Alman mağarasında 40.000 yıllık mamut dişinden kuş figürleri bulundu

* Hohle Fels Mağarası’ndaki kazılarda arkeologlar, mamut dişinden oyulmuş 2 kuş figürü buldu. Bu minik eserler, insanların 40 bin yıl önce bile çarpıcı bir sanat anlayışına sahip olduğuna işaret ediyor.

UHA / International News Agency

Gazeteci* Nela Heidner & EuroNews

ALMANYA, 04 AĞUSTOS 2026 – Mağaranın alt katmanlarında Tübingen Üniversitesi’nden bir ekip tarafından keşfedilen iki figürün, bölgede Üst Paleolitik dönem boyunca yaşamış Aurignacien kültürüne mensup insanlar tarafından yapıldığı düşünülüyor.

İki oyma eser arasında daha iyi korunmuş olanı, muhtemelen kuluçkada olan, dinlenir haldeki bir kuşu tasvir ediyor. Diğer figür ise sol kanadı kırılmış olmasına rağmen, kanatlarını açmış bir kuşu gösteriyor. Arkeologlar, iki figürü birbirinden yalnızca yaklaşık bir buçuk metre uzaklıkta buldu.

Mamut fildişinden minyatür oyma eserler

Her iki heykelcik o kadar küçük ki bir tırnağın üzerine sığabiliyor ve sadece 1,3 ile 0,7 gram ağırlığında. Bunlardan biri – kanatlarını açmış, yalnızca iki santimetre uzunluğunda bir kuş – şu anda bölgede keşfedilmiş en küçük buz çağı sanat eseri olarak kabul ediliyor.

“Mamut fildişi burada yalnızca bir kuş gövdesinin basitleştirilmiş biçimini yaratmak için kullanılmadı” diye açıklıyor kazıların başkanı ve Tübingen Üniversitesi’nden arkeolog Nicholas Conard bir basın açıklamasında. “Doğanın dikkatli gözlemleri, hangi kuş türünün tasvir edildiğini ve ne yaptığına dair incelemeye bile imkân tanıyan ayrıntılı figürlere dönüştürülmüş.”

Vücudu gerilmiş ve düz bir şekilde yatar halde gösterilen kuş, muhtemelen kuluçkaya yatarken ya da yumurtalı bir yuvanın üzerinde otururken tasvir edildi. Kanatlarını açmış ve boynu uzatılmış ikinci figür ise, kur davranışı sergileyen, havalanan ya da suya iniş yapan bir kuşu gösterebilir.

Kar tavuğu mu, orman tavuğu mu?

Arkeologlar, hem kuş türü hem de betimlenen davranışlar konusunda şimdilik tam olarak emin değil. Figürlerin, bölgedeki tarihöncesi alanlarda kemikleri sıkça bulunan, soğuğu seven bir kuş türü olan kar tavuklarını (Schneehuhn) temsil etmesi mümkün.

Buna karşılık, sülüne benzeyen daha iri kuşları, örneğin ormanlarda yaşayan ve gösterişli görünümü ile karmaşık kur ritüelleriyle tanınan büyük orman tavuğunu (Auerhuhn) da betimliyor olabilirler. Ayrıntılı oyma işçiliği; vücut biçimi, duruş ve tüylerin işlenişi açısından karşılaştırmalar yapılmasına imkân tanıyor, ancak figürlerin çok küçük olması ve stilize bir üslupla işlenmiş olmaları kesin bir tür tanımlamasını zorlaştırıyor.

Kesin olan şu: Her iki kuş türü de buz çağı sırasında Avrupa’da yaşıyordu.

Hohle Fels Mağarası (sıkça Hohler Fels olarak da anılır), Neandertallerin Avrupa’dan çekilmesinin ardından, Aurignacien döneminde (yaklaşık 43.000 ila 28.000 yıl önce) erken Homo sapiens toplulukları tarafından iskân edilmişti.

Bu dönemde insanlar dikkat çekici bir kültürel ve sanatsal canlanma yaşadı; bilinen en eski müzik aletlerinden, takılardan ve figüratif sanat eserlerinden bazılarını ürettiler. Mağaradan çıkan en ünlü buluntular arasında, yaklaşık 41.000 yıllık, göğüs ve kalçaları belirgin şekilde vurgulanmış bir fildişi kadın heykelciği olan “Hohle Fels Venüsü” bulunuyor; eser, Avrupa’daki figüratif sanatın bilinen en eski örneklerinden biri kabul ediliyor.

Hohle Fels, UNESCO Dünya Mirası’nın bir parçası olarak özel koruma altında bulunan Svab Alpleri’ndeki altı mağaradan biri. Bölge, Avrupa’da insan sanatının doğuşunun araştırılması açısından en önemli arkeolojik alanlardan biri sayılıyor.

1860’larda başlayan arkeolojik kazılardan bu yana, aralarında bilinen en eski müzik aletlerinden bazılarının da bulunduğu, 33.000 ile 43.000 yıl öncesine tarihlenen çok sayıda buluntu ortaya çıkarıldı.

Figürler, 4 Nisan 2027’ye kadar Blaubeuren’deki Tarihöncesi ve Buzul Çağı Sanatı Müzesi’nde sergilenecek.