Çevre

Balkanlar’ın plastik çöp dağları

Her köşede yasa dışı çöplükler

Bu plastik çöp dağları olmasaydı, Bosna-Hersek’in merkezindeki Raduša’nın dağları çok daha güzel görünebilirdi.

Müll Bosnien (A. Kamber)

Tüm çevre standartlarını karşılayan sadece beş yasal tesise karşın 10 bin kadar irili ufaklı yasadışı çöplük var. Bosna-Hersek’te atıkların sadece yüzde üçü geri dönüştürülüyor. Bütün Balkan bölgesinde durum benzer.

Feuer Mülldeponie Serbien (Google Earth)

Duman altındaki şehir

Geçen yaz bir ay boyunca Tuna Nehri boyundaki Vinča’da çöplükler yakıldı. Belgrad yakınlarındaki bölgede plastik, araç lastiği ve elektronik atıkların yakılmasından kaynaklanan dumanlar yayıldı. Burada her gün 2 bin 700 ton atık boşaltılıyor. Çöp dağlarının derinliklerinde, yanıcı metan gazı oluşuyor. Bu da itfaiye için bir kabus.

Umweltverschmutzung in Serbien (picture-alliance/AP Photo/D. Vojinovic)

Plastik denizinde kürek çekmek

Sayısız plastik şişe, Sırbistan’daki güney Morava’da olduğu gibi nehirleri kirletiyor. Ayrıca endüstriyel tesisler ve kanalizasyon suları kirletiyor. Atık suyun sadece yüzde 8’i temizleniyor. AB’ye üyelik yolundaki Sırbistan’ın çevre sorunlarının üstesinden gelmek için yaklaşık on milyar euro yatırım yapması gerekiyor. Bu, devletin yıllık bütçesinden daha fazla.

Deponie Rusino bei Gostivar in Mazedonien (DW/S. Toevski)

Çöp toplayıcılar için hazine

Makedonya’nın kuzeybatısında Gostivar kentinin yakınındaki çöplük, yasadışı bir depolama alanı gibi görünüyor. Hemen hemen herşey buraya atılıyor. Düzen yok. Yerel hükümet, Haziran’dan itibaren uluslararası kreditörlerden alınacak 5 milyon euro ile buraya yatırım sözü verdi. Ancak henüz bir geri dönüşüm tesisi planlanmış değil. Ve bölge çöp toplayıcılar için “hazine” olarak kalmayı sürdürüyor.

Plastikmüll in Großbritannien (picture-alliance/dpa/L.Cameron)

Depozito sadece cam şişelere

Makedonya’nın başkenti Üsküp’te olduğu gibi bu kadar plastik atığın neden oluştuğuna dair sorunun yanıtını süpermarketlerde aramak gerekiyor. Batı Avrupalı ziyaretçiler plastik şişe ya da teneke kutulara depozito olmamasına şaşırıyor. Makedonya ve komşu ülkelerinde sadece cam bira şişelerine depozito var.

Müll-Lagerplatz an der albanischen Rivieraküste (picture-alliance/R. Haid)

Plastik poşetle mücadele

İlgili bakanlıkların vatandaşlarını AB’ye üye olma yolunda küçük bir kültür şokuna hazırlamaları gerekecek. Bugün hala her yerde bulunan ve market kasalarında büyük ölçüde ücretsiz olarak dağıtılan plastik torbalara karşı mücadele. Arnavutluk’ta 1 Temmuz’dan itibaren yasaklanıyor. Böylece artık İyonya denizi kıyısındaki Himara sahillerinde daha az plastik atık olması umuluyor.

Strand in Dubrovnik Kroatien (picture alliance/PIXSELL/G. Jelavic)

Adriyatik komşularından çöp getiriyor

Geçtiğimiz Aralık ayında Hırvatistan sahillerine vuran bu atıkların yüzde 80’inin Arnavutluk’tan geldiği söyleniyor. UNESCO Dünya Mirası Sit Alanı olan Dubrovnik’in tarihi kent merkezinde hoş olmayan görüntüler. Plastik yığınlar, şişelerin altında bulunan 800 kilogramlık bir deniz mayını ile birlikte bertaraf edildi.

Mülldeponie in Kroatien (picture alliance/M. Strmoti)

Martılar için bir şölen

Turistik kent Split’in yanı sıra Hırvatistan’daki tek yasal çöp deposu Dalmaçya bölgesinde. Eurostat’a göre AB üyesi Hırvatistan yıllık kişi basına 403 kilo çöp üretiyor. Bu 480 kilo olan AB ortalamasının altında. Karadağ’ın dışında (533 kilo) Batı Balkanlar’ın AB adayları da ortalamanın altında (Arnavutluk 396, Bosna 311, Sırbistan 268). Ama neredeyse hiç atık ayrımı yok.

Kroatien | Mülltrennung (DW/D. Romac)

Örnek ada

Balkanlar renkli çöp bidonlarına henüz yabancı. Zaman zaman örneğin Belgrad veya Üsküp’te plastik atık bidonlarına rastlanıyor. Ancak atık ayrımı keyfe keder. Çöplerin yüzde 60’ının geri dönüştürüldüğü Hırvatistan adası Krk (fotoğrafta) ise bölgede örnek bir yerleşim. Krk, 2030’da Avrupa’nın enerji açısından bağımsız tek adası olmayı hedefliyor.

Ataner Yüce
Ataner Yüce
Ataner Yüce, 1947 yılında Mersin'de doğdu ..Kayseri'de İlk, Orta ve Lise tahsilini tamamladıktan sonra Ankara'da üniversite tahsilinden sonra, 1971 yılında TRT Erzurum Haber Müdürlüğü'nde göreve başladı.1973 yılında Ankara TRT Haber Dairesi Başkanlığı'na atandı. Burada TV Haberleri Müdürlüğü'nde 1984 yılına kadar çalıştı..1984 yılında İstanbul TRT Haber Müdürlüğü'nde 1992 yılına kadar çalıştıktan sonra emekli oldu ve uzun süre özel sektörde çeşitli TV Kanallarında çalıştı.
http://www.uhahaberajansi.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir