İlhan KARAÇAY Yazdı:

Hollanda, 01 OCAK 2026

İznik’te ardı ardına iki sahne kuruldu.
İlkinde Papa vardı, ayin vardı ve Vatikan’ın yüzyıllardır taşıdığı semboller vardı.
İkincisinde ise Türk bayrakları, Mehter marşları, İstiklal Marşı ve Siyonizm’e açık itiraz vardı.

Aynı göl kıyısında, aynı seyir alanında ama bambaşka bir dil konuşuldu.
Birinde din üzerinden verilen mesajlar, diğerinde ise ideolojiye karşı yükseltilen bir itiraz öne çıktı.

Ve bu ikinci sahnede, Siyonizm’i sert biçimde eleştiren Yahudi bir Haham’a, “Noel Baba Barış Ödülü” verildi.

İznik’ten dünyaya giden mesaj işte tam burada değişti.

İznik, 1700 yıl önceki büyük Konsil’in şehri olarak zaten dünya gündemine girmişti. 28 Kasım 2025’te Papa 14. Leo’nun ziyareti ve ayin sırasında söylediği sözler, uluslararası basında geniş yankı buldu ve Türkiye’de de ekümeniklik tartışmalarını yeniden ateşledi.

Fakat İznik’te asıl dikkat çeken gelişme, Papa’nın ziyaretinden sonra yaşandı. Antalya merkezli ‘Uluslararası Noel Baba Barış Konseyi’nin, İznik’te gerçekleştirdiği “31’inci Noel Baba ile Dünya Barışına Çağrı Etkinlikleri”, hem mekânın sembolik ağırlığını hem de verilen mesajın sertliğini başka bir düzeye taşıdı

Aynı platform, aynı göl kıyısı, aynı seyir alanı. Daha önce ayin sahnesi olarak hatırlanan yerde bu kez Türk bayrakları, Mehter marşları ve İstiklal Marşı vardı.
Açılışta Atatürk, şehitler, görev başında hayatını kaybeden askerler ve Gazze başta olmak üzere savaşlarda yaşamını yitiren çocuklar anıldı. Programın sunumunu görme engelli Halil Bilgiç yaptı
Bu görüntü, İznik’te sadece bir etkinliğin değil, sahnenin dilinin ve dünyanın okuduğu mesajın değiştiğini gösterdi.

NOEL BABA ÖDÜLÜ’NÜ ALAN, YAHUDİ BİR HAHAM

Konseyin 30 yıl önce başlattığı “Noel Baba Barış Ödülü”, 2025 yılında Siyonizm karşıtı tutumuyla tanınan Yahudi Haham Yaakov Shapiro’ya verildi

Papa’nın İznik’i ziyaret edeceğine dair haberi yayımlamamdan kısa bir süre sonra, Antalya’da kurulu Noel Baba Barış Konseyi Başkanı Muammer Karabulut benimle doğrudan temasa geçti.

Karabulut, Papa’nın dünya kamuoyuna sesleneceği İznik’ten kendilerinin de sessiz kalmayacağını, bu kez aynı mekândan bambaşka ve çok daha sert bir mesaj yükseleceğini özellikle vurguladı.

Bu ilk temas, sıradan bir bilgilendirme değildi. Görüşmelerimiz ilerledikçe Karabulut, planladıkları etkinliğin bilinçli olarak kurgulandığını, hedefinin yalnızca dikkat çekmek değil, dünya kamuoyunda açık bir tartışma başlatmak olduğunu net biçimde ifade etti. Yapılacak çıkışın Siyonist çevreleri rahatsız edeceğini, hatta öfkelendireceğini ise herhangi bir dolaylı anlatıma başvurmadan açıkça dile getirdi. Bu noktadan sonra temasımız daha da yoğunlaştı.

Etkinliğin gerçekleştirilmesinin ardından Muammer Karabulut’tan bir mesaj aldım. Noel Baba Barış Konseyi Başkanı Karabulut, bu mesajında verilen ödülün gerekçesini gizlemeye ya da yumuşatmaya ihtiyaç duymadan, açık ve politik bir çerçeveyle ortaya koyuyordu.

Açıklamaya göre ödül, Yaakov Shapiro’nun uzun süredir Siyonizm’i dünya barışının önündeki en büyük engellerden biri olarak tanımlaması, Siyonizm’in Yahudiliği kimlik hırsızlığı yoluyla siyasal bir ideolojiye dönüştürdüğünü savunması, Yahudiler ile İsrail’in birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini ısrarla vurgulaması ve Filistin halkıyla barış içinde bir arada yaşamanın tarihsel bir miras olduğunu hatırlatması nedeniyle verilmişti.

Bu kararla İznik’ten dünyaya verilen mesajın sertliği de şurada düğümlendi: Ödülün adı Noel Baba, mekânı İznik, muhatabı Yahudi bir Haham ve tartışmanın merkezinde Siyonizm var.

HAHAM YAAKOV SHAPIRO: “DÜNYA BARIŞININ ÖNÜNDEKİ EN BÜYÜK ENGEL SİYONİZM”

Yaakov Shapiro, ödül kararının ardından Noel Baba Barış Konseyi’ne gönderdiği mesajda, bir hahama ödül verilmesini özellikle önemli bulduğunu söyledi. Ona göre bu tercih, Siyonizm ile Yahudiliğin aynı şey olmadığını ve hatta Siyonizm’in Yahudiliğin geleneksel değerleriyle çatıştığını vurguluyordu.

Shapiro’nun mesajı, klasik bir teşekkür metni gibi okunmuyor. Mesajın tonu, bir ideoloji eleştirisi ve ahlaki uyarı metni gibi kurulmuş. Shapiro, “İsrail’in içerde ve dışarda gerçekleştirdiği eylemler” ifadesiyle güncel politik pratikleri işaret ederken, bunun arkasındaki itici gücün “siyasi bir ideoloji ve değerler bütünü” olarak tanımladığı Siyonizm olduğunu savunuyor

YAHUDİLİK NEYİ ÖĞRETİR, SİYONİZM NEYİ İNŞA EDER

Shapiro mesajında Yahudiliğin öğretilerini üç kısa soruyla özetliyor. Güçlü olan nefsine hakim olandır, bilge olan herkesten öğrenendir, onurlu olan başkalarına saygı gösterendir

Shapiro, Siyonizm’in bu değerlerin tam tersini savunduğunu söylerken, bunu kendi iddiası gibi bırakmıyor. “Kurucu babalarından biri” olarak andığı Vladimir Jabotinsky’nin ifadelerine atıf yaparak, Siyonizm’in Yahudilerde bulunan karakter özelliklerinin tam tersini savunmak üzere tasarlanmış olduğunu söylüyor.

Bu atıf, ödülün neden tartışma çıkardığını da açıklıyor. Çünkü tartışma, sadece “bir hahama ödül verildi” tartışması değil. Tartışma, “hangi Yahudilik, hangi siyaset ve hangi kimlik” tartışması.

Konseyin açıklamasında da bu tercihin, 2026’ya girerken dünya barışına giden yolun önündeki büyük engelin Siyonizm olduğuna dair bir işaret olarak görüldüğü belirtiliyor .

NELER YAZMIŞTIM

Değerli okurlarım,
Papa’nın İznik’e gelişinden önce ve sonrasında sizlere “Noel, Sint Nicolaas, Yılbaşı, çam ağacı süslemesi ve Anadolu gerçeği” üzerine aydınlatıcı bilgiler aktarmıştım.

Son olarak İznik’te düzenlenen etkinliklerde bir Yahudi Haham’a “Noel Baba Barış Ödülü” verilmesi, ister istemez şu soruyu da beraberinde getirdi:
Ödüle adını veren Noel Baba kimdir, nereden gelir ve neyi temsil eder?

Bir hahama Noel Baba Ödülü verilmiş olabilir. Bu, siyasi ve ideolojik yönleriyle ayrıca tartışılır.
Ama okur olarak sizin de Noel Baba’yı tanımak, onun hangi kültürel ve tarihsel kökten geldiğini bilmek en doğal hakkınızdır.

İşte bu yazıda, daha önce kaleme aldığım yazılardan yola çıkarak, konuyu bir kez daha ve toplu biçimde aktarıyorum.

NOEL BABA DENİLENLER AYNI KİŞİ DEĞİL

Bugün vitrinlerde, reklamlarda, kartpostallarda gördüğümüz Noel Baba figürü ile tarihsel gerçek aynı kişi değildir.

