Gülnur AYDOĞAN Yazarlar

Dünya genelinde çocuklar ‘hızla obezleşiyor’

Sevgili okurlar bugün de obez konusuna değinmek istiyorum. Yazımın başlığından da anlaşılacağı üzere, dünye genelinde çocuklarımız ‘hızla obezleşyor’. Yalnız çocuklarımız mı, kadın-erkek farketmeden büyüklerimiz de giderek obezleşiyor.

  Fzt. Gülnur AYDOĞDU

Evet, yeni yapılan bir araştırmada, son 40 yılda çocuk ve gençler arasındaki obezite oranlarının 10 kat arttığı ve dünya genelindeki 124 milyon kız ve erkek çocuğunun fazla şişman olduğu sonucuna varıldı.

two teen girls

Tıp dergisi Lancet’te yayımlanan ve alanının en büyüğü olan analizde 200’den fazla ülkedeki obezite trendleri incelendi.

Uzmanlar, obez çocukların büyük ihtimalle obez yetişkinler olacaklarını ve ciddi sağlık sorunları riski altına gireceklerini söylüyor.

Dünya Obezite Günü’nde yayımlanan bu araştırmanın dışında, Dünya Obezite Federasyonu da obezite kaynaklı sağlık sorunlarına 2025’ten itibaren her yıl 1,2 trilyon dolar harcanmak zorunda kalınabileceği uyarısında bulundu.

Araştırmayı yapan ekibin başı Imperial College London’dan Mecit İzzeti’ye gör yüksek gelirli Avrupa ülkelerinde çocuklukta obezite sayısındaki artış duruyor gibi görünse de, dünyanın diğer bölgelerinde kaygı verici düzeyde yükseliyor.

Araştırmacılar bunun başlıca nedeninin ucuz, kilo aldırıcı gıdaların yaygın bir şekilde bulunabilmesi ve teşvik edilmesi olduğunu söylüyor.

children reaching for fastfood

Obez çocuklardaki en büyük artış Doğu Asya’da yaşanırken, bu alanda başı Çin ve Hindistan çekti.

Genç nüfusun yarısının obez olduğu Polinezya ve Mikronezya’da ise en yüksek oranlar görüldü.

Araştırmacılar, dünya genelinde bu eğilim devam ederse obezlerin sayısının, kilosu az olanların sayısını geçeceğini belirtti.

Kilosu az olan erkek ve kız çocuklarının sayısı zirve yaptığı 2000 yılından beri azalıyor.

2016’da 192 milyon gencin kilosu az. Bu oran hala obez gençlerin sayısından fazla, ancak bu durumun değişmesi bekleniyor.

Doğu Asya, Latin Amerika ve Karayipler’de birkaç on yıl içinde kilosu az olanların sayısının obezlerin gerisinde kalacağı tahmin ediliyor.

Küresel düzeyde, 213 milyon genç de fazla kilolu, ancak obezite sınırının altında.

Araştırma ekibinden Dr. Harry Rutter “Bu büyük bir sorun ve daha da kötüleşecek. Zayıf insanlar bile 10 yıl öncesine kıyasla daha kilolu. Daha zayıf iradeli, tembel veya obur olmadık. Gerçek şu ki, etrafımızdaki dünya değişiyor” dedi.

Dünya Sağlık Örgütü’nden Dr. Fiona Bull da “kalori yoğun, besleyicilikten uzak” gıdalara karşı sert önlemler alınması ve fiziksel aktivitenin teşvik edilmesi gerektiğini söyledi.

Şu ana dek sadece 20 ülkede şekerli içeceklere vergi konuldu.

***

Obez ‘erkekler daha büyük erken ölüm riskiyle karşı karşıya‘ sevgili ukurlar.

Obez bir insan

Obezite ve aşırı kilonun sağlık üzerindeki olumsuz etkileri konusunda yapılan şimdiye kadarki en geniş kapsamlı araştırmada, kilo sorunu olan ya da obez obez erkeklerin, kadınlara kıyasla daha büyük erken ölüm riskiyle karşı karşıya oldukları saptandı.

Biliminsanları bu durumun nedeninin tam olarak anlaşılamadığını belirtirken. obez erkeklerin daha büyük bir şeker hastalığı ve tehlikeli düzeylerde karaciğer yağlanması sorunu yaşadıklarını vurguladı.

Lancet Tıp Dergisi’nde yayımlanan araştırmaya göre ayrıca, obezite Kuzey Amerika ve Avrupa’da sigaradan sonraki en büyük ikinci ölüm nedeni.

Uluslararası bir ekibin yaptığı araştırmada, dünya çapında dört milyon kişinin incelendiği 189 çalışmanın sonuçları ele alındı.

Uzmanlar sigara tiryakiliği ve ciddi hastalıklar yüzünden kilo vermiş olanları araştırmanın dışında tutmak için, ele alınan çalışmalar yapılmaya başlandığında hiç sigara içmemiş ve uzun süreli hastalığı olmayanlara odaklandı.

Araştırmada kişinin kilosu arttıkça, ölüm riskinin de yükseldiği görüldü.

‘Sigaradan sonraki en büyük erken ölüm nedeni’

Obezite ve ölüm riski arasındaki ilişkinin de erkeklerde daha belirgin olduğu anlaşıldı.

Örneğin Kuzey Amerika’da obezite dışında sağlık sorunu olmayan erkeklerde 70 yaşından önce ölme riski yüzde 29’ken, normal kilolu erkeklerde yüzde 19.

Kadınlarda ise 70 yaşından önce ölme riski normal kilolularda yüzde 11’ken, aşırı kilolularda yüzde 14.

Prof Richard Peto “Avrupa ve Kuzey Amerika’daki erken ölümlerin dörtte birinin nedeni sigara. Tiryakiler sigarayı bırakarak bu riski azaltabilir. Ancak şu anda obezite Avrupa’da her yedi ölümden birinin, Kuzey Amerika’daysa beş ölümden birinin nedeni.” dedi.

***

Günümüzde, obezite ve diyabetle mücadeleye yardım edebilecek tek şey idrar testi Bu tesit sık sık yaptırmalı ve önemle üzerinde durmalıyız.

İdrar testi

İngiltere’de bilim insanları besinlerin ne kadar sağlıklı olduğunu gösteren bir idrar testi geliştirdi. Araştırmacılar test sonuçlarının obezite ve diyabet gibi hastalıklarla mücadelede faydalı olacağına inanıyor.

Londra’da Imperial College, Newcastle Üniversitesi ve Aberystwyth Üniversitesi’nin ortak çalışması sonunda geliştirilen testle kilo verme hedeflerinde ilerleme sağlanması hedefleniyor.

Sonuçları Lancet Diyabet ve Endrokrinoloji bilim dergisinde yayımlanan araştırmaya göre test, vücut tarafından işlenen gıdaların kimyasal maddelerini saptıyor.

Araştırma ekibi testin iki yıl içinde yaygın olarak kullanılmaya başlanacağına inanıyor.

İdrar örnekleri kimyasal maddelerin yapısının saptanması için analiz edilirken proton nükleer mıknatıs rezonans izgegözlem ismi verilen bir teknik kullanılıyor.

Bu yöntemle hem kısa süre önce sindirilen gıdalar hem de yeme alışkanlıkları tespit ediliyor.

İdrar testi

Araştırmaya göre insan vücudu meyve, sebze, balık ve farklı türdeki etleri öğütürken idrarda farklı izler bırakıyor.

Test ise ayrıca vucüt metabolizması ve mide sağlığının ölçülmesi için kimyasalları da inceliyor.

Imperial College’dan Dr. Isabel Garcia-Perez “Bu sonunda sağlıklı bir hayat tarzına sahip olmak amacıyla bireysel diyet denetimi için bir araç olacak” dedi.

Garcia-Perez “15 adet patates kızartması ve iki sosis yiyen bir insan hakkında testin bize bir şey söylediği noktada değliz henüz ama o da yolda ” diye konuştu.

Buna benzer araştırmalarda insanların yüzde 60’ının yediklerini doğru olarak bildirmedikleri ortaya çıktı.

‘Sağlıklı besleniliyor mu, anlayabileceğiz’

Profesör Gary Frost “Bu testle birinin sağlıklı beslenip beslenmediğini anlayabileceğiz. Ne kadar kiloluysanız yediklerinizi o kadar saklama eğiliminiz olur. İnsanların evde ne yediğini anlatması çok zor, bu da büyük bir sorun” dedi.

Uzmanla testin pek çok insan üzerine yapılmasının, İngiltere genelinde ne tür gıdaların tüketildiği konusunda da fikir verebileceğini düşünüyor.

***

Sağlıklı, mutlu, güzel günler dileğiyle.

Pelin Çift İle Gündem Ötesi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir