Finlandiya ile Rusya Arasında Sınır Gerilimi

Ankara Kriz ve Siyaset Araştırmaları Merkezi (ANKASAM) Yazarı Cihan Çalık, “Finlandiya ile Rusya Arasında Sınır Gerilimi” başlıklı yazısında, 24 Şubat 2022 tarihinde başlayan Rusya-Ukrayna Savaşının, Rusya’nın Avrupa’daki en büyük sınırdaşı olan Finlandiya’da güvenlik endişelerine yol açtığına dikkat çekti.

Uluslararası Haber Ajansı (UHA)’dan Ataner YÜCE‘ye konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Yazarı Cihan Çalık, bu sorun, Rusya’nın devam eden savaştan dolayı ilan ettiği seferberlik nedeniyle ülkeden ayrılmak isteyen Rus vatandaşlarının oldukça rahatça erişebileceği Finlandiya’yı tercih etmesinden kaynaklandığını hatırlatarak, öte yandan sınır güvenliği ihlaline karşı alınan ilk önlemin, Finlandiya’nın Rusya vatandaşlarına getirdiği vize uygulaması ve ülkeye giriş kısıtlamalarının olduğunu ve söz konusu uygulamaların, Finlandiya Hükümeti’nin 23 Eylül 2022 tarihli basın bülteniyle duyurduğunun altını çizdi.[1]

Cihan Çalık, Ülkenin sınır güvenliğinden sorumlu kurum olan Finlandiya Sınır Koruyucuları’nın 29 Eylül 2022 tarihinde yayımladığı basın bülteninde Finlandiya’nın doğusunda yer alan ve Rusya’yla paylaşılan sınırda ihlallerin arttığını, bu nedenle eskiyen ve yaban hayvanlarının geçişine engel olmak maksadıyla konulmuş olan ahşap çitlerin yerine yeni bir bariyer ihtiyacının ortaya çıktığının vurgulandığını ifade etti.

Cihan Çalık, “Üstelik 1.340 km uzunluğundaki doğu sınırının tümü üzerinde yeni bir bariyer tasarlanmadığı; yüz milyonlarca avroya mal olacağı düşünülen bu yeni bariyerin 130 ile 260 km’lik bir hatta uygulanacağı, teknik ve teknolojik ekipmanlarla destekleneceği, projenin hayata geçmesinin dört yılı bulabileceği belirtilmiştir. Ayrıca projenin gerçekleşmesi hususunda Finlandiya Hükümeti’nin desteğinin ve onayının gerektiğinden de bahsedilmiştir” dedi.[2]

Bununla birlikte Helsinki yönetiminin, söz konusu proje için 2022 yılı bütçesinden 6 milyon avro ayırabildiğini söyleyen (ANKASAM) Yazarı Cihan Çalık, 2023 yılı bütçesinden de 139 milyon avro tutarında bir finansman yaratmayı düşündüğünü beyan ettiğini,[3]  ve böylece proje için finansman bulan Finlandiya Sınır Koruyucularının, mevzubahis projenin uygulanması noktasında Imarta’yı pilot bölge olarak seçtiğini; malzeme tedariği ve bariyer imalatı sürecinin 2023 yılının ilkbaharında başlayacağını, 18 Kasım 2022 tarihli basın bülteniyle duyurduğunu belirtti[4]

Cihan Çalık, “Ayrıca yapılan açıklamada, ilk defa bariyerin teknik özellikleri ve uygulamasıyla ilgili bilgiler de aktarılmıştır. Imarta Sınır Kapısı’nın her iki tarafına da üçer km boyunca inşa edilecek bariyerin üç metre yüksekliğe sahip olacağından, bariyere on metre mesafedeki ağaçların kesilmesiyle bir yol açılacağından, gerekli görülen noktalara aydınlatmalar ve sesli ikaz sistemleri konulacağından bahsedilmiştir. Bariyerin 50 yıl, teknik ve teknolojik izleme ekipmanların ise 10 yıl ömrü olduğuna dikkat çekilmiştir” şeklinde konuştu.[5]

Diğer taraftan Finlandiya Sınır Koruyucuları’nın 28 Şubat 2023 tarihinde yayımladığı basın bülteninde, proje alanındaki ağaçların söküm çalışmalarının başladığının ifade edilirken; 2023 yılının Mart ayı itibarıyla yol ve bariyer inşaatına başlanacağı ve ardından teknik ve teknolojik izleme ekipmanların bariyer üzerine konuşlandırılacağının  belirtildiğine vurgu yapan Çalık, “Bu altı km’lik pilot uygulamanın 2022 yılının Haziran ayında bitirileceğini de açıklayan Finlandiya Sınır Koruyucuları, proje sahasındaki mülk sahiplerinin olası zararlarının tazminiyle alakalı da bilgilendirme yapmış ve bariyerle ilgili çevresel etki değerlendirmesi raporu hazırlanması üzerinde durduklarını da dile getirmiştir. Dahası 14 Mart 2023 tarihinde Pelkola Sınır Kapısı’nda bir basın açıklaması olacağı da duyurulmuştur” dedi.[6]

Finlandiya Sınır Koruyucuları’na tahsis edilen 139 milyon avroluk bütçenin yaklaşık 70 km uzunluğunda bir bariyer inşa edilmesi için kaynak yaratacağının tahmin edildiğine dikkat çeken (ANKASAM) Yazarı Cihan Çalık, 2023-2025 yılları arasında önemli geçiş güzergahları olarak tespit edilen noktalarda inşa edilecek bariyerin 55 km’lik kısmının Güneydoğu Finlandiya’da, yedi km’lik kısmının Kuzey Karelya’da ve beş km’lik kısmının ise Kainuu ile Laponya arasında bölgede yer alacağının ifade edildiğini açıkladı.[7]

“Bu noktada belirtmek gerekir ki; Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in 28 Şubat 2023 tarihinde NATO’ya katılma sürecinde olan Finlandiya’nın başkenti Helsinki’ye düzenlediği resmî ziyaret oldukça anlamlı” olduğunu ifade eden Cihan Çalık, “Stoltenberg, ziyareti esnasında Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö ve Finlandiya Dışişleri Bakanı Pekka Haavisto’yla bir araya gelmiştir” dedi.

Ankara Kriz ve Siyaset Araştırmaları Merkezi (ANKASAM) Yazarı Cihan Çalık, ayrıca Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Finlandiya Başbakanı Sanna Marin, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ve İsveç Sosyal Demokrat Partisi lideri Magdalena Andersson’la birlikte İskandinav İşçi Hareketi (SAMAK) İskandinav Zirvesi İşbirliği Komitesi Toplantısı’na katıldığını hatırlattı.

Yazarı Cihan Çalık, Stoltenberg’in, burada gerçekleştirdiği konuşmasında aşağıdaki şu ifadeleri kullandığını ifade etti:[8]

“Bu savaşın ne zaman biteceğini bilmiyoruz ama bittiğinde tarihin kendini tekrar etmemesini sağlamalıyız. Putin, Avrupa güvenliğini ortadan kaldırmaya devam edemez. Soğuk Savaş’ın sonunda, bu odadaki çoğumuz Rusya’yla daha iyi bir ilişki kurabileceğimize inandık. Ancak Putin, işbirliği ve diyalogdan uzaklaşmayı seçti. Küresel güvenliğin temel ilkelerini paramparça etti ve komşu ülkelere saldırdı. NATO, bölgedeki varlığını artırdı. Artık beraber hareket ediyor ve daha fazla tatbikat yapıyoruz. Birçok müttefik, Finlandiya ve İsveç’e güvenlik garantileri verdi. Bu nedenle güvenliğiniz tehdit edilirse, NATO müttefiklerinin harekete geçmemesi düşünülemez.”

(ANKASAM) Yazarı Cihan Çalık, sonuç olarak Finlandiya’nın sınır güvenliğindeki yeni gelişmelerin salt yasadışı göç hareketlerini engellemeye yönelik bir gelişme olarak değerlendirilmesinin eksik bir okuma olacağını, sınıra inşa edilecek bariyerlerin, NATO ile Rusya arasındaki hayali sınırın derinleştiğini göstermek olduğunu, bu bariyerin sadece Finlandiya ve Rusya arasında değil; iki kutup arasında yükseldiğinin de öne sürülebileceğini kaydetti.

[1] “President and Ministerial Committee on Foreign and Security Policy Discuss the Effects of Russia’s War and Partial Mobilisation on the Assessment of Russian Tourists”, Valtioneuvoston Viestintäosasto, https://valtioneuvosto.fi/en/-/10616/president-and-ministerial-committee-on-foreign-and-security-policy-discuss-the-effects-of-russia-s-war-and-partial-mobilisation-on-the-assessment-of-russian-tourists, (Erişim Tarihi: 12.03.2023).

[2] “The Finnish Border Guard’s Plan for the Fence on the Eastern Border Has Been Completed”, Rajavartiolaitos, https://raja.fi/en/-/the-finnish-border-guard-s-plan-for-the-fence-on-the-eastern-border-has-been-completed, (Erişim Tarihi: 12.03.2023).

[3] “Finland to Spend $143 Million on Russia Border Fence”, Reuters, https://www.reuters.com/world/europe/finland-spend-143-million-russia-border-fence-2022-11-17/, (Erişim Tarihi: 12.03.2023).

[4] “A Pilot of the Eastern Border Barrier Fence to be Built in Imatra”, Rajavartiolaitos, https://raja.fi/en/-/a-pilot-of-the-eastern-border-barrier-fence-to-be-built-in-imatra, (Erişim Tarihi: 12.03.2023).

[5] Aynı yer.

[6] Aynı yer.

[7] Aynı yer.

[8] Secretary General in Helsinki: Time to Welcome Finland and Sweden as NATO Members, NATO, https://www.nato.int/cps/en/natohq/news,_212423.htm, (Erişim Tarihi: 12.03.2023).