Noel Baba diye fotoğraflananlardan biri Anadolu topraklarında yaşamış olan Aziz Nikolaos’tur, diğeri ise İskandinav kökenli ve modern çağda şekillendirilmiş Noel Baba figürüdür.

Bu ayrım yapılmadan, ne Noel Baba konuşulabilir ne de Noel Baba adına verilen bir ödül doğru yere oturtulabilir.

SINT NICOLAAS KİMDİR

Aziz Nicolaas, üçüncü yüzyılın sonlarında Patara’da doğmuş, gençliğini bu topraklarda geçirmiş, Myra’da papaz ve piskoposluk yapmış bir din adamıdır.

Hayatı boyunca fakirlere yardım eden, denizcileri koruyan, çocuklara kol kanat geren bir kişilik olarak tanınmıştır.
Bu yüzden Rusya ve Yunanistan’da en saygın azizlerden biri olmuş, çocukların, mahkûmların, denizcilerin ve yolcuların koruyucusu kabul edilmiştir.

Avrupa’da adına kiliseler yapılmış, ölüm günü olan 6 Aralık (Hollanda’da 5 Aralık) yüzyıllardır anılmaktadır.

“BACADAN GİRME” MESELESİ VE GERÇEK HİKÂYE

Noel Baba ile ilgili en çok alay edilen, en çok yanlış bilinen konu “bacadan girme” hikâyesidir.

Gerçek şudur:
Sint Nicolaas hiçbir eve bacadan girmemiştir.

Rivayete göre, yaşadığı bölgede parasızlık yüzünden evlenemeyen üç kız vardır. Kızların kötü yola düşmesinden endişe eden Nicolaas, bu aileye gizlice yardım eder.
Önce pencereden altın keseleri attırır. Pencereler kapatılınca, yardımın devam etmesi için bir defaya mahsus olmak üzere, yamağı Swarte Piet’e (Siyah Piet) bacadan hediye attırılır.

Yani ortada “bacadan giren bir adam” değil, “kimliğini gizleyerek iyilik yapan bir insan” vardır.

HOLLANDA’DAKİ SİNT NİCOLAAS GELENEĞİ

Hollanda’da çocukların en mutlu günü 5 Aralık’tır.
O gün Sint Nicolaas’ın gelişi kutlanır, çocuklar kapı önlerine ayakkabılarını koyar, içine hediye bırakılmasını bekler.

Ancak yıllar boyunca Hollanda’da bile birçok insan, Sint Nicolaas’ın “Anadolu’da doğduğunu” bilmemiştir.
Ben bunu 45 yıl önce Hollanda basınına yazdığımda, bazı gazeteler yazıyı yayımlamış, bazıları ise “Bilginize ihtiyacımız yok” diyerek geri göndermiştir.

Bugün ise bu gerçek artık inkâr edilemez durumdadır:
Sint Nicolaas, bu toprakların insanıdır.

NOEL AYRI, YILBAŞI AYRI ŞEYDİR

En çok karıştırılan konulardan biri de Noel ile Yılbaşı’nın aynı şey sanılmasıdır.

Hayır.
Noel, Hristiyan dünyasında Hz. İsa’nın doğumu olarak kabul edilen dini bir gündür.
Yılbaşı ise Noel ile ilgisi olmayan, takvimsel olarak yeni bir yıla girişin kutlanmasıdır.

Bugün Noel, birçok ülkede dini sınırların dışına çıkmış, kültürel bir güne dönüşmüş olabilir.
Ama bu, Yılbaşı ile Noel’in aynı olduğu anlamına gelmez.

ÇAM AĞACI SÜSLEME GELENEĞİ NEREDEN GELİYOR

Çam ağacı süslemenin Hristiyan geleneği olduğu sanılır.
Oysa bu adet, çok daha eskiye, Türk kültürüne uzanır.

Eski Türklerde yerin merkezinden göğe kadar uzandığına inanılan kutsal bir ağaç vardır. Buna Hayat Ağacı denir.
Bu ağaç, yaşamın sürekliliğini, bereketi ve yeniden doğuşu simgeler.

Bugün bile Orta Asya’da, 22 Aralık gündönümünde, evlere akçam ağacı getirilir.
Dallarına, gelecek yıl için Tanrı’dan istenen dilekleri simgeleyen kurdeleler bağlanır.

Bu geleneğin Noel ile doğrudan bir ilgisi yoktur.
Bu adet, Türkler aracılığıyla Avrupa’ya taşınmış, 16’ncı yüzyılda Almanya’da sistemli hale gelmiş ve oradan dünyaya yayılmıştır.

NARDUGAN: KARANLIKTAN AYDINLIĞA

21 ve 22 Aralık gecesi, yılın en uzun gecesidir.
Bu geceden sonra günler uzar, geceler kısalır.

Eski Türk inancında bu doğa olayı kutsal kabul edilir ve NARDUGAN olarak adlandırılır.
Nardugan, “Doğan Güneş” demektir.

Yani karanlığın yenildiği, ışığın geri döndüğü an.

Noel, Yılbaşı ve Nardugan farklı adlarla anılsa da, aynı doğa döngüsüne ve aynı yeniden doğuş fikrine dayanır.

BUGÜNKÜ NOEL BABA İMAJI NASIL OLUŞTU

Bugün bildiğimiz kırmızı kıyafetli, beyaz sakallı Noel Baba imajı, tarihsel bir kişilik değil, 20’nci yüzyılda ticari çizimlerle oluşturulmuş bir figürdür.

Bu imaj, zamanla küresel bir ikon haline gelmiş, asıl kökeni olan Sint Nicolaas gerçeğini gölgede bırakmıştır.

İznik’te bir Haham’a Noel Baba Barış Ödülü verilmiş olabilir.
Bu, güncel siyaset ve ideolojiler açısından ayrıca tartışılır.

Ama unutulmaması gereken şudur:
O ödülün adını taşıyan Noel Baba, Anadolu’da yaşamış bir iyilik ve paylaşma sembolüdür.

Onu doğru tanımadan, ne ödül doğru anlaşılır ne de verilen mesaj yerini bulur.

Ben de bu yüzden, daha önce yazdıklarımı bir kez daha ve topluca önünüze koymayı görev bildim.

Bu yazıda aktarılanlar bir yorumdan ibaret değildir. İznik’te yaşananlar, öncesiyle, temaslarıyla ve sonuçlarıyla birlikte kayıt altına alınmış bir sürecin ürünüdür. Papa ziyaretiyle aynı mekânda ve aynı zaman diliminde gerçekleşen bu etkinlik, yalnızca bir tören değil, bilinçli bir siyasi ve ideolojik pozisyonun ilanıdır. Okurun, bu tabloyu bütünlüklü biçimde görmesi için tanıklık ettiklerimi olduğu gibi aktarmayı gazetecilik sorumluluğu olarak gördüm.

                                                   ******************

PAUS KWAM NAAR İZNİK, MAAR DE BOODSCHAP VAN ONZE KANT WAS KRACHTIGER: JODSE RABBIJN DIE HET ZIONISME VEROORDEELT KREEG EEN PRIJS

De initiatiefnemer van de prijs die zionisten woedend maakte, Muammer Karabulut, voorzitter van de Internationale Kerstman Vredesraad, heeft zijn doel bereikt.

Terwijl de boodschap van de paus wereldwijde vreugde veroorzaakte onder katholieken, zorgde dezelfde periode voor teleurstelling bij zionistische joden.

Wat in İznik plaatsvond, gelijktijdig en op dezelfde locatie als het pausbezoek, was niet louter een ceremonie, maar de bewuste uiting van een politieke en ideologische positie.

İlhan KARAÇAY schreef:

In İznik werden kort na elkaar twee totaal verschillende scènes opgebouwd.
In de eerste was er de Paus, de mis en de symbolen die het Vaticaan al eeuwenlang met zich meedraagt.
In de tweede waren er Turkse vlaggen, Ottomaanse militaire muziek, het volkslied en een openlijk verzet tegen het zionisme.

Aan dezelfde oever van het meer en op dezelfde locatie werd een totaal andere taal gesproken.
In het ene geval ging het om religieuze boodschappen, in het andere om een ideologische afwijzing.

En precies op dat tweede podium werd een Joodse rabbijn die het zionisme scherp bekritiseert onderscheiden met de Kerstman Vredesprijs.

Hier veranderde de boodschap die vanuit İznik de wereld in ging.

İznik stond al wereldwijd in de belangstelling als de stad van het grote concilie van 1700 jaar geleden. Het bezoek van paus Leo XIV op 28 november 2025 en de woorden die hij tijdens de mis uitsprak, kregen ruime aandacht in de internationale media en zorgden ook in Turkije opnieuw voor discussies over oecumenisme.

Maar de meest opvallende ontwikkeling in Iznik vond plaats na het pausbezoek. De in Antalya gevestigde Internationale Kerstman Vredesraad organiseerde in Iznik de “31e Oproep tot Wereldvrede met de Kerstman”, waarmee zowel het symbolische gewicht van de locatie als de scherpte van de boodschap naar een hoger niveau werden getild.

Hetzelfde podium, dezelfde oever en dezelfde kijklocatie. Waar eerder een mis plaatsvond, wapperden nu Turkse vlaggen en klonken militaire marsen en het volkslied.
Bij de opening werden Atatürk herdacht, evenals martelaren, omgekomen militairen en kinderen die hun leven verloren in oorlogen, met Gaza in het bijzonder.
De presentatie was in handen van de slechtziende Halil Bilgiç.

Dit beeld liet zien dat in Iznik niet alleen een evenement veranderde, maar ook de taal van het podium en de boodschap die de wereld las.

DE KERSTMAN VREDESPRIJS VOOR EEN JOODSE RABBIJN

De Kerstman Vredesprijs, die dertig jaar geleden door de raad werd ingesteld, werd in 2025 toegekend aan de Joodse rabbijn Yaakov Shapiro, die bekendstaat om zijn uitgesproken anti-zionistische houding.

Kort nadat ik het nieuws had gepubliceerd over het geplande bezoek van de paus aan İznik, nam Muammer Karabulut, voorzitter van de in Antalya gevestigde Kerstman Vredesraad, rechtstreeks contact met mij op.
Karabulut benadrukte dat zij vanuit İznik, waar de paus zich tot de wereld zou richten, niet zwijgend zouden toekijken, maar bewust vanaf dezelfde plek een totaal andere en veel scherpere boodschap zouden laten horen.

Dit eerste contact was geen vrijblijvende mededeling. Naarmate onze gesprekken vorderden, maakte Karabulut duidelijk dat het geplande evenement doelbewust was opgezet en dat het niet alleen was bedoeld om aandacht te trekken, maar om wereldwijd een open en confronterend debat op gang te brengen. Zonder omwegen stelde hij dat deze actie zionistische kringen zou verontrusten en zelfs woedend zou maken. Vanaf dat moment werd het contact tussen ons merkbaar intensiever.

Na afloop van het evenement ontving ik een bericht van Muammer Karabulut. In deze verklaring koos de voorzitter van de Kerstman Vredesraad niet voor verzachting of verhulling, maar voor een openlijk politieke formulering van de motieven achter de prijs.
Volgens Karabulut werd de onderscheiding toegekend omdat Yaakov Shapiro het zionisme al lange tijd omschrijft als een van de grootste obstakels voor wereldvrede, omdat hij stelt dat het zionisme het jodendom misbruikt als identiteitsinstrument en heeft omgevormd tot een politieke ideologie, omdat hij consequent benadrukt dat joden en de staat Israël niet met elkaar vereenzelvigd mogen worden en omdat hij eraan herinnert dat vreedzaam samenleven met het Palestijnse volk een historisch erfgoed is.

Hiermee werd de scherpte van de boodschap vanuit İznik duidelijk.
De naam van de prijs is Kerstman, de plaats is İznik, de ontvanger is een Joodse rabbijn en het middelpunt van de discussie is het zionisme.

RABBIJN YAAKOV SHAPIRO: “HET ZIONISME IS HET GROOTSTE OBSTAKEL VOOR WERELDVREDE”

In zijn boodschap aan de Kerstman Vredesraad verklaarde Shapiro dat hij het bijzonder betekenisvol vond dat een rabbijn deze prijs ontving. Volgens hem onderstreept dit dat zionisme en jodendom niet hetzelfde zijn en zelfs haaks op elkaar kunnen staan.

Zijn boodschap leest niet als een standaard dankwoord, maar als een morele waarschuwing en ideologische kritiek. Met zijn verwijzing naar de binnenlandse en buitenlandse daden van Israël wijst hij op actuele politieke praktijken, waarvan hij het zionisme ziet als de drijvende kracht.

