Mossad ünlü casusun peşinde

Beşar Esad’ın devrilmesinin ardından Mossad, 1967 yılında ‘6 Gün Savaşları’nı kazandıran ünlü casus Eli Cohen’in gizli belgeleri ile naaşını Suriye’de aramaya başladı. Cohen’in naaşı için Colani hükümetiyle görüşmeleri Mossad Direktörü David Barnea yürütürken; belgeleri ise ajanlar ele geçirmeye çalışıyor.

Hermon Dağı’nı işgal eden İsrail, şimdi de tarihindeki en ünlü ajan Eli Cohen’in Şam’da saklanan belgelerine ulaşmaya çalışıyor. Saygın küresel istihbarat haber yayın organı Intel News’in İsrailli hükümet kaynaklarından elde ettiği bilgilere göre Mossad’ın yanı sıra askeri istihbarat (Aman) ve yurt içi istihbarat servisin (Şin Bet) ortaklaşa kurduğu özel bir ekip, Eli Cohen’den geriye kalanlar için seferber olmuş durumda. Başbakan Binyamin Netanyahu’nun operasyonun organizasyonu ve idaresini üstlenen Mossad’a “tam yetki” verdiği de ifade edilirken, istihbarat birimlerinin; Cohen’in mezarını ülkeye getirmek için çalıştığı da belirtiliyor. Kulislerden yansıyan bilgilere göre, Colani hükümetiyle görüşmeleri ise doğrudan Mossad Direktörü David Barnea yürütüyor.

Eli Cohen’in Suriye hükümetinden elde ettiği askeri bilgiler sayesinde İsrail’in 6 Gün Savaşları’nda Şam’ı zorlanmadan yendiği biliniyor.

ANA DİLİ ARAPÇA

Eli Cohen, 1967 yılında İsrail ile Mısır-Ürdün ve Suriye arasında yaşanan ve İsrail’in kesin üstünlüğüyle sonuçlanan “6 Gün Savaşları”nı tek başına kazandıran ajan olarak biliniyor. 1924 yılında Mısırlı bir Yahudi ailenin çocuğu olarak İskenderiye’de dünyaya gelen Eliyahu ‘Eli’ Cohen gençliğinde Mısırlı Yahudilerin İsrail’e geçişine yardımcı olan gizli bir cemiyette çalıştı. 1956 Süveyş Krizi’nin ardından İsrail’e yerleşen Cohen dört yıl sonra Mossad’da ajan olarak göreve başladı. Ana dili Arapça olan Cohen’e ‘Kemal Amin Thabet’ adıyla Suriyeli bir işadamı kimliği verildi ve Arjantin’deki Suriyelilerin arasına karışması için Buenos Aires’e gönderildi.

ESAD DARBESİ

Burada kurduğu çevre ile Şam’a giden Cohen ülkenin önde gelen işadamları ve siyasetçileriyle tanıştı. Bu dönemde tanıdığı ordunun etkin isimlerinden Albay Emin el Hafız ise Suriye’de Baas Partisi üyeleriyle birlikte darbe yaparak yönetimi ele geçirdi ve ülkenin 16. Devlet Başkanı seçildi. Cohen, Hafız’a en yakın isimlerden birisi haline geldi ve bir dönem adı Savunma Bakanlığı için bile düşünüldü.

İDAM EDİLDİ

Eli Cohen bu dönemde Suriye’nin savaş planlarını, Golan Tepeleri’ndeki hazırlıklarını ve ordu şemasını öğrenerek evinde gizlediği telsiz vericisiyle bilgileri İsrail’e ulaştırmaya başladı. Cohen, Suriye askerlerinin yakıcı güneşten korunması için cephe noktalarına ağaçlar diktirdi ve bu ağaçlar savaşta İsrail ordusu için nokta hedef haline geldi. Savaşı kaybeden ve casusluktan şüphelenen Suriye hükümeti, Sovyetler Birliği’nin elindeki teknik cihazlarla Şam genelinde radyo frekans takibi yaparak Cohen’i yakaladı. Uzun süren sorgulamaların ardından Cohen, 1965 yılında Şam’ın Merci Meydanı’nda asılarak idam edildi.

1967 yılındaki savaşta Cohen’in özellikle Golan Tepeleri hakkında verdiği kritik istihbarat sayesinde İsrail günler içerisinde Suriye’nin güneyini ele geçirdi. Cohen’in hayatı 2019 yılında Netflix tarafından ‘The Spy’ (Casus) adıyla diziye uyarlanarak anlatıldı.

NAAŞI BİLİNMİYOR

Suriye Devlet Gizli Arşivleri’ndeki Cohen’e ait belgeler kritik kabul edilirken, naaşı da ülkeye getirilmeye çalışılıyor. Mossad daha önce yaptığı bir operasyonla Cohen’in kol saatini ülkeye getirirken, bu saat halen Mossad’ın merkezinde sergilenmeye devam ediyor. Suriye ise Baas döneminde olası bir Mossad operasyonuna karşı Cohen’n mezar yerini sıklıkla değiştirdi. Nisan ayında Esad hükümetinin, Cohen’in naaşını ülkeden ayrılan bir Rus heyetine teslim ettiği iddia edilse de bu haber doğrulanmadı. Elde edilen bilgilere göre naaşı almak için Colani hükümetiyle gerçekleştirilen görüşmeleri Mossad Direktörü David Barnea bizzat yürütüyor. Ajan birimleri ise gizli şekilde Cohen belgelerine ulaşmaya çalışıyorlar.