Analiz: İçeride Kriz, Dışarıda Nefret: 2026 İsrail Genel Seçimleri

* Türkiye’nin saygın, güvenilir İstanbul merkezli düşünce kuruluşlarından Strateji Düşünce ve
Analiz Merkezi (SDAM) “İçeride Kriz, Dışarıda Nefret: 2026 İsrail Genel Şeçimleri” başlıklı yazı kaleme aldı.

* UHA / International News Agency, (SDAM) kaynaklı sözkonusu yazıyı okuyucularına (UHA) için de değerlendirdi

UHA / International News Agency

İSTANBUL, 28 TEMMUZ 2026 – İsrail, 26. Knesset’i (Parlamento) belirleyecek genel seçimler için 27 Ekim 2026 tarihinde sandık başına gidecektir.

Knesset İçtüzük Komitesi Başkanı ve Likud Milletvekili Ofir Katz, meclisin dört yıllık görev süresinin 17 Temmuz’da sona ereceğini ve seçimlerin, yasada öngörülen tarihte, öne çekilmeksizin gerçekleştirileceğini duyurmuştur.

Netanyahu hükûmeti, meclis kendisini feshetmeden önce, kendi seçmen tabanına yönelik seçim yatırımı niteliği taşıyabilecek bazı yasa düzenlemelerini meclisten geçirdi. Bu düzenlemeler arasında en dikkat çekenler; başsavcının yetkilerini kısıtlayan, askerlik
kaçaklarının tutuklanması uygulamasını donduran ve hükûmetin medya üzerindeki denetimini genişleten yasalardır.

Netanyahu’nun söz konusu düzenlemeleri hayata geçirmesi, yaklaşan seçimler öncesinde kendi iktidar bloğunun desteğini pekiştirme arzusunun bir yansıması olarak değerlendirilmektedir.

Keneşse, temmuz ayının ortasında resmî olarak kendisini feshetmiş olup bu durum, kurumun 1988’den bu yana ilk kez görev süresini eksiksiz tamamlaması anlamına gelmektedir. Yeni Knesset üyelerinin 10 Kasım’da yemin etmesi planlanmaktadır. 2 yıldan fazla bir süredir Gazze’de soykırımını sürdüren, Lübnan ve İran’a doğrudan saldıran, bölge ülkelerinin tümüyle geliştirmeye çalıştığı yakınlaşma çalışması bozguna uğrayan ve tüm dünya genelinde kendisine yönelik bir nefret oluşan İsrail’de yaklaşan seçim sürecine küresel ölçekte önemli
bir anlam atfedilmektedir.

Bu önemin temel nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

1. 7 Ekim 2023 tarihinde İslami Direniş Hareketi (HAMAS)’nin işgal altındaki Filistin topraklarına ilişkin başlattığı “Aksa Tufanı Operasyonu” ve sonrasında başlayan soykırım süreci ile bölgede artan gerginlik sonrasında gerçekleştirilecek ilk genel seçim olması nedeniyle, seçmenin güvenlik, esir ve rehine meselesi ile savaşın yönetimine ilişkin değerlendirmelerini doğrudan sandığa yansıtması beklenmektedir.

2. Son yapılan seçimler sonrası Aralık 2022’de göreve yeniden başlayan Netanyahu hükûmeti, 1974’ten bu yana görev süresini eksiksiz tamamlayan ilk İsrail hükûmeti olacaktır. Bu durum aynı zamanda dört yıllık icraat döneminin bütüncül bir değerlendirmesine de zemin hazırlamaktadır.

3. Seçim süreci; İran’a yönelik ABD-İsrail saldırıları, Hizbullah’a karşı yürütülen işgal operasyonları ve diğer bölgesel güvenlik meseleleriyle iç içe geçmiş durumdadır.

Netanyahu’nun Koalisyonu ve Ortakları Netanyahu, seçim kampanyasına en belirgin şekilde tanımlanmış iktidar bloğuyla girmektedir. Ancak bu bloğu bir arada tutmanın maliyeti, zamanla parti içerisinde artan bir gerilim olarak kendini göstermektedir.

Temmuz ayı başında kıdemli Likud Milletvekili Yuli Edelstein, partiden ayrıldığını açıklamış; kısa bir süre sonra Knesset üyesi (MK) Dan Illouz da aynı yolu izlemiştir.

Knesset üyesi (MK) Sharren Haskel

Dışişleri Bakan Yardımcılığı görevinden istifa eden Knesset üyesi (MK) Sharren Haskel ise yeni bir sağ parti kurmuştur. Söz konusu ayrılıkların ortak paydasını, Haredi Yahudilerinin askerlik muafiyetine ilişkin tartışmalar oluşturmaktadır. Bununla birlikte Likud, kendi seçim listesinin belirlenmesi konusunda açık bir iç mücadele yaşamaktadır.

Netanyahu’nun kendi tercih ettiği adaylar için talep ettiği kontenjan sayısı, tartışmalı bir uzlaşma sonucunda sekize indirilmiş; parti içi
seçimler ise defalarca ertelenmiştir.

Şas ve Birleşik Tora Yahudiliği (UTJ), koalisyonun vazgeçilmez unsurları olmaya devam etmektedir. Bununla birlikte, askerlik muafiyetine ilişkin talepler, koalisyon içerisindeki en önemli gerilim kaynaklarından biri hâline gelmiştir.

Knesset, Tora öğrenimini “temel devlet değeri” olarak kabul eden bir yasayı ve dinî öğrencilere yönelik tutuklamaların dondurulmasını öngören düzenlemeyi kabul etmiştir. Ancak Yüksek Mahkeme, söz konusu düzenlemenin uygulanmasını derhâl durdurmuştur.

İtamar Ben-Gvir’in Otzma Yehudit Partisi, kamuoyu yoklamalarında nispeten istikrarlı bir görünüm sergilerken, Bezalel Smotrich’in Dini Siyonizm Partisi ise anketlerde altı sandalye ile seçim barajının altında kalma ihtimali arasında önemli dalgalanmalar göstermektedir.

Sonuç olarak Netanyahu’nun karşı karşıya olduğu temel ikilem şudur: Koalisyonun her bir bileşenini memnun etmeye yönelik çabalar, 61 sandalyeye ulaşmak için gerekli olan ilave oyların ve olası yeni koalisyon ortaklarının kazanılmasını zorlaştırabilmektedir.

Muhalefet: Parçalı Güç, Belirsiz Yol Muhalefet, kamuoyu yoklamalarının büyük çoğunluğunda toplam oy oranı bakımından Netanyahu’nun bloğunun önünde görünmektedir. Ancak bu üstünlüğün işlevsel ve sürdürülebilir bir koalisyona dönüştürülmesi süreci, belirsizliğini korumaktadır.

Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un kurduğu Yashar Partisi, muhalefetin merkezinde konumlanmıştır. Eisenkot, güvenlik odaklı kimliğine dayanan siyasi profili sayesinde hem merkez hem de merkez sağ seçmene hitap edebilmekte ve kendisini “tüm İsraillilerin başbakanı olacağım” söylemiyle konumlandırmaktadır.

Naftali Bennett ve Yair Lapid’in Nisan ayında birleşerek kurduğu “Together” listesi, başlangıçta kamuoyu yoklamalarında güçlü sonuçlar elde etmiş olsa da zamanla geriledi. Bu gerileme, söz konusu birleşmenin Bennett’in daha önce sahip olduğu sağ siyasi kimliğini zayıflatmış olabileceğine işaret etmektedir.

Avigdor Liberman liderliğindeki Yisrael Beiteinu Partisi, muhalefetin sağ kanadında önemli bir konuma sahip olup son kamuoyu yoklamalarında dokuz ila on sandalye aralığında destek görmektedir. Liberman’ın hem Haredi partileri hem de Arap partileriyle koalisyon kurulmasına kesin bir şekilde karşı çıkması, olası hükûmet kombinasyonlarını sınırlandıran önemli bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Yair Golan ise sol kanadın önemli aktörlerinden biri olmaya devam etmektedir.

Bununla birlikte, Golan’ın tartışmalı açıklamaları ile partisinin sosyalist ve iki devletli çözüm odaklı siyasi platformu, sağ kanat muhalefet partileriyle kurulabilecek olası ortaklıkları siyasi açıdan güçleştirmektedir.

