Veysel Kavrayan Yazarlar

Seçim Hukuku Açısından 31 Mart Seçimleri

Değerli okurlar, 31 Mart Yerel Seçimler yapıldı. Bilindiği üzere Anayasa’ya göre seçimler bağımsız yargı organlarının yönetimi ve denetiminde yürütülür. Hatta Batı demokrasilerinde ilke seçimlerin yargı denetiminde olması iken Türkiye’de seçimler yargı organları tarafından hem yönetilmekte hem de denetlenmektedir.

Cem Duran UZUN ile ilgili görsel sonucuSETA bağımsız, tarafsız düşünce ve yayın kuruluşu, Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı Hukuk ve İnsan Hakları Araştırmaları Direktörü Cem Duran UZUN, ‘Seçim Hukuku Açısından 31 Mart Seçimleri’ni değerlendirdi.

Cem Duran UZUN, yapılan yerel seçimlere ittifakların damga vurduğunu belirterek, Siyasi partilerin bazı şehirlerde içinde bulundukları ittifakın desteğiyle kendi oylarının çok üzerinde oya ulaştığını ve adeta iki partili yapılan seçimlerde partilerin oylarının birbirlerine çok yaklaştığını açıkladı.

Yakın sonuçların, büyük sayılara ulaşan geçersiz oylar ve birleştirme tutanaklarındaki maddi hataların itirazları beraberinde getirdiğine de değinerek, böylece başta İstanbul ve Ankara olmak üzere çok sayıda ilde itiraz ve şikayetlere bağlı tartışmaların gündemin birinci maddesi olduğunu ifade ett.

SETA Hukuk ve İnsan Hakları Araştırmaları Direktörü Cem Duran UZUN,

Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki yaklaşık bir haftadır devam eden bu itiraz ve şikayetler seçim sürecinin doğal bir parçasıdır.

Bu seçimde gerçekleşen itirazlar ve bunlar üzerine yapılan işlemler ilk defa olan ve daha önce yaşamadığımız olaylar değildir.

Bütün seçimlerde arada büyük farkların olduğu zamanlarda dahi itirazlar olmuş ve oyların yeniden sayımından seçimlerin iptaline kadar çok çeşitli kararlar verilmiştir.

Mevcut Anayasal ve yasal çerçeve içerisinde yetkili bağımsız seçim yargısı tarafından ve partilerin gözetiminde yürütülen bir süreç söz konusudur.

Bilindiği üzere Anayasa’ya göre seçimler bağımsız yargı organlarının yönetimi ve denetiminde yürütülür. Hatta Batı demokrasilerinde ilke seçimlerin yargı denetiminde olması iken Türkiye’de seçimler yargı organları tarafından hem yönetilmekte hem de denetlenmektedir.

Bu organlar Yüksek Seçim Kurulu (YSK), il ve ilçe seçim kurullarıdır. YSK üyeleri (7 asıl ve 4 yedek üye) herhangi bir siyasi müdahale olmaksızın Yargıtay ve Danıştay Genel Kurulları tarafından kendi üyeleri arasından seçilmektedir.

İl ve ilçe seçim kurulları da o il ve ilçedeki en kıdemli hakimlerden kurulmaktadır. Ayrıca hakimlerden oluşan bu kurulların tüm toplantıları ve müzakerelerine siyasi parti temsilcileri katılmaktadır.

İşte itiraz ve şikayetleri karara bağlayan bu organlar itirazlar üzerine yapılan işlemleri de bizzat yönetmektedir. Örneğin yeniden yapılan sayımlarda ilçe seçim kurulu başkanlığından memurlar, ilçe seçim kurulu başkanı ve parti temsilcileri yer almaktadır. Yani yeniden sayım işlemleri de seçim yargı yargısı tarafından partilerin gözetiminde gerçekleşmektedir.

Seçim Kanunu’na göre “seçme yeterliliğine sahip tüm vatandaşlar, siyasi partiler, parti temsilcileri ve adaylar” seçim kurullarına itiraz ve şikayette bulunma hakkına sahiptir.

Nitekim İstanbul dahil çok sayıda ilde sadece AK Parti değil CHP ve diğer partilerin de itirazları olmuştur. İtiraz süreci şu şekilde işlemektedir:

  • İtirazlar öncelikle ilk kademe olan ilçe seçim kurullarına yapılır. Onlar bir gün içerisinde itirazlarla ilgili karar alır.
  • İlçe seçim kurulları kararına karşı ise bir gün içerisinde il seçim kurullarına gidilebilir. Onların da iki gün içerisinde karar alması gerekir.
  • İl seçim kurulu kararına karşı ise üç gün içerisinde YSK’ya gidilebilir. YSK üç gün içerisinde karar verir. Kararları kesindir, başka bir yere itiraz edilemez.

