Medya

Uluslararası Medya Kuruluşlarının Türkçe Yayına İlgisi Neden Artıyor?

UHA HABER / SETA Dış Politika Araştırmacı Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, Türkiye’deki medya sektörünün son yıllarda giderek daha fazla yabancı kaynaklı yayın organlarının varlığına sahne olduğunu açıkladı.

Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, ile ilgili görsel sonucuDoç.Dr. İsmail Numan TELCİ(UHA) Uluslararası Haber Ajansı‘na yaptığı değerlendirmede, Türkçe yayın yapan bu kuruluşlar arasında son olarak İngiltere’nin köklü gazetelerinden Independent’in de katıldığını söyledi.

Geçtiğimiz aylarda da Arap dünyasının önde gelen medya kuruluşlarından El-Şark El-Evsat gazetesinin Türkçe yayınlarında yeni bir açılım getirerek daha geniş kitlelere ulaşmak üzere yayın politikasını güncellediğini hatırlatan Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, bu iki kuruluşun dikkat çeken özelliğinin ise finansal olarak Suudi Arabistan merkezli kuruluşlar olduğunu ifade etti.

Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, “Daha ziyade internet yayıncılığı yapan yabancı medya kuruluşları arasında İngiltere, ABD, Almanya, Rusya, Çin ve İran merkezli yayın organlarının bulunduğu gözlemlenmektedir. Aslında yabancı yayın kuruluşlarının Türkçe yayınlarının uzun yıllara dayanan bir tarihi geçmişi bulunmaktadır” dedi.

Bu kuruluşlar arasında İngiltere kamu yayıncısı BBC’nin 1939, ABD federal hükümeti tarafından finanse edilen Amerika’nın Sesi’nin 1942, Almanya’nın uluslararası yayın yapan kamu yayıncısı Deutsche Welle^nin 1962 ve Çin Ulusal Radyosu’nun da 1957’de Türkçe yayın yapmaya başladığını ifade eden Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, bununla birlikte özellikle son yıllarda bir taraftan mevcut yabancı yayın organlarının Türkçe yayınlarına daha fazla önem vererek diğer taraftan da bazı ülkelerin Türkçe yayınlar yapma kararı alarak Türkiye’de daha geniş kitlelere ulaşmayı hedeflediğinin söylenebileceğini belirtti.

Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, bu durumun özellikle 2009’dan bu yana ciddi biçimde gözlemlendiğine dikkat çekerek, BBC, Amerika’nın Sesi, Deutsche Welle ve Çin Ulusal Radyosu gibi geleneksel yayın araçlarını kullanan kuruluşların yeni dönemde ya daha agresif bir yayın politikası izlemeye başladığını ya da internet medyasına yönelerek kamuoyu nezdinde daha görünür hale gelme çabası içerisinde olduklarına vurgu yaptı.

Bu kuruluşlara Rusya hükümetinin resmi yayın organı Sputnik’in 2014’te Türkçe yayınlarına başlarken yukarıda da bahsedilen Suudi Arabistan destekli El-Şark El-Evsat gazetesinin de 2016’da Türkçe web sitesini kurduğunu söyleyen Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, öte yandan İran resmi haber ajansı IRNA’nın ve yine İran rejimine ait Mehr Haber Ajansı’nın da Türkçe yayınlar yapan etkili yabancı kuruluşlar olarak göze çarpmtığını açıkladı.

Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, “Bunun yanında İsveç Uluslararası Kalkınma Ajansı gibi yabancı ülkelere ait kuruluşlar tarafından doğrudan desteklenen Bianet gibi bazı haber siteleri de yayınlarına devam etmektedir” dedi.

Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, “Bunun yanında zaman zaman Türkiye’deki kamuoyunu belirli bir siyasi ajanda çerçevesinde etkilemek ve kimi zaman da hükümete karşı olumsuz algı yaratmak amacı da bu kuruluşların motivasyonları arasındadır” dedi.

Bu anlamda bu kuruluşların Türkiye’ye yönelik yayınlarında kendi dillerini ya da küresel habercilik dili kabul edilen İngilizceyi değil Türkçeyi tercih ettiklerine değinen Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, bu durumun da bu kuruluşların özellikle son yıllarda Türkiye kamuoyuyla daha fazla etkileşime girme çabası içerisinde olduklarını ortaya koyduğuna dikkat çekti.

ReklamDoç.Dr. İsmail Numan TELCİ, bu çaba doğrultusunda Türkiye’deki genç nüfusun farkında olan yabancı medya kuruluşlarınınTürkiye’de yaygın biçimde kullanılan internet medyasını başlıca etkileşim aracı olarak seçtiklerini ve bununla birlikte yeni teknolojilerin yanında geleneksel yayın enstrümanlarını kullanmayı tercih eden ülkelerin de bulunduğunu ifade etti.

Çin Uluslararası Radyosu’nun 2016’da kurduğu CRI Türk’ün bir taraftan internet sitesini aktif biçimde kullanması diğer taraftan da radyo kanalının hemen hemen Türkiye’nin her noktasında dinlenilebilir bir radyo haline getirmesinin bunun bir örneği olduğunu hatırlatan Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, Çin’in Türkiye’de Türkçe bir televizyon kanalı hazırlığı içerisinde olduğunun da duyurulduğunu işaret etti.

Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, Türkiye’de artan uluslararası medya kuruluşlarının başlıca birkaç özelliğinden bahsederek şunları söyledi:

“Bunlardan ilki özellikle son yıllarda gelişen internet teknolojileri ve yaygınlaşan sosyal ağlara uyum gösterilmesidir. 1939’da Türkçe servisine başlayan BBC geleneksel yayın mecrası olan radyo yayınlarını 2011’de durdurarak 72 yıllık Türkçe radyo macerasını sonlandırmıştır. 1998’de kurulan BBC Türkçe internet sitesi kısa sürede geniş bir takipçi kitlesine ulaşmıştır. BBC Türkçe’nin 2009’da açılan Twitter hesabı halihazırda 3 milyon kişi tarafından takip edilmektedir. ABD federal hükümetince finanse edilen Amerika’nın Sesi ise 1942’de başladığı Türkçe yayınlarına halen devam etmektedir. Bununla birlikte Amerika’nın Sesi Türkiye’deki diğer yabancı medya kuruluşlarına kıyasla görece sınırlı bir yayın skalasına sahiptir. Kuruluş 2008’de Youtube sayfası, 2009’da da Twitter hesabı açarak Türkiye’deki kamuoyuna ulaşmaya çalışmaktadır. Voice of Amerika’nın internet haber sitesi de aktif biçimde yayın yapmaktadır”.

Rusya’ya ait Sputnik, Almanya’nın Deutsche Welle ve İran’a ait İslam Cumhuriyeti Haber Ajansı ve Mehr Haber Ajansı gibi kuruluşlar internet haberciliğini başlıca yayın stratejisi olarak benimsediğini açıklayan Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, özellikle Sputnik ve Deutsche Welle’nin Türkiye kamuoyunu iç siyaset ve dış politika konularında etkileme hedefi doğrultusunda yayın çizgisi izlediğinin gözlemlendiğini belirtti.
Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, bu anlamda Twitter’daki 704 bin takipçisi ile Sputnik ve 330 bin takipçisi ile Deutsche Welle kamuoyunu ciddi biçimde yönlendirme kapasitesine sahip kuruluşlar arasında bulunduğunu, öte yandan IRNA ve CRI Türk’ün ise özellikle İran ve Çin’in politikalarını Türkiye kamuoyuna anlatma hedefi doğrultusunda yayınlar yaptığının söylenebileceğini ifade etti.

Türkiye ile siyasi rekabet içerisindeki bazı bölge ülkelerinin de Türkçe yayın yapan internet haberciliği kuruluşlarına destek verdiğinin altını çizen Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, bu ülkelerden Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) son yıllarda ciddi bir faaliyet içerisinde olduğunun gözlemlendiğini belirtti.

Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, “Bu iki ülke tarafından desteklendiği bilinen ya da iddia edilen medya kuruluşlarının özellikle AK Parti yönetiminin politikalarına karşı eleştirel bir tutum içerisinde olmaları dikkat çekmektedir” dedi.

“El-Şark El-Evsat ve Independent gazetelerinin Türkçe sayfaları yakından incelendiğinde bu durum çok daha açık biçimde gözlemlenmektedir” diyen Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, öte yandan BAE tarafından finanse edildiği iddia edilen Londra merkezli Ahval internet haber sitesinin ise ciddi biçimde AK Parti karşıtı yayınları ile dikkat çektiğini söyledi.

Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, Türkiye’de medya sektöründe varlıkları giderek artan yabancı haber kuruluşlarının yayın çizgilerinin büyük oranda eleştirel olduğu gözlemlendiğini hatırlatarak, “bu noktada BBC, Amerika’nın Sesi, Deutsche Welle ve Sputnik gibi yayın organlarının da farklı seviyelerde Türkiye’de kitleleri etkileme ve kimi durumlarda hükümete karşı olumsuz bir algı yaratma çabası içerisinde oldukları söylenebilir”dedi.

“Her ne kadar bu faaliyetlerin Ankara tarafından basın ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilerek kısıtlanmıyor olsa da bu kuruluşların yayın politikalarının Türkiye’nin ulusal güvenliğini yakından ilgilendirdiği de unutulmamalıdır” diyen Doç.Dr. İsmail Numan TELCİ, Türkiye’deki medya sektörünün objektif habercilik yapan yerli ve yabancı tüm medya kuruluşlarına açık olmakla birlikte manipülatif ve yalan habercilik faaliyetlerinde bulunan kurumlara karşı gerekli adımların atılması da kaçınılmaz bulunduğunu ve bunun yanında Türkiye kamuoyunun bu şekilde yayın çizgisini benimseyen medya kuruluşlarının motivasyonları ve yayın çizgileri karşısında aydınlatılmasının da önem arz ettiğini kaydetti.

HABER : Ataner YÜCE

***

İsmail Numan Telci

İsmail Numan Telci

Araştırmacı, Dış Politika, Ankara
İsmail Numan Telci lisans eğitimini 2006 yılında İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde, yüksek lisansını da 2008 yılında Almanya’da Hochschule Bremen’de Avrupa Çalışmaları alanında tamamladı. 2009 yılında Sakarya Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümünde doktora çalışmalarına başlayan Telci, “Mısır’da Devrim ve Karşı-Devrim Sürecinde İç ve Dış Aktörlerin Rolü: 2011-2015” başlıklı tezini 2015’in Kasım ayında tamamladı. Doktora araştırması kapsamında 2012-2013 akademik yılında Kahire Üniversitesi’nde misafir araştırmacı olarak görev yapan Telci’nin “Mısır Devrimi Sözlüğü” kitabı 2013 yılında yayınlandı. Halen Sakarya Üniversitesi Ortadoğu Enstitüsü’nde müdür yardımcılığı görevini yürüten Telci, aynı zamanda Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler bölümünde öğretim üyesi olarak çalışmaktadır. SETA Dış Politika Araştırmaları masasında Araştırmacı olarak görev yapan İsmail Numan Telci’nin araştırma alanları arasında Mısır siyaseti, Mısır’daki toplumsal hareketler, Körfez ülkelerinin dış politikaları, Arap devrimleri ve devrim teorileri yer almaktadır. Telci, Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi’nin ve www.misirbulteni.com internet sitesinin editörlüğünü yürütmektedir.
ANKARA, UHA Haber Ajansı

Veysel KAVRAYAN
Veysel KAVRAYAN
Veysel Kavrayan, (Eğitimci-Yazar-Gazeteci) Kocaeli’nde doğdu. İktisat Bölümü ve Kamu Yönetimi Bölümü'nde lisans eğitimini tamamladı. Pedagojik Formasyon Eğitimi aldı. Halen Medya ve İletişim eğitimi almaktadır. Kısa bir süre eğitim alanında görevlerde bulundu. Uluslararası bir prestij kozmetik firmasında Ankara Bölge Koordinatörü olarak çalıştı. Dünya Güzellik Yarışmaları Türkiye Başkanı Süha Özgermi'yle beraber önceleri baş asistanlık, sonrasında ortaklık yaptı. Türk Dünyası konusunda araştırmaları bulunuyor. Birçok haber ve araştırmaları hakkında ulusal ve uluslararası ödülleri mevcuttur. Çeşitli Sivil Toplum Kuruluşları'nda kurucu ve yönetici olarak görev almaktadır. Halk bilimi, gastronomi, sanat, tarih, ezoterizm, turizm, sağlık, sanat tarihi, ekoloji, geleneksel ve tamamalayıcı tıp ve mimari ilgi alanlarıdır. Çeşitli dergi ve gazetelerde yazmaktadır. İngilizce ve az derecede Rusça biliyor.
http://(UHA)%20Uluslararası%20Haber%20Ajansı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir