İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı olan Ceuta’dan haberler…

Avrupa Birliği’ne üye 22 ülkenin lideri, bu hafta Kuzey Afrika’daki İspanya toprağı Ceuta’ya on binlerce göçmenin ulaşmasının ardından, Birliğin buna vereceği yanıtı görüşmek için acil bir toplantı talep etti.

Kaynakların Euronews’e verdiği bilgiye göre, İtalya ve Danimarka’nın öncülük ettiği mektupta, üye devletler “İçişleri bakanları tarafından olağanüstü bir video konferansının” düzenlenmesini istedi ve bunu “acil” bir mesele olarak nitelendirdi.

Madrid, Perşembe günü yaklaşık 50 bin göçmenin Fas’tan Ceuta’ya geçmesinin ardından, bunların neredeyse tamamının geri gönderildiğini söylerken, AB liderleri durumla ilgili “ciddi” endişeleri olduğunu vurguladı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Portekiz Başbakanı Luis Montenegro ve Lüksemburg Başbakanı Luc Frieden, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve İrlanda Başbakanı Micheal Martin’e hitaben kaleme alınan mektubu imzalamadı. İrlanda, temmuz ayında AB Konseyi Dönem Başkanlığı’nı devralmıştı.

22 lider, toplantının Ceuta’daki duruma ilişkin “ortak bir değerlendirme” yapılması ve “eş güdümlü bir Avrupa yanıtı” üzerinde uzlaşmaya varılması için kullanılması gerektiğini belirtti.

İmzacılar, “Kontrolsüz kitlesel geçişlerin, göçün araçsallaştırılmasının ya da diğer hibrit tehditlerin, Avrupa Birliği’ne yasa dışı yollardan girmenin mümkün olduğu yönünde bir algı yaratmasına izin veremeyiz” diyerek, bu tür riskleri ele almak için “geçici iç sınır kontrollerinin güçlendirilmesi veya yeniden devreye sokulması” da dahil olmak üzere “gerekli her türlü önlemi” değerlendireceklerini kaydetti.

Mektup şöyle devam etti: “Böyle bir algı, daha fazla girişimi teşvik eder, ortak göç politikamıza duyulan güveni sarsar ve tüm Üye Devletler üzerinde etkileri olur.”

Ayrıca, İspanyol hükümetinin bazı izinsiz göçmenlere yasal statü tanıma kararının krizi tetiklemiş olabilecek bir “çekici faktör” olduğuna işaret edildi. Madrid ise bu değerlendirmeye itiraz ediyor.

Sanchez AB’ye yüklendi

Bu gelişme, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in bazı AB ülkelerini krize “hayli asimetrik” bir yanıt vermekle suçlamasıyla eş zamanlı olarak yaşandı.

“Çoğu bize destek ve dayanışma gösterdi ve yardım teklif etti,” diye yazan Sanchez, kendi mektubunu cumartesi günü von der Leyen’e gönderdi.

“Bazıları ise İspanya’ya saldırmayı ve Schengen Bölgesi’nden geçici olarak dışlanmasını talep etmeyi tercih etti,” diyen Sanchez, bu sözlerle, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni liderliğindeki hükümetin İspanya ile vizesiz Schengen seyahat düzenlemesinin askıya alınması yönündeki çağrılarına göndermede bulunduğu izlenimini verdi.

İspanyol yetkililer cumartesi günü yaptığı açıklamada, Ceuta’ya giren yaklaşık 60 bin göçmenin neredeyse tamamının Fas’a döndüğünü bildirdi.

İspanya İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska gazetecilere yaptığı açıklamada, “Durum neredeyse tamamen tersine döndü,” dedi.

İspanyol askerleri ve polisinin gözetimi altında, son kalan genç göçmenler de cumartesi sabahı sınırı geçerek Fas’a dönmeye devam etti.

Ceuta’ya geçmek için birçok kişi, Akdeniz’e doğru uzanan küçük sınır bariyerinin çevresinden yüzerek geçti.

Grande-Marlaska, aralarında boğulanların ve mendirek bariyerindeki bir açıklıktan geçmeye çalışan kalabalıkta ezilerek hayatını kaybedenlerin de bulunduğu en az 67 kişinin bu girişim sırasında öldüğünü söyledi.

Cumartesi sabahı Ceuta’nın şehir merkezindeki Tarajal Plajı’na yüzerek ulaşan bir grup bitkin göçmen, kendilerine sınır boyunca eşlik eden askerler tarafından Fas tarafına geri götürüldü.

Grande-Marlaska, “Yaşananlar İspanya ve Fas tarafından değerlendirilmesini gerektiriyor,” dedi. Ancak komşularla yapılan iş birliğinin İspanya’nın “durumu 24 saat içinde tersine çevirmesini” sağladığını belirtti.

Marlaska, “Fas, Ceuta veya İspanya’nın geri kalanı için bir tehdit değil. Güvenilir bir ortaktır,” ifadelerini kullandı.

İspanya, Ceuta ile Fas arasındaki deniz sınırına 500 metre uzunluğunda bir güvenlik bariyeri yerleştirmeye başladığını duyurdu.

18,5 kilometrekarelik bir alanı kaplayan Ceuta ile yakınındaki Melilla bölgesi, Avrupa’nın Afrika ile olan tek iki kara sınırını oluşturuyor. Ceuta, İspanya ana karasının kıyı şeridine yaklaşık 25 kilometre uzaklıkta bulunuyor.

Oxford Üniversitesinin Göç, Politika ve Toplum Merkezinden kıdemli araştırmacı Myriam Cherti, bu akının neyin tetiklediğinin net olmadığını, ancak başlamasından günler önce sosyal medyanın Faslıları Ceuta’ya girmeyi denemeye teşvik eden paylaşımlarla dolup taştığını söyledi.

Bu paylaşımlarda, sınırın nasıl aşılacağına dair pratik bilgiler ve göçmenlerin kalmalarına izin verilme ihtimalini artırmak için neler söylemeleri gerektiği yer alıyordu.

Cherti, son bir yıl içinde görüştüğü bazı göçmenlerin, sınırı geçmeyi kaç kez denediklerinin sayısını unuttuklarını belirtti.

“Bunu umutsuzluktan yapıyorlar, hayat kurmak için başka yollar denemiş ve başarısız olmuş oldukları için yapıyorlar, ailelerine yardım etmek, onları geçindirmek zorunda hissettikleri için yapıyorlar,” dedi. “Bu, İspanya’ya ulaşabilirlerse mümkün. Fas’ta kaldıkları takdirde aynı şey söz konusu değil.”

42 yaşındaki Soufian, sınırı geçmeye çalışan bu umutlu kişilerden biriydi. Madrid’de yaşayan ve hasta olan annesini görebilme ihtimalinin kendisini buna ittiğini anlattı.

Soufian, “Yiyecek olmasa da, hiçbir şey olmasa da annemi görmek için her şeye katlanırım” diyerek, güvenlik görevlisi olarak günde 12 saat çalışıp sadece 10 euro kazandığını söyledi.

Sınırı geçen diğer kişiler için ise “Herkes yukarı çıkmak, iyi bir geleceğe sahip olmak istiyor. Bu, Fas’ta mevcut değil,” dedi.

Geçmişte de İspanya ile Fas arasındaki gerilim dönemlerinde benzer göç dalgaları yaşanmıştı. Bunlardan biri olan 2021’de, sadece iki gün içinde 10 binden fazla göçmen Ceuta’ya girmişti.

***

Von der Leyen: ‘İspanya ana karasına veya AB’nin geri kalanına tek bir kişi bile ulaşamadı’

Ursula von der Leyen

Kuzey Afrika’daki İspanyol toprağı Ceuta’ya yaklaşık 60 bin düzensiz göçmenin girişinin ardından Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ‘yasa dışı gelenlerin büyük çoğunluğunun Fas’a döndüğünü’ açıkladı.