Kanun’a göre itirazın kabul edilmesi durumunda yetkili kurul yapılması gerekene de karar verir.

Birleştirme tutanaklarında ya da sisteme aktarmalarda hata varsa bu tutanakların iptali ve yeni bir tutanak hazırlanması, geçersiz oylar veya oyların sayımında hata varsa oyların yeniden sayılması gibi kararlar alabilir. Eğer gerekiyorsa bazı durumlarda seçimler de yenilenebilir.

Bu seçimlerde henüz seçimlerin iptali ve yenilenmesini gerektirecek usulsüzlüklere ve taleplere rastlanılmamıştır. Ancak hatırlanacağı üzere 30 Mart 2014 yerel seçimlerinde itirazları değerlendiren YSK, Ağrı ve Yalova illerindeki belediye başkanlığı seçimlerini iptal etmiş ve 1 Haziran’da seçimler yenilenmiştir.

Sonuçta Ağrı’da BDP ve Yalova’da çok küçük bir farkla CHP kazanmıştır. Aynı seçimde Bayburt’un Altıntepe, Erzincan’ın Tercan, Çankırı’nın Şabanözü, Aydın’ın Buharkent ve Tokat’ın Yeşilyurt ilçeleri gibi çok sayıda ilçe ve beldede seçimler iptal edilerek 1 Haziran’da yeniden seçim yapılmıştır. Ayrıca bütün partilerden gelen yüzlerce talebin bazıları kabul edilerek oylar yeniden sayılmıştır.

Sonuç olarak 31 Mart seçimleri sonrasındaki itirazlar ve bu itirazlar üzerine yapılan işlemler seçim hukuku içerisinde gerçekleştirilen ve Türkiye’nin seçim tecrübesinin yabancısı olmadığı mutat işlemlerdir. Bu sebeple seçimleri yöneten ve denetleyen seçim yargısına ve Türkiye’nin demokrasi tecrübesine güvenerek sürecin sonucunu beklemeliyiz.

***

Cem Duran Uzun

Hukuk ve İnsan Hakları Araştırmaları Direktörü
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde lisans (1999), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Bölümünde Yüksek Lisans (2002) ve Doktora (2009) eğitimini tamamladı. 2007 yılında University of North Carolina at Charlotte’ta (UNCC) bir yıl süreyle misafir araştırmacı olarak çalıştı. 2001 yılında Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesinde araştırma görevlisi olarak çalışmaya başladı ve halen aynı üniversitede öğretim üyesi olarak Anayasa Hukuku, Siyasi Partiler Hukuku ve Anayasa Yargısı derslerini vermektedir.

Pelin Çift İle Gündem Ötesi

‘Pelin Çift ile Gündem Ötesi’ her Çarşamba ‘Diriliş’ Dizisinden sonra TRT 1 Ekranlarında..

Veysel KAVRAYAN
Veysel KAVRAYAN
Veysel Kavrayan, (Eğitimci-Yazar-Gazeteci) Kocaeli’nde doğdu. İktisat Bölümü ve Kamu Yönetimi Bölümü'nde lisans eğitimini tamamladı. Pedagojik Formasyon Eğitimi aldı. Halen Medya ve İletişim eğitimi almaktadır. Kısa bir süre eğitim alanında görevlerde bulundu. Uluslararası bir prestij kozmetik firmasında Ankara Bölge Koordinatörü olarak çalıştı. Dünya Güzellik Yarışmaları Türkiye Başkanı Süha Özgermi'yle beraber önceleri baş asistanlık, sonrasında ortaklık yaptı. Türk Dünyası konusunda araştırmaları bulunuyor. Birçok haber ve araştırmaları hakkında ulusal ve uluslararası ödülleri mevcuttur. Çeşitli Sivil Toplum Kuruluşları'nda kurucu ve yönetici olarak görev almaktadır. Halk bilimi, gastronomi, sanat, tarih, ezoterizm, turizm, sağlık, sanat tarihi, ekoloji, geleneksel ve tamamalayıcı tıp ve mimari ilgi alanlarıdır. Çeşitli dergi ve gazetelerde yazmaktadır. İngilizce ve az derecede Rusça biliyor.
http://(UHA)%20Uluslararası%20Haber%20Ajansı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir