AB okullarda telefon kullanımını yasaklayacak mı?

BRÜKSEL, 15 MAYIS 2025 – Brüksel’den Romane Armangau’n haberine göre, AB’ye üye ülkelerin eğitim ve gençlik bakanları Pazartesi günü bir araya gelerek gençleri internette – dezenformasyon, dijital bağımlılık ve çevrim içi taciz gibi tehditlerden- daha iyi nasıl koruyabileceklerini tartıştı.

Tüm önerilerin yasaya dönüşmesi beklenmese de mesaj netti: AB, çocuklara yönelik dijital tehditler konusunda teknolojiye karşı daha sert önlemler alma niyetinde.

Sınıfta telefon

Görüşülen önerilerden biri, okullarda cep telefonlarının tamamen yasaklanmasıydı. Birçok AB ülkesi bu adımı zaten attı: Fransa, Hollanda, İtalya, İspanya’nın bazı bölgeleri ve son olarak Lüksemburg, okul saatleri boyunca telefon kullanımını kısıtladı.

King’s College London’da tıbbi istatistik profesörü Ben Carter, Aralık ayında Euronews’a verdiği demeçte, “Okullarda telefon yasağının iyi mi kötü mü olduğu konusunda kimsenin net bir cevabı yok,” dedi.

Bazı hükümetler bu konuda daha da ileri gidiyor. Fransa, 15 yaş altı çocuklar için sosyal medyaya Avrupa çapında bir kısıtlama önerisi sundu. Fransa Dijital İşler Bakanı Clara Chappaz, “Avrupa düzeyinde bir anlaşma olmazsa, Fransa harekete geçmek zorunda kalacak,” dedi, İspanya, Yunanistan ve artık İrlanda ile birlikte Avrupa Komisyonu’nu ikna etmek üzere bir koalisyon oluşturmayı hedeflediğini belirtti.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da daha sıkı kuralları destekliyor. Geçtiğimiz yıl, 11 yaş altı çocuklar için akıllı telefon yasağı çağrısında bulunmuş ve sosyal medya platformlarında daha sıkı yaş doğrulama önlemleri talep etmişti.

İspanya’nın dijital kimlik teklifi

İspanya Gençlik ve Çocuklardan Sorumlu Devlet Sekreteri Rubén Pérez Correa, çevrim içi ortamda daha güçlü yaş doğrulama sistemlerine ihtiyaç olduğunu vurguladı.

İspanya parlamentosunda görüşülmekte olan yeni bir çocuk koruma yasasına göre, yetişkin sitelere erişim için kullanılan dijital cüzdan uygulaması Cartera Digital’in sosyal medya ve YouTube gibi platformlarda da 18 yaş üstü doğrulaması için kullanılmasına olanak sağlanması planlanıyor.

İspanya ayrıca, sosyal medya platformlarına varsayılan olarak daha güçlü ebeveyn kontrol sistemleri entegre edilmesini talep ediyor.

Yaş doğrulama sorunu

Ancak şu anda internet kullanıcılarının yaşını hem güvenilir hem de gizliliğe saygılı şekilde doğrulayacak bir sistem bulunmuyor. Facebook ve Instagram’ın çatı şirketi Meta, bu sorumluluğun uygulama mağazalarında olması gerektiğini savunuyor ve yaş kontrolünün o düzeyde yapılmasını öneriyor.

AB’de yürürlükte olan birçok yasa, platformlara kullanıcıların yaşını kontrol etme yükümlülüğü getiriyor. Dijital Hizmetler Yasası (DSA) ve Görsel-İşitsel Medya Hizmetleri Direktifi (AVMSD), çocukları zararlı içeriklerden korumaya yönelik hükümler içeriyor. Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ise çocukların kişisel verilerini koruyor. Hâlâ müzakereleri süren Çocuk Cinsel İstismarı Materyali (CSAM) düzenlemesi de çocukları korumak için etkili yaş doğrulaması zorunluluğu getirmeyi amaçlıyor.

Polonya Eğitim Bakanı Barbara Nowacka, Euronews’a yaptığı açıklamada, “İlerleme kaydetmek için Avrupa Komisyonu’na ve iş birliğine ihtiyacımız var. Tek başına ülkeler, etkili yaş sınırlamaları getiremez, ancak birlikte bu mümkün,” dedi. “Bu yapılabilir, ama elbette uzun vadeli bir proje.”

Çocuk güvenliğine öncelik

Konsey toplantısına davet edilen gençlik kuruluşları, DSA, AVMSD ve “Çocuklar için Daha İyi İnternet” stratejisi gibi mevcut yasaların daha etkin uygulanmasını talep etti. Bu yasalar genç kullanıcıları korumaya yönelik araçlar içerse de genellikle tam anlamıyla hayata geçirilmiyor.

Avrupa Komisyonu’nun Nesiller Arası Adalet, Gençlik, Kültür ve Spor’dan Sorumlu Üyesi Glenn Micallef, Euronews’a yaptığı açıklamada çocukların korunmasına ilişkin AB çapında yeni yönergeler, siber zorbalıkla mücadele eylem planı ve sosyal medyanın ruh sağlığı üzerindeki etkisine dair yeni bir araştırmanın yolda olduğunu söyledi. Bu araştırmanın 2025 sonuna kadar yayımlanması planlanıyor.