WAT LEERT HET JODENDOM EN WAT BOUWT HET ZIONISME

Shapiro vat de kernwaarden van het jodendom samen in drie korte principes:
Wie sterk is, beheerst zichzelf.
Wie wijs is, leert van iedereen.
Wie eervol is, toont respect voor anderen.

Volgens Shapiro staat het zionisme haaks op deze waarden. Hij verwijst daarbij naar uitspraken van Vladimir Jabotinsky, een van de ideologische grondleggers van het zionisme, en stelt dat deze ideologie bewust is ontworpen als het tegenovergestelde van traditionele Joodse waarden.

Daarmee wordt ook duidelijk waarom deze prijs zoveel discussie oproept. Het gaat niet alleen om het feit dat een rabbijn een prijs ontving, maar om de vraag welk jodendom, welke politiek en welke identiteit wordt verdedigd.

Volgens de raad symboliseert deze keuze bij de overgang naar 2026 dat het zionisme wordt gezien als een van de grootste blokkades op de weg naar wereldvrede.

WAT IK EERDER SCHREEF

Beste lezers,
Voor en na het bezoek van de paus aan İznik heb ik u eerder geïnformeerd over Kerstmis, Sint Nicolaas, Nieuwjaar, de kerstboom en de Anatolische werkelijkheid.

Dat in Iznik een Joodse rabbijn werd onderscheiden met de Kerstman Vredesprijs roept onvermijdelijk ook deze vraag op:
Wie is de Kerstman, waar komt hij vandaan en wat vertegenwoordigt hij?

Dat een rabbijn deze prijs ontvangt kan politiek en ideologisch worden bediscussieerd.
Maar als lezer heeft u ook het recht te weten wie de Kerstman werkelijk is en uit welke culturele en historische wortels hij voortkomt.

Daarom heb ik mijn eerdere artikelen samengebracht en deze kwestie opnieuw en in samenhang uiteengezet.

DE KERSTMAN IS NIET ÉÉN EN DEZELFDE PERSOON

De Kerstman zoals wij die vandaag zien in etalages, reclames en ansichtkaarten is niet dezelfde persoon als de historische werkelijkheid.

Een van de figuren die als Kerstman wordt afgebeeld is de heilige Nicolaas, die op Anatolische bodem leefde.
De andere is een Scandinavisch geïnspireerde Kerstmanfiguur die in de moderne tijd is gevormd.

Zonder dit onderscheid kan men noch over de Kerstman spreken, noch een prijs die zijn naam draagt correct plaatsen.

WIE IS SINT NICOLAAS

Sint Nicolaas werd aan het einde van de derde eeuw geboren in Patara. Hij bracht zijn jeugd door in deze streek en diende later als priester en bisschop in Myra.

Hij stond bekend als iemand die de armen hielp, zeelieden beschermde en kinderen onder zijn hoede nam.
Daarom werd hij in Rusland en Griekenland een van de meest gerespecteerde heiligen en werd hij gezien als beschermer van kinderen, gevangenen, zeelieden en reizigers.

In Europa werden kerken ter ere van hem gebouwd en zijn sterfdag op 6 december, in Nederland op 5 december, wordt al eeuwenlang herdacht.

HET VERHAAL OVER DE SCHOORSTEEN EN DE WERKELIJKE ACHTERGROND

Een van de meest bespotte en verkeerd begrepen verhalen over de Kerstman is dat van het binnenkomen via de schoorsteen.

De waarheid is simpel:
Sint Nicolaas is nooit via een schoorsteen een huis binnengegaan.

Volgens de overlevering waren er in zijn omgeving drie jonge vrouwen die wegens armoede niet konden trouwen. Uit angst dat zij een slecht pad zouden inslaan, besloot Nicolaas hen in het geheim te helpen.
Eerst liet hij zakjes goud door het raam naar binnen werpen. Toen de ramen werden gesloten, liet hij eenmalig zijn helper Zwarte Piet een geschenk via de schoorsteen naar binnen brengen, zodat de hulp kon doorgaan.

Er was dus geen man die via de schoorsteen binnenging, maar een mens die zijn identiteit verborg om goed te doen.

HOLLANDA’DAKİ SİNT NİCOLAAS GELENEĞİ

In Nederland is 5 december de gelukkigste dag voor kinderen.
Op die dag wordt de komst van Sint Nicolaas gevierd. Kinderen zetten hun schoenen bij de deur en wachten op cadeautjes.

