Milli İstihbarat Akademisi Başkanı Köse, “Türkiye Modeli’nin başarısı; hukuki düzenlemeler, siyasi mutabakat ve toplumsal bütünleşme kapasitesiyle ölçülecek”

* Milli İstihbarat Akademisi Başkanı Talha Köse, Terörsüz Türkiye sürecinin kurumsallaşma aşamasına geçtiğini belirterek, bu özgün ‘Türkiye Modeli’nin başarısının; hukuki düzenlemeler, siyasi mutabakat ve toplumsal bütünleşme kapasitesiyle ölçüleceğini kaydetti.

Öne çıkan konu başlıkları:

-Terörsüz Türkiye’de kurumsallaşma aşamasına geçiş

UHA / İnternational News Agency

Prof. Dr. Talha Köse & Milli İstihbarat Akademisi Başkanı

ANKARA, 22 AĞUSTOS 2026 – Milli İstihbarat Akademisi Başkanı Prof. Dr. Talha Köse, Terörsüz Türkiye sürecinin yeni aşamasını ve sürecin başarıya ulaşmasında Türkiye Modeli’nin önemini kaleme aldı.

Yaklaşık iki yıl önce 26 Ağustos 2024’te Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Malazgirt Zaferi’nin 953. yıl dönümü töreninde Ahlat’taki çağrısıyla işaret fişeği atılan Terörsüz Türkiye süreci bugün için yepyeni bir aşamaya geçmiştir. İki yıla varan yoğun çabalar ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) yürütülen komisyon çalışmaları ile temellendirilen süreçte, çerçeve yasa “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” 467 milletvekilinin desteğiyle kabul edildi ve Resmi Gazete’de yayımlanarak işlerlik kazandı.

Yasayla sürecin bundan sonraki aşamalarına dair net bir yol haritası belirlendi ve kurumsal çerçeve şekillendi. Çerçeve yasanın çok büyük bir siyasi mutabakat ile onaylanması ve sürece dair yoğun kamuoyu desteği, iyimser iklimin en önemli göstergeleridir. Türkiye’nin kendine özgü tecrübesi hem bölge aktörleri hem de uluslararası barış ve çatışma çözümleri uzmanlarınca gözlemlenmektedir. Bu kendine özgü tecrübenin uluslararası muadilleri ile benzerlikleri olmakla beraber birçok örnekten önemli ölçüde farklılaşmaktadır.

Terörsüz Türkiye sürecinde bugün gelinen nokta, silahsızlandırma ve tasfiyenin kurumsallaştırılması aşamasına geçişi ifade etmektedir. Ayrıca bu aşama, Türkiye’nin yarım asra yakın terörle mücadele tecrübesi, çözüm girişimleri ve süreç birikimi üzerine inşa edilmektedir. Dolayısıyla toplum ve devlet olarak Türkiye, daha önce tecrübe etmediği yeni bir aşamayla tanışmak üzeredir.

Bu nedenle sürecin önündeki yeni aşama, önceki dönemden farklı bir siyasal ve toplumsal yönetim kapasitesi gerektirmektedir. Bugüne kadar daha kapalı bir formatta ilerleyen sürecin kamuoyuna açılması, toplumun, kamu görevlilerinin ve sürecin doğrudan muhatabı olacak kesimlerin yeni döneme hazırlanmasını, doğru bir iletişim stratejisinin kurulmasını ve kamu aktörleri arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Diğer bir ifadeyle, terörün tamamen bitmesi yolundaki yeni sınama, terörden arındırılmış yeni dönemin hukuki düzenlemeler, siyasi mutabakat, kurumsal adaptasyon ve toplumsal sahiplenme yoluyla kalıcılaştırılması olacaktır. Bu noktada sürecin enfekte olmadan seri bir şekilde tamamlanması önem arz etmektedir.

Bu yönüyle Terörsüz Türkiye’nin başarısı silahların bırakılmasını takiben terörün yeniden üretilemeyeceği bir siyasal ve toplumsal zeminin oluşturulmasıyla yakından ilgilidir. Sürecin Türkiye’nin kendi tarihsel tecrübesi, kurumsal kapasitesi ve toplumsal dinamikleri üzerinden ilerlemesi ise aynı zamanda Türkiye Modeli’nin özgün mimarisi ve başarısının en önemli göstergelerinden biri olacaktır.

Terörsüz Türkiye’de kurumsallaşma aşamasına geçiş

Terörsüz Türkiye sürecinde silah bırakma, nihai sonuçtan ziyade yeni dönemin kurumsallaşmasını mümkün kılan temel eşiklerden biri olarak değerlendirilmelidir. Silahsızlandırma, güvenlik boyutunda her ne kadar kritik bir aşama olsa da tek başına kalıcı bir siyasi ve toplumsal düzen kurmamaktadır. Bundan sonraki süreçte hukuki düzenlemelerin uygulanması, silah bırakmanın ivmelenmesi ve tasfiye sürecinin sahada teyit edilmesi belirleyici olacaktır. Bu nedenle yeni aşamanın temel meselesi, sahada elde edilen güvenlik kazanımlarını hukuki ve kurumsal bir çerçeveye dönüştürmek olacaktır.

Bu noktada TBMM’nin üstlendiği rol özel bir önem taşımaktadır. Meclisin süreçteki kritik rolü, Terörsüz Türkiye’nin siyasi ve toplumsal meşruiyet zeminini genişletirken farklı siyasi aktörlerin ortak bir çerçevede buluşmasına da imkan vermektedir. Zira hukuki düzenlemelerin geniş bir siyasi sahiplenmeyle hayata geçirilmesi hem mevcut aşamanın yönetilmesi hem de ileride ortaya çıkabilecek siyasi dalgalanmalara karşı sürecin sürekliliğinin korunması bakımından büyük önem taşımaktadır.

Ancak hukuki düzenlemelerin yapılması ile sahadaki planlamanın işleyişi arasında otomatik bir ilişki bulunmamaktadır. Çünkü şiddetin ve terör tehdidinin belirlediği dönemin idari ve siyasi refleksleri ile şiddetsizliğin kalıcılaştırılacağı dönemin ihtiyaçları aynı değildir. Bu sebeple alınan kararların bürokrasiye, uygulama mekanizmalarına ve ilgili aktörlerin davranışlarına yansıması zaman alacaktır. Burada asıl önemli olan mutabakata dahil aktörlerin bu iradeye bağlı kalmalarıdır. Sonuçta yasayı işletecek ve somut mahiyet kazandıracak aktörler sahadaki uygulayıcılar olacaktır. Uygulayıcıların yasayı ve yeni süreci sahiplenmesi olumlu iklimin somut karşılık bulmasının sigortasıdır.

Terörsüz Türkiye’nin bu aşamadaki temel sınavı gerekli hukuki zemini oluşturmak kadar bu zeminin sahada işler hale gelmesini sağlayacak kurumsal uyumu ve eşgüdümü sürdürebilmektir. Devletin tesis ettiği güvenliği ve sahada elde ettiği kazanımları, öngörülebilir ve kalıcı bir düzene dönüştürecek kapasitesi bulunmaktadır. Yeni aşamayla birlikte sahip olduğu bu kapasiteyi artık pratiğe dökmesi gerekmektedir.”