Gündem

Sergey Lavrov’un Orta Asya Ülkelerine Ziyareti

UHA Haber / ANKASAM Avrasya Masası Kıdemli Araştırmacısı Dr. Abdrasul İsakov, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 3-6 Şubat 2019 tarihleri arasında Kırgızistan, Tacikistan ve Türkmenistan’a ziyaretini (TÜHA) Türkiaz Uluslararası Haber Ajansı’na değerlendirdi.

Dr. Abdrasul ISAKOVDr. Abdrasul İsakov, Söz konusu temaslar kapsamında Lavrov’un, Orta Asya ülkelerinin cumhurbaşkanları ve dışişleri bakanlarıyla görüşmeler gerçekleştirdiğini hatırlatarak, bu doğrultuda taraf ülkelerin dışişleri bakanlıkları arasında 2019-2020 yılları arasında işbirliği yapılmasının kararlaştırıldığını, Lavrov’un ayrıca Bişkek, Duşanbe ve Aşkabat’ta öğrencilere konferanslar vererek onların sorularını cevaplandığını[1] söyledi.

Buradan hareketle Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un ziyaretinde ön plana çıkan hususların değerlendirilmesinde yarar bulunduğuna dikkat çeken Dr. Abdrasul İsakov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in mart ayının sonunda gerçekleştirmeyi planladığı Bişkek ziyaretinin, Lavrov’un Kırgızistan’daki görüşmelerinin ana gündemini oluşturduğunu, Ayrıca Rusçanın Kırgızistan’daki statüsü ve ülkenin güneyinde bir askeri üssün açılıp açılmaması gibi konuların da görüşmelerde ele alındığını açıkladı.

Dr. Abdrasul İsakov, Bahsi geçen iki konu, Lavrov’un ziyaretinin hemen öncesinde Kırgız kamuoyunda tartışmalara neden olmuştu. Askeri üs konusunun Kırgızistan’ın yeni Moskova Büyükelçisi Alikbek Cekşenkulov tarafından Rus medyasında dile getirildiği hesaba katılırsa, bu konuda kapalı kapılar ardında görüşmelerin sürdüğü tahmin edilebilir. Mesele daha önceleri dile getirildiğinde Özbekistan sert tepki göstermişti. Şahsi kanaatime göre, böyle bir üsse mevcut şartlarda gerek yoktur. Bunun yerine bölge ülkelerinin askeri işbirliğini geliştirmeleri daha yararlı olacaktır” dedi.

Lavrov’un ikinci durağı olan Tacikistan’da görüşmelerin ana gündem maddesini ülke ve bölge güvenliğinin oluşturduğunu anlatan Dr. Abdrasul İsakov, konunun ayrıntılarının paylaşılmasa da tarafların bu konuda yeni ortak girişimlerde bulunacağının tahmin edilebileceğini kaydetti.

Dr. Abdrasul İsakov, Afganistan meselesinin ise özellikle Lavrov tarafından her üç ülkede de ele alındığını, yapılan açıklamalardan anlaşıldığını ve bu görüşmelerde Lavrov’un Taliban’la diyalog girişimlerine bölge ülkelerinden destek istediğinin tahmin edilebileceğini,  ziyarette ayrıca iki ülke arasında uygulamaya konulan “Yeşil Koridor Projesi”nin başarıyla yürütülmekte olduğunun belirtildiğini, “Yeşil Koridor”un, Rusya’nın Avrasya Ekonomik Birliği’ne üye olmayan ülkelerle ticaretini geliştirmek için kullandığı bir proje olduğunu ve Tacikistan haricinde Özbekistan’la da başarılı şekilde uygulandığını açıkladı.

“Lavrov’un Türkmenistan’daki temaslarında ise ana gündem maddesinin Berdimuhammedov tarafından geçen sene dile getirilen 1. Hazar Ekonomi Forumu’nun olduğu söylenebilir” diyen Dr. Abdrasul İsakov,  Lavrov’un açıklamalarına göre, bu sene Avaza Turizm Bölgesi’nde gerçekleştirilmesi planlanan foruma Rusya’nın tam destek verdiğini ve Türkiye’nin de söz konusu foruma tam destek sağlamasının yerinde bir yaklaşım olacağını ifade etti.

Dr. Abdrasul İsakov, Lavrov’un, Orta Asya ziyaretinde Rusya olarak Tacikistan ve Türkmenistan’dan 28 biner öğrenciye yüksek öğrenim hakkı tanıdıklarını dile getirdiğini hatırlatarak, “Bir o kadar Kırgız öğrencinin de Rusya’da veya Rusya’nın desteğiyle Kırgızistan’da eğitim gördüğünü hesaba katarsak Moskova’nın bölge ülkeleri üzerinde, özellikle eğitim alanındaki etkisini daha uzun yıllar sürdüreceğini varsayabiliriz. Ayrıca Rusya geçtiğimiz yıldan itibaren Tacikistan’a öğretmen göndermeye başlamış ve ilk 50 öğretmen Tacikistan’ın çeşitli okullarında görevlendirilmiştir” diye konuştu.

“Rusya’nın şimdilerde Tacikistan’da beş okulu sıfırdan inşa etmekte olduğunu da belirtmek gerekir” diyen Dr. Abdrasul İsakov,  Lavrov’un, benzer okulları Kırgızistan ve Türkmenistan’da da açmaya hazır olduklarını ziyaretinde dile getirdiğini dikkat çekti.

Dr. Abdrasul İsakov, bağımsızlığını kazanmasının ardından Türkmenistan’ın Rus okullarını kapattığına değinerek, “Bu sebeple günümüzde ülkede Rusya’nın sadece bir tane okulu mevcuttur. Geçen sene Kırgız siyasetçiler ve bürokratlar ülkenin 600 civarında okula ihtiyacı olduğunu dile getirmişti. Bundan ötürü Kırgızlar Rusya’nın ülkede kendi okulunu açma teklifini memnuniyetle kabul edeceklerdir. Kısacası Rusya, Orta Asya’da Rusçanın etkisinin azalmaya başladığını veya İngilizce ve Çincenin giderek güçlendiğini görerek bu konuda mevcut olandan daha fazlasını yapmaya karar vermiştir” dedi.

“Tacikistan ve Türkmenistan’da Rusya Dışişleri Bakanı’na yöneltilen sorulardan bazıları “Merkezi Asya+Rusya” görüşme formatının[2] ileride kurulup kurulmayacağıyla ilgiliydi” diyen Dr. Abdrasul İsakov,  “Lavrov, bunun gerçekleşebileceğini bildirmiştir. Lavrov’un bu cevabından anlaşılan odur ki, bölge ülkelerini arka bahçesi olarak gören Rusya yavaş yavaş durumun eskisi gibi olmadığını anlamaya başlamıştır” ifadesini kullandı.

ANKASAM Avrasya Masası Kıdemli Araştırmacısı Dr. Abdrasul İsakov değerlendirmesinin sonunda, bölgesel entegrasyonun, ulusal çıkarların korunmasının, karşılıklı ve eşit seviyede işbirliği bağlamında böyle bir formatın hayata geçirilmesinin bölge ülkeleri açısından oldukça faydalı olacağını kaydetti.

HABER : Ataner YÜCE


[1] “Vstreçi Ministra”, Ministerstvo İnostrannıh Del Rossiyskoy Federatsii, http://www.mid.ru/ru/vizity-ministra, (Erişim Tarihi: 14.02.2019).

[2] “Vstuplenie i Otvetı Na Voprosı Ministra İnostrannıh Del Rossii S.V. Lavrova v İnstitute mejdunarodnıh Otnoşeniy MİD Turkmenistana, Aşhabad, 6 Fevralya 2019 Goda”, Ministerstvo İnostrannıh Del Rossiyskoy Federatsii, http://www.mid.ru/ru/vizity-ministra/-/asset_publisher/ICoYBGcCUgTR/content/id/3502184, (Erişim Tarihi: 14.02.2019).

ÖZGEÇMİŞİ :

Dr. Abdrasul Isakov 1983’te Kırgız Cumhuriyeti’nin Calal Abad şehrinde doğdu. Kırgız-Türk Manas Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’nden 2005 yılında mezun oldu. 2007 yılında Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı’nda Yüksek Lisans eğitimini tamamladı. 2014 yılında Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Genel Türk Tarihi Anabilim Dalı’ndan Doktora payesini aldı. 2011-2013 yılları arasında Adalet ve Kalkınma Partisi Dış İlişkiler Başkanlığı’nda uzman olarak çalıştı. Rusça, İngilizce ve çeşitli Türk lehçelerini biliyor. Rusça, Kırgızca, Özbekçe ve Tatarca’dan Türkiye Türkçesi’ne tercümeler yaptı. Alatoo Edebiyatı Dergisi’nin editörlüğünü üstlenen Isakov, Güldana Murzakulova ile birlikte Türkiye’nin Sesi Radyosu’nda haftalık programlar yaptı.

Pelin Çift İle Gündem Ötesi

‘Pelin Çift ile Gündem Ötesi’ her Çarşamba ‘Diriliş’ Dizisinden sonra TRT 1 Ekranlarında..

Ataner Yüce
Ataner Yüce
Ataner Yüce, 1947 yılında Mersin'de doğdu ..Kayseri'de İlk, Orta ve Lise tahsilini tamamladıktan sonra Ankara'da üniversite tahsilinden sonra, 1971 yılında TRT Erzurum Haber Müdürlüğü'nde göreve başladı.1973 yılında Ankara TRT Haber Dairesi Başkanlığı'na atandı. Burada TV Haberleri Müdürlüğü'nde 1984 yılına kadar çalıştı..1984 yılında İstanbul TRT Haber Müdürlüğü'nde 1992 yılına kadar çalıştıktan sonra emekli oldu ve uzun süre özel sektörde çeşitli TV Kanallarında çalıştı.
http://www.uhahaberajansi.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir