Kültür-Sanat

Stratonikeia Antik Kenti

Seksenler_2019 banner

UHA HABER / Stratonikeia, Muğla’nın, Yatağan İlçesi’nin 7 km batısında, Eskihisar Mahallesi sınırları içinde, Antik kent Yatağan-Milas yeni karayolunun kenarında yer alıyor.
Mustafa Kemal ATATÜRKStratonikeia, Karia Bölgesi’nde iç bölgelerin batı ve güneye bağlantısının sağlandığı ana yolların kavşağında, verimli Yatağan Ovası’nın batısında, Kadıkule Tepesi’nin kuzey yamacına kurulmuş önemli tarihi bir yer.
Burada ilk bilimsel kazılar 1977 yılında Prof. Dr. Yusuf Boysal ile başlattı, daha sonra Prof. Dr. M. Çetin Şahin tarafından devam ettirildi ve günümüzde Prof. Dr. Bilal Söğüt başkanlığında devam ediyor.
Stratonikeia kent merkezinde yapılan kazı ve araştırmalarda, Bronz Çağı’ndan itibaren buluntu ele geçirlmiş olup, yerleşmenin adı sırasıyla; Hititler Dönemi’nde Atriya, Arkaik ve Klasik Dönemde Khrysaoris, Idrias ve Hekatesia, Hellenistik, Roma ve Doğu Roma (Bizans)Dönemi’nde Stratonikeia ve Hadrianoupolis, Beylikler Dönemi sonrasında ise Eskihisar oldu.
Stratonikeia, ile ilgili görsel sonucuDüzenli bir kent olarak Hippodomik planlanan yerleşim şekli Hellenistik ve Roma İmparatorluk Döneminde de aynı gelenekte devam etti.
Roma İmparatorluk Dönemi sonrasında yerleşim küçüldüğünden Doğu Roma Dönemi, Beylikler ve Osmanlı dönemlerinde ise kentin belirli bölümlerinde yerleşim oldu, burası tarih boyunca depremlerden çok etkilenmiş ve her seferinde yeniden ayağa kaldırıldı.
Stratonikeia antik kentinin büyüklüğü yaklaşık 3 bin600 m. uzunluğundaki sur duvarlarından kolayca anlaşılabiliniyor, ancak kent içinde sadece belirli yapılarda kazılar yapıldı. Bu nedenle, kent bütünü genel anlamda bilinmekle birlikte, açığa çıkarılan yapı sayısı oldukça sınırlı.
M.Ö. 281 yılından sonra, kısa bir süre içinde Seleukos kralı I. Antiokhos tarafından, önceden üvey annesi ve sonrasında eşi olan Stratonike adına bu kentin adı değiştirildi.
Stratonikeia ve içinde bulunduğu bölge, Hellenistik Dönem boyunca, Seleukos, Ptolemaios, Makedonyalılar, Rodos ve Roma arasında el değiştirdi.
Roma İmparatorluk Dönemi boyunca hep önemini koruyan kent, devamlı bir gelişim ve imar faaliyeti içinde oldu. Erken İmparatorluk Dönemi ve M.S. 2. yy’daki yapılaşmadan en iyi şekilde yararlanmasını bildi. Bizans Dönemi’nde Stratonikeia Piskoposluğu bölgedeki diğer kentler gibi Aphrodisias’a bağlı.
 Stratonikeia, ile ilgili görsel sonucuAntik kentin korunan kısımlarında, 2 Farklı Sur Duvarı, 1 Gymnasion, 1 Tiyatro, 2 Roma Hamamı, 2 Agora, 2 Roma Çeşmesi, 2 Anıtsal Şehir Kapısı, 1 Meclis Binası (Bouleuterion), 3 Tapınak, 2 Sütunlu Cadde, 3 Nekropol, 4 Kilise, 3 Köy Meydanı Kompleksi, 1 Beylikler Dönemi Hamamı(Selçuk hamamı), Şaban Ağa Camii, 3 Osmanlı Çeşmesi, Ağa Evleri (Abdullah ve Hadi Eskişar Evi-1876, Mehmet Eskişar Evi-1909, Hasan Şar Evi-1940) ve Osmanlı Dönemi’nden taş döşeli yollar bulunuyor.
Kalıntılardan da anlaşılacağı gibi Stratonikeia Antik Dönem ile Osmanlı, Cumhuriyet Dönemi yapı ve kent dokusunun birlikte görülebileceği nadir yerlerden birisi. Farklı dönemlere ait pek çok yapının iç içe olması, kenti gezecekler için bulunmaz bir fırsat.
Antik kentteki tarihi yapıların tamamı, Osmanlı Dönemi taş döşeli yollarda yürüyerek gezilebilmekte ve Stratonikeia’da farklı dönemlere ait tüm yapılar yazıtlarla kesin olarak tarihlenebilmekte.
Stratonikeia ana ticari yolların kesişme noktasına kurulduğundan, kentin en önemli geliri tarım ve hayvancılığa dayalı ticaret.
Kentteki ticaretin önemi ile ilgili olarak Bouleuterion (Meclis Binası) duvarlarında Roma Dönemi’nde satılan tüm mal ve hizmetlerin adları ve fiyatları bulunuyor. Kentte en önemli gelirin, zeytin ve buna bağlı ürünler ile bağcılık ve buna bağlı ürünlerden elde edildiği anlaşılıyor.
Stratonikeia, ile ilgili görsel sonucuStratonikeia’da her dönemden, önemli tarihi olaylar ve yapılar ile ilgili yazıtlar bulunuyor, ancak; Stratonikeia Bouleuterionundaki iki örnek Türkiye’deki nadir eserlerden.
Bunlardan biri Bouleuterion’un kuzey duvarının iç cephesinde M.S. 1. y.y’ın başlarına tarihlenen Grekçe yazılmış, Menippos tarafından yapılan takvim yazıtı yer alıyor. Bu yazıt, takvimi Menippos’un yaptığını, 12 ayın isimleri ve ayın günlerinin sayısı ile Stratonikeia takviminin başlangıç yılını içeriyor. Diğer yazıt ise Bouleuterion’un kuzey duvarının dış cephesinde bulunuyor.
Bu Latince yazıt Roma Dönemi’nde Stratonikeia’da satılan mallar ve hizmetler ile bunların M.S. 301 yılındaki fiyatları ile ilgili. Bu yazıtlar, kentin bu alanının yerleşimin önemli merkezlerinden birisi olduğunu gösteriyor.
Stratonikeia, ile ilgili görsel sonucuYazıtın bulunduğu Bouleuterion’un doğusunda kentin merkezi Agorası olduğu düşünülen kalıntılar yer alırken, böylelikle burasının, yaklaşık en az 2 bin 500 yıldır insanların bir araya geldiği merkezi bir yer olduğu anlaşılıyor.
Kentin batısında, Antik Yunan ve Roma’da gençlerin düşünsel ve bedensel yönden eğitildikleri, öğrenim gördükleri, spor etkinliklerinde bulundukları gymnasion denilen yapı bulunuyor.
Kente giriş kapısının önündeki kutsal yolun kenarında oda mezarlar yer alırken, giriş kapısından başlayan kutsal yol  nekropolden  geçmekte ve Lagina’daki Hekate kutsal alanına ulaşılıyor.
Kentin Türk Dönemi ile ilgili tarihi henüz kesin olarak aydınlanmış değil. M.S. 11. yüzyıl sonlarında başlayan Anadolu’nun fethi ile birlikte ilk Türk uç beylerinin güneybatı Anadolu Bölgesi’ne kadar geldikleri biliniyor.
Kentte M.S. 14-15. yy Beylikler ve sonraki dönemde de yerleşim devam etti. Özellikle Geç Osmanlı Dönemi’nde köyde Ağaların olduğu biliniyor.
Stratonikeia’nın sahip olduğu şekilde; taş döşeli ve kaldırımlı Osmanlı sokaklarında yürüyerek bir antik kentin gezildiği örnek bir ören yerini bulmak zor. Çünkü burada Osmanlı Dönemi taş döşeli yollarda yürüyerek Antik ve Osmanlı Dönemi yapıları karşılıklı görülebiliniyor. Stratonikeia sokaklarında gezinirken, kendinizi zaman tünelinde hisseder ve yaşadıklarınızı asla unutamazsınız.

[UHA Haber Ajansı, 20 Şubat 2020]

Kader BASAYOĞUL
Kader BASAYOĞUL
Kader BASAYOĞUL 1990 yılında Bingöl’de dünyaya geldi. İlköğretiminin ilk iki yılını Bingöl’ün Sancak beldesinde okuduktan sonra İlköğretiminin geri kalanına İstanbul’da devam etti. 2007 yılında Erenköy Kız Lisesi’nden mezun oldu. 2009 yılında girdiği üniversite sınavında Kocaeli Üniversitesi Gazetecilik bölümünü kazandı. Üniversite yılları boyunca İzmit Belediyesi’nin Sosyal sorumluluk projelerinde yer aldı. 2012 senesinde Haber7.Com’da stajını yaptı. 2015 yılının Nisan ayında çalışmalarına başlayan Neoldu.Com’un ilk editör kadrosunda yer bulan Basayoğul, birçok alanda araştırma haberlerine imza attı.. 2017 yılında Neoldu.com’daki işinden ayrıldı. Şuanda (UHA) Uluslararası Haber Ajansı'nda Araştırma Haberciği çalışmalarına devam eden Basayoğul, Fotoğrafçılığa olan ilgisinden dolayı Anadolu Üniversitesi Fotoğrafçılık ve Kameramanlık bölümünü de okudu. Bugüne kadar yaptığı Araştırma Haberler ile adından söz ettiren Kader Basayoğul, güzel sanatlara da olan hayranlığından, ileri düzeyde fotoğrafçılık kursuna devam ediyor,
http://(UHA)%20Uluslararası%20Haber%20Ajansı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir