İsrail Yunanistan’a sattığı katmanlı hava savunma sisteminden sonra Birleşik Arap Emirlikleri’ne de uzanmak istiyor

Konuya yakın mevcut ve eski ABD’li yetkililere dayandırılan bilgilere göre İsrail, Yunanistan anlaşmasını başka ortaklara uygulanabilecek bir model olarak görüyor. Görüşmelerde ABD’nin de yer aldığı, gündemin ise BAE’nin katmanlı savunma kapasitesindeki boşluklar olduğu belirtiliyor.

BAE açığı masada duruyor

BAE, halihazırda ABD yapımı Patriot ve THAAD sistemlerini kullanıyor. Aynı yetkililer, bu mimarinin ülkeye tam katmanlı bir hava savunma yapısı sağlamadığını değerlendiriyor.

İsrail ile BAE arasındaki savunma teması yeni değil. ABD’nin bu yıl yaptığı açıklamaya göre İsrail, İran’la gerilimin yoğunlaştığı dönemde BAE’ye Demir Kubbe bataryaları ve teknisyenler konuşlandırdı.

İki ülkenin mayıs ayında silah sistemlerinin ortak geliştirilmesi ve tedarik edilmesine dönük bir anlaşma imzaladığı da bildirildi. 2022’de ise BAE’nin İsrail üretimi Barak hava savunma sistemini aldığına ilişkin bilgi gündeme geldi.

Achilles Shield modeli büyüyor

Yunanistan anlaşması, ihracatın teknik kapsamı açısından daha geniş bir paket sunuyor. İsrail, Atina’nın geliştirdiği Achilles Shield hava savunma mimarisinin tasarımına ve ana bileşenlerinin tedarikine destek verecek.

İsrail Savunma Bakanlığı’na göre proje, balistik füzelerden hava tehditlerine ve düşman İHA’larına kadar uzanan tehdit setine karşı eksiksiz savunma sistemi tedarikini içeriyor. Bu açıklama, satışın tek bir bataryadan çok entegre bir mimari sunduğunu gösteriyor.

Paket içinde Rafael Advanced Defense Systems üretimi David’s Sling ve SPYDER sistemleri bulunuyor. Israel Aerospace Industries üretimi Barak MX ile ELTA Systems tarafından geliştirilen MMR çok görevli radarları da hava gözetleme katmanını tamamlıyor.

Yunanistan, Rusya ile sınırı bulunan NATO üyesi Finlandiya’nın ardından David’s Sling için ikinci müşteri olacak. Güney Kıbrıs’ın da Aralık 2024’te Barak sistemini satın aldığı ve teslim aldığı bildirildi.

Körfez siparişi dengeyi sınar

Katmanlı hava savunması, radar, sensör, komuta kontrol yazılımı, önleyici füze ve fırlatıcıların birlikte çalışmasını gerektiriyor. Bu nedenle ihracat yalnızca silah satışı değil, alıcı ülkenin savunma ağının yeniden düzenlenmesi anlamına geliyor.

Bu ağın batı ucunda Yunanistan ve Güney Kıbrıs, doğu tarafında ise BAE ve Hindistan gibi ortaklar bulunuyor. Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye’nin geçen ay Mekke Paktı adı verilen karşılıklı savunma düzenlemesine katılması, aynı bölgede başka bir güvenlik hattını gündeme taşıdı.

BAE ile anlaşma alıma dönüşürse, küresel ölçekte hava savunma tedarik zincirinde İsrail sistemlerinin payı artabilir. Rafael ve Israel Aerospace Industries için bu, radar ve önleyici üretiminde daha uzun vadeli sipariş görünürlüğü yaratır; sektör içinse ABD sistemleriyle İsrail mimarilerinin birlikte çalışabilirliği daha belirleyici hale gelir.

Görüşmeler sonuçsuz kalırsa BAE’nin Patriot ve THAAD merkezli yapıyı koruması beklenir. Bu durumda makro etki sınırlı kalır, İsrailli üreticilerin Körfez ölçeği gecikir ve bölgesel hava savunma pazarı daha parçalı bir tedarik modeliyle ilerler.