  mevcut Su Yasası taslağına ilave edilmesi gerekecektir.

DSİ HAVZA ÖLÇEĞİNDE ÖRGÜTLÜ

Türkiye’deki 26 büyük nehrin su toplama sınırları, aynı zamanda su kaynaklarını geliştirilmesi ve yönetiminde doğal sınırları oluşturmaktadır. DSİ Genel Müdürlüğü, bölge teşkilatları aracılığı ile nehir  havzalarına  göre örgütlenmiştir. Ayrıca illerde de şube müdürlükleri bulunmaktadır

Ülkemizde su sektörü ile ilgili kurumlar içinde, sadece DSİ Genel Müdürlüğü havza temelinde örgütlenmiştir. Herhangi bir havza sınırı içinde ise; çok sayıda il yönetimi, çevre il müdürlüğü, köylere içme suyu temin eden il özel idareleri, büyük kentlere içme suyu hizmeti veren ve atık suların arıtılması ile görevli su ve kanalizasyon idareleri, belediyeler, sulama birlikleri, sulama kooperatifleri ve çeşitli sivil toplum örgütleri ve paydaş kurum bulunmaktadır. Bu kurum ve kuruluşların görevlerini  havza ölçeğinde etkin bir şekilde yerine getirebilmeleri, bu alanda deneyimli, bilgili ve güçlü bir idari yapının koordinasyonu  ve yönetimi altında gerçekleşebilir. Bu yapı da havzalardaki DSİ Bölge Müdürlükleri yapısı esas alınıp yeniden şekillendirilerek oluşturulabilir.

DSİ MERKEZLİ BİR HAVZA YÖNETİMİ  KURUMSAL YAPISI GEREKLİ

Su kaynaklarının havza  bazında yönetilmesinde eşgüdüm işlevi uzun zamandır DSİ Bölge Müdürlüklerince  yerine getirilmektedir. Bu bağlamda, 60 yılı aşkın bir süredir oluşan gelenek ,bilgi ve birikimin yanısıra ülke gerçekleri gözönünde bulundurularak, havza ve ya havza bölgeleri  ölçeğinde  DSİ Bölge müdürlükleri merkezli etkin  bir  kurumsal yapılanmaya  gidilmesi faydalı olacaktır.

DSİ Genel Müdürlüğü ülkemizde havza ölçeğindeki tüm master planlarını yaptırmış, sulama yönetimini sulama birlikleri üzerinden yürütmekte olan ,su temini ve atıksu arıtma konusunda yetkili, endüstriyel su tahsisleri ile görevli bir kurumdur.Bu görev ve sorumlulukları nedeniyle DSİ Genel Müdürlüğü  su yönetiminin tüm alanlarında büyük bir bilgi birikimine ve deneyimine sahip bir ihtisaslaşmış devlet kurumudur.

Daha önce de belirtildiği gibi Türkiye’de su ile ilgili kurum ve kuruluşlar arasındaki  işbirliğini hem ulusal hem de bölgesel düzeyde güçlendirmek için su yönetimi heyetleri/kurulları oluşturulmuştur.

Aslında diğer kurumlarla eşgüdüm sağlanması ilke olarak doğru bir yaklaşım olmakla birlikte, “Havza Yönetim Kurulu ” şeklinde 25 kişiye kadar çıkabilecek  bu  yapı karar almada işleyişi yavaşlatacaktır. Bunun yerine  Nehir Havzasında uygulama kuruluşu  olarak görev yapacak bir kurumun yetkilendirilmesi,  diğer paydaşların ise bir danışma mekanizması içinde yer “Havza Komisyonu” olarak yer alması daha etkin bir havza yönetimi sağlayacaktır.

Hidrolojik sistemin bütünlüğünü göz önünde bulundurarak idari yapının da olabildiğince havza bazında düzenlenmesi gereklidir. Bu kapsamda, DSİ  Bölge Müdürlüklerinin yetki ve sorumluluk alanlarının havzayı en iyi temsil edecek şekilde  il sınırları da dikkate alınarak geliştirilip etkin bir havza yönetimi kurumsal yapısı oluşturulabilir.

Havza ölçeğinde bütüncül su kaynakları yönetimi” sadece içme suyu temini ve atıksuların arıtılması ile sınırlı olmayıp, tarımsal sulama,  taşkın koruma, enerji üretimi, gıda güvenliğinin sağlanması, kuraklık yönetimi ,doğal çevrenin ve ekosistem dengesinin korunması , gibi unsurları da kapsamaktadır.

Sosyal ,ekonomik ve ekolojik hedeflerin dengesini  dikkate alarak nehir havzası temelinde teknik planlama yapılması, bu planların zaman içerisinde güncellenmesi, planlanan tesislerin inşa edilmesi, yönetilmesi, işletme ve bakım hizmetlerinin yapılması birbirini tamamlayan, bir aşaması diğerini geri besleyen karmaşık bir süreçtir. Bu sürecin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için havza ölçeğinde bilgili ,deneyimli ve donanımlı  bir kurumun belirlenen alanlarda  koordinasyonu sağlaması ve uygulamaları yönetip yönlendirmesi gerekir.

Su kaynaklarının havza ölçeğinde entegre bir anlayışla yönetilmesi gereği ülkemizde de kabul edilmiş ve su yönetimi ile ilgili bütün planlarımızı nehir havzası ölçeğinde hazırlanmıştır.

Bu görevin ülkemizin koşullarına en uygun şekilde büyük aksaklıklar ve karışıklıklar yaşanmadan  yerine getirilebilmesi için havza sınırları üzerinden DSİ Bölge Müdürlüklerinin  mevcut yapısı geliştirilip etkin  bir havza yönetimi kurumsal yapısı oluşturulmalıdır. Bu kapsamda ülkemizin havza ölçeğinde DSİ Bölge Müdürlükleri merkezli etkin  bir kurumsal yapı oluşturma ihtiyacı bulunmaktadır.