Küçük Partiler ve %3,25 Barajı İki ana blok arasındaki farkın kamuoyu yoklamalarında yalnızca birkaç sandalyeyle sınırlı kalması, seçim sonuçlarının büyük ölçüde küçük partilerin yüzde 3,25’lik seçim barajını aşıp aşamayacağına bağlı olduğunu göstermektedir.

Seçim barajını aşan bir parti, koalisyon aritmetiğine dört veya daha fazla sandalye ekleyebilirken; barajın altında kalan bir partiye verilen oylar ise tamamen sistem dışında kalmaktadır.

Yesodot Yisrael (Yoaz Hendel, Hilli Tropper): Merkezde konumlanan ve “geniş Siyonist hükûmet” söylemini benimseyen yeni bir parti olup son kamuoyu yoklamalarında seçim barajının altında görünmektedir.

Edelstein–Shaked–Erdan Bloğu: Netanyahu’suz bir “Likud çizgisi” oluşturmayı hedefleyen muhtemel yeni bir sağ siyasi oluşumdur. Kan tarafından ortaya konulan bir senaryoya göre, bu listenin altı sandalye kazanarak Netanyahu bloğunun sandalye sayısını 53’ten 50’ye düşürebileceği değerlendirilmektedir.

Zehut (Moshe Feiglin): Milliyetçi ve dinî bir toplumsal tabanı, serbest piyasacı bir ekonomik programla birleştiren; savaşın yürütülme biçimine yönelik sert eleştirileriyle öne çıkan bir parti olup seçim barajı sınırında seyretmektedir.

Değerlendirme ve Sonuç
Yaklaşan seçim süreci ile ilgili anketlerde mevcut iktidarı oldukça zor bir seçim beklediği gözükmektedir. Netanyahu hükümeti, seçimi kazanmak için hem mevcut koalisyon bloğunu muhafaza etmesi hem de her türlü oy kaybını önlemesi gerekmektedir. Bunun dışındaki senaryolarda hükümetin değişmesinin olası bir sonuç olacağı aşikardır.

Tüm kamuoyu yoklamalarında ortaya çıkan ortak sonuç, hiçbir siyasi bloğun Arap partilerinin desteğini almaksızın meclis çoğunluğunu sağlayamayacağı gerçeğidir. Bu bağlamda, Arap partilerinin hangi bloğa destek vereceği, seçimlerin en önemli
kırılma noktalarından birini oluşturacaktır.

Muhalefet partilerinin, özellikle Filistin ve Kudüs meselelerinde ortak bir tutum sergilemedikleri gerçeğinin göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Nitekim bazı partiler daha ılımlı bir çizgi benimseyerek bölge ülkeleriyle uzlaşı zemini arayışını öne çıkarırken, diğerleri ise söylem ve politika düzeyinde bunun tam aksi bir yaklaşım sergilemektedir.

Seçim sonuçları ve olası bir iktidar değişikliği sonrasında, İsrail’in uyguladığı işgal ve soykırım politikalarında kısa vadede köklü bir değişim beklemek oldukça güç görünmektedir. İsrail’in işgal ve soykırım temelli güvenlik doktrinini sürdürmesi, mevcut koşullar altında daha olası bir senaryo olarak değerlendirilmektedir.

İsrail’de siyaset yapan Arap partilerinin seçimlerde üstleneceği kritik rolün, işgal politikaları üzerinde nasıl bir etki yaratacağı ise belirsizliğini korumaktadır. Bununla birlikte, her seçim döneminde Arap partilerinin siyasal süreçteki etkisinin arttığı gerçeği de dikkat çekmektedir.

Netanyahu hükümeti Gazze, Lübnan, Yemen ve diğer farklı coğrafyalarda uyguladığı katliam ve soykırım suçları ile İsrail ve Yahudiliği bir nefret objesi haline getirdi. Bu durum Yahudileri dünyanın bir çok yerinden istenilmeyen insanlar haline getirdi. Yaklaşan seçimde bu nefretin kaynağı olan Netanyahu iktidarının oldukça zorlanacaktır.

Aksa Tufanı sırasında İsrail tarafından işgal edilen Filistin topraklarında HAMAS tarafından ele geçirilen esirlerin uzun bir dönem bulunamaması ve Netanyahu’nun halkın tüm tepkilerine rağmen esir takasına yaklaşmaması durumu, sandıklar da
tepki oylarına dönüşeceği olası bir durum olarak beklenmektedir.