Norveç, Ukrayna’nın 4,2 milyar dolarlık Kırım alacağı için Arktik’te Rus gemisine el koydu

Yetkililer, 2014’te Kırım’ı yasa dışı ilhak ederken Rusya’nın kamulaştırdığı enerji varlıkları için tazminat peşinde olan Ukrayna devlet enerji şirketi Naftogaz’ın başvurusu üzerine harekete geçti.

El koyma kararı, Norveç’teki Nord-Troms ve Senja Bölge Mahkemesi’nin Pazartesi günü verdiği hükmün ardından uygulandı.

Operasyonu yerel icra makamı olarak yürüten Svalbard Valisi Lars Fause, geminin bulunduğu yerden ayrılamayacağını söyledi. Gemide bulunan yolcularla ise Norveçli yetkililer tarafından ayrı ayrı ilgilenildiği belirtildi.

Moskova’nın ödemeye yanaşmadığı 4,2 milyar dolarlık fatura

Lahey’deki Daimi Tahkim Mahkemesi bünyesindeki bir tahkim heyeti, 2023 yılında, aralarında gaz sahaları, boru hatları ve Karadeniz’deki üretici Chornomornaftogaz’ın da bulunduğu Kırım’daki varlıklarına hukuka aykırı biçimde el koyduğu için Rusya’nın Naftogaz ve ona bağlı altı şirkete tazminat ödemesi gerektiğine hükmetti.

Faiz ve masraflar eklenmeden önce, ödenmemiş ana para yaklaşık 4,22 milyar dolar (3,64 milyar avro) seviyesinde; bu kalemler eklendiğinde tutarın yaklaşık 5 milyar dolara (4,31 milyar avro) çıkabileceği belirtiliyor.

Rusya ödemeyi reddediyor.

Naftogaz bu nedenle, Rusya’ya ait ticari malvarlığının bulunduğu ülkelerdeki mahkemelere başvuruyor; karar, bu haftaki mahkeme emrinden önce de Norveç’te icra edilebilir olarak tanınmıştı.

Naftogaz’ın vekaleten görev yapan CEO’su Sergii Fedorenko, “Rusya, uluslararası bir tahkim kararına uymayı reddederek sorumluluktan kaçamaz” dedi ve el koymayı “adaletin yeniden tesis edilmesi yolunda atılmış bir başka önemli adım” olarak nitelendirdi.

Fedorenko, paranın ödenmesine kadar şirketin “dünya genelinde Rus varlıklarının peşine düşmeye” devam edeceğini de sözlerine ekledi.

Norveç’te Naftogaz’ı, hukuk bürosu Wikborg Rein ile uluslararası danışman Covington & Burling temsil ediyor.

Genişleyen bir avın parçası

Arktik’teki bu operasyon, tek başına bir istisna değil.

Kırım davasına ilişkin icra süreçleri yaklaşık on farklı yargı çevresinde sürüyor; Rus varlıklarına Finlandiya ve Fransa’da da şimdiden el konuldu.

Barentsburg, Norveç topraklarında yer alan Rus kömür madenciliği yerleşimi. Burası, takımadalar üzerindeki Norveç egemenliğini teyit ederken aralarında Rusya’nın da bulunduğu imzacı devletlere bölgede ticari faaliyette bulunma konusunda eşit haklar tanıyan 1920 Svalbard Antlaşması’nın bir mirası.

“Professor Molchanov” adlı ve Rusya Federasyonu’na ait gemi, Svalbard seferleri de dahil olmak üzere ticari keşif turları düzenliyor.