Toch wisten jarenlang zelfs in Nederland veel mensen niet dat Sint Nicolaas in Anatolië is geboren.
Toen ik dit 45 jaar geleden in de Nederlandse pers schreef, publiceerden sommige kranten het artikel, terwijl anderen het terugstuurden met de boodschap: “Wij hebben deze informatie niet nodig.”

Vandaag is deze werkelijkheid echter niet meer te ontkennen:
Sint Nicolaas is een man van deze gronden.

KERSTMIS EN NIEUWJAAR ZIJN NIET HETZELFDE

Een van de meest voorkomende misverstanden is dat Kerstmis en Nieuwjaar als hetzelfde worden gezien.

Dat is onjuist.
Kerstmis is in de christelijke wereld de religieuze herdenking van de geboorte van Jezus Christus.
Nieuwjaar daarentegen heeft geen religieuze band met Kerstmis en markeert slechts het begin van een nieuw kalenderjaar.

Kerstmis kan in veel landen een culturele betekenis hebben gekregen, maar dat maakt het nog niet gelijk aan Nieuwjaar.

WAAR KOMT DE TRADITIE VAN DE KERSTBOOM VANDAAN

Vaak wordt gedacht dat het versieren van een dennenboom een christelijke traditie is.
In werkelijkheid gaat deze gewoonte veel verder terug en vindt zij haar oorsprong in de Turkse cultuur.

In oude Turkse overtuigingen bestond het geloof in een heilige boom die zich uitstrekte van het centrum van de aarde tot aan de hemel. Deze werd de Levensboom genoemd.
De boom symboliseerde continuïteit van het leven, overvloed en wedergeboorte.

Zelfs vandaag nog worden in Centraal Azië rond de winterzonnewende op 22 december dennenbomen in huis gehaald. Aan de takken worden linten gehangen die wensen voor het nieuwe jaar symboliseren.

Deze traditie heeft geen directe relatie met Kerstmis.
Via de Turken bereikte zij Europa, werd in de zestiende eeuw in Duitsland gesystematiseerd en verspreidde zich vandaar over de wereld.

NARDUGAN: VAN DUISTERNIS NAAR LICHT

De nacht van 21 op 22 december is de langste nacht van het jaar.
Vanaf dat moment worden de dagen langer en de nachten korter.

In de oude Turkse overtuiging werd dit natuurverschijnsel als heilig beschouwd en aangeduid als Nardugan.
Nardugan betekent “de geboren zon”.

Het is het moment waarop de duisternis wordt overwonnen en het licht terugkeert.

Hoewel Kerstmis, Nieuwjaar en Nardugan verschillende namen dragen, zijn ze gebaseerd op dezelfde natuurcyclus en hetzelfde idee van wedergeboorte.

HOE HET HUIDIGE BEELD VAN DE KERSTMAN IS ONTSTAAN

De Kerstman zoals wij die vandaag kennen met rode kleding en een witte baard is geen historische figuur, maar een beeld dat in de twintigste eeuw via commerciële illustraties werd gecreëerd.

Dit beeld groeide uit tot een wereldwijd icoon en overschaduwde de oorspronkelijke werkelijkheid van Sint Nicolaas.

Dat in Iznik een rabbijn de Kerstman Vredesprijs ontving kan politiek en ideologisch worden bediscussieerd.
Maar wat niet vergeten mag worden is dit: De Kerstman die zijn naam aan deze prijs geeft, is een symbool van goedheid en delen dat in Anatolië leefde.

Zonder hem correct te kennen, kan noch de prijs, noch de boodschap juist worden begrepen.

Daarom vond ik het mijn plicht om mijn eerdere teksten opnieuw en in samenhang aan u voor te leggen.

Wat in dit artikel wordt weergegeven, is geen persoonlijke interpretatie, maar de vastlegging van een proces dat zich met zijn aanloop, contacten en gevolgen daadwerkelijk heeft voltrokken. Wat in İznik plaatsvond, gelijktijdig en op dezelfde locatie als het pausbezoek, was niet louter een ceremonie, maar de bewuste uiting van een politieke en ideologische positie. Om de lezer in staat te stellen dit geheel in zijn samenhang te zien, heb ik mijn waarnemingen en getuigenissen weergegeven zoals ze zich hebben voorgedaan, als onderdeel van mijn journalistieke verantwoordelijkheid.