Rutte, Trump’ın İran konusunda ‘hayal kırıklığına uğradım’ sözlerine karşı müttefikleri savundu

Trump, ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşa destek vermediği gerekçesiyle NATO’ya olan sitemini yineleyerek “yarı yolda bırakıldığını” söyledi.

ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a ortak bir saldırı düzenlemişti. Trump bu süreçte NATO’ya önceden danışmamış, önemli Avrupalı müttefikler ise savaşın gerekliliği konusunda şüphelerini dile getirmişti.

Müttefiklere “sadece sadık olun” çağrısı yapan Trump, “Onların parasına ihtiyacımız yok, hiçbir şeye ihtiyacımız yok. Açık ara dünyanın en güçlü ordusuna sahibiz. Ama ben sadece sadakat istiyorum,” diye ekledi.

Rutte bu sözlere nazikçe karşı çıkarak, “Gerçekten hayal kırıklığına uğradığınız münferit durumlar olduğunu biliyorum, ancak genel olarak konuşmak gerekirse, Avrupalı müttefikleriniz yanınızdaydı” ifadelerini kullandı.

Rutte ayrıca, İran ve ABD ateşkes konusunda anlaşmaya varmadan önce Avrupa’daki üslerden 4 bin ila 5 bin ABD uçağının havalandığına dikkat çekti.

Tahran NATO’yu ‘suç ortaklığı’ ile suçluyor

Rutte’nin açıklamaları, NATO’yu ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşta “suç ortaklığı” yapmakla itham eden Tahran’ın anında tepkisini çekti.

Trump ile görüşmesinin ardından Fox News’a konuşan Rutte, “Ülke üzerine ülke, müttefik üzerine müttefik, Epic Fury (Destansı Öfke) operasyonu için üslerini kullanıma açtı” dedi.

Rutte, ABD’nin İran’a yönelik saldırılar için kullandığı operasyonel isme atıfta bulunarak, “Epic Fury’yi desteklemek için İtalya’daki ABD üslerinden 500 ABD uçağı havalandı,” diye ekledi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, NATO’nun “hukuksuz bir savaştaki aktif suç ortaklığı” olarak nitelendirdiği bu durumu kınadı ve X platformunda şunları yazdı: “Bu, NATO’nun egemen bir BM üyesi devlete karşı yürütülen hukuksuz bir saldırganlık savaşındaki aktif suç ortaklığının açık ve lanetleyici bir itirafıdır.”

Bekayi, NATO’yu “uluslararası hukukun emredici normlarını ve BM Şartı’nın temel ilkelerini açıkça ihlal etmekle” suçladı.

İtalya ise Rutte’nin açıklamalarıyla arasına mesafe koymakta gecikmedi. İtalya Savunma Bakanlığı, bu açıklamaların “izin verilen uçuş türlerini karıştırarak tamamen yanıltıcı bir mesaj verdiğini” belirtti ve Roma’nın Epic Fury sırasında mevcut ikili anlaşmalar uyarınca ABD’ye yalnızca “teknik ve lojistik” uçuşlar için izin verdiğini ekledi.

Trump’ın NATO’ya yönelik bu son eleştirileri, 32 üye ülkenin liderlerinin 7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenecek zirvede bir araya gelmesinden sadece 2 hafta önce geldi.

Trump’ın ikinci dönemi müttefiklerle yaşanan mükerrer gerilimlerle geçiyor; buna Ocak ayında geri adım attığı Grönland’ı ilhak etme tehditleri de dahil. Washington, ABD’nin stratejik odağı Çin’e kayarken, Avrupa’yı kendi konvansiyonel savunmasının birincil sorumluluğunu üstlenmeye zorluyor.

Pentagon müttefiklere, dünya genelindeki NATO operasyonları için ayrılan askeri varlıkları azaltacağını zaten bildirdi. Bu durum, kritik askeri kabiliyetler için halen Washington’a güvenen ve Rusya’nın duruşundan ciddi endişe duyan Avrupa kıtasında savunmasızlık korkularını tetikledi.