Ataner Yüce Yazarlar

11 Eylül’den Sonra ABD’nin Ortadoğu Politikası

Sevgili okurlar, 11 Eylül terör saldırıları üzerinden on sekiz yıl geçti. Bu saldırılar hala tam anlamıyla aydınlatılabilmiş değil. Ancak saldırılar dünya siyasetinde önemli kırılmalara neden oldu ve İslam dünyasında kapanmaz yaralar açtı. Başka bir deyişle, saldırılardan sonra Bush “artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak” demişti ve nitekim birçok şey değişti.

Doç. Dr Veysel KURT, ile ilgili görsel sonucuSETA bağımsız, tarafsız düşünce ve yayın kuruluşu, Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı Strateji Araştırmacı Doç. Dr Veysel KURT, bu konuda yaptığı değerlendirmede, “Bush ve ekibinin saldırılar nedeniyle bütün dünyayı cezalandırma üzerine kurulu söylem ve politikaları Afganistan işgali başlayıp, Ortadoğu siyasetini ters yüz eden Irak işgali ile devam etti”ğini söylüyor.

11 Eylül’den hemen öncesine bakıldığında ABD Dış Politikası’nın ve özellikle Ortadoğu’da yürüttüğü politikaların belirsizliklerle dolu bir noktaya evrildiğine de değinen Doç. Dr Veysel KURT, “George W. Bush, 2000 yılında oldukça tartışmalı bir seçimden sonra iktidara geldiğinde nasıl bir dış politika çizgisi izleyeceği çok net değildi” diyor.

Doç. Dr Veysel KURT, “Ortadoğu’da Clinton’un kurmaya çalıştığı düzenin iki ayağı da çatırdıyordu. Ariel Şaron’un 28 Eylül 2000’de Haremüşşerif’i ziyaret etmesi nedeniyle İkinci İntifada başlamıştı. Bush yönetimi bu meseleye Clinton dönemindeki gibi müdahil olma konusunda isteksiz gibiydi ancak çatışmaların yoğunlaşması karşısında hareketsiz kalması beklenemezdi” değerlendirmesinde de bulunuyor.

“İran ve Irak’a yönelik uygulanan ‘Çifte Kuşatma’ politikasının revize edilmesi gerektiği açıktı ancak yönetim bu konuda da ne yapacağını tam olarak bilmiyordu” diyen Doç. Dr Veysel KURT, 1998’de “Yeni Amerikan Yüzyılı Projesi” inisiyatifinin sözcülerinin Clinton’a Irak’ın kitle imha silahları kullanmasının kesin olarak önüne geçilmesi için askeri güç ve moral üstünlüğün sağlanması gerektiğine dair bir mektup yazdığını hatırlatıyor.

Doç. Dr Veysel KURT, “bu inisiyatifin baş aktörleri (Richard Perle, William Kristol), Bush’un savunma bürokrasisinde kilit görevlere gelmişti ancak Bush yönetiminin Irak ve İran başta olmak üzere Ortadoğu’da nasıl bir politika izleyeceği henüz net değildi” idesini kullanıyor.

ABD’nin Ortadoğu’daki hegemonyasının zayıfladığına yönelik kanaatın, bir politika değişiminin zeminini hazırlarken, yeni stratejinin bir önceki dönemin zorlayıcı diplomasinin devamı mı olacağının yoksa daha müdahaleci bir çizgiye mi evrileceğinin belli olmadığına değinen Doç. Dr Veysel KURT, “Bush yönetiminde yer alan ve “Şahinler” olarak adlandırılan Savunma Bakanlığı yetkilileri, Irak yönetiminin sıkıştırılması ve muhalefetin desteklenmesinden yana iken, Dışişleri Bakanı Powell ise “akıllı yaptırımlar” uygulanmasından yanaydı” diyor.

Doç. Dr Veysel KURT, “Irak’la ilgili yönetim katı bir politika izleyeceğinin sinyallerini verirken, Hatemi’nin ikinci kez seçilmesi Avrupa ülkelerinin normalleşme beklentilerini yükseltmişti. Bu koşullarda Bush yönetiminin Ortadoğu’da nasıl bir politika izleyeceği netleşmemişti. Entegre bir strateji ile bölgesel düzeyde uygulanabilecek bir politikanın ipuçları da görünmüyordu” değerlendirmesinde bulunuyor.

11 Eylül 2001’de İkiz Kuleler’e yapılan terör saldırılarının, ABD’nin dış politikasındaki belirsizlikleri giderdiğini ve ciddi bir kırılma yarattığına dikkat çeken Doç. Dr Veysel KURT, ABD’nin, bu saldırılar sonrasında oldukça agresif bir dış politika çizgisi benimsediğini, bu agresifliğin gerek söylemsel düzeyde gerekse politika yapımında kendini gösterdiğini ve saldırıların sorumlusu olarak El-Kaide’nin gösterilmesi ile birlikte uluslararası terörizme karşı savaş söylemini beraberinde getirdiğini ifade ediyor.

Doç. Dr Veysel KURT, “Bush’a göre “uluslararası terörizme karşı savaş önceliklerden biri değil, önceliğin ta kendisiydi. Bu durum jeopolitik bir rekabetten öte iyiyle kötünün savaşıydı.” diyor.

“12 Eylül gününden itibaren Bush’un yaptığı konuşmalardan akılda kalan cümleler ABD’nin yeni dönemdeki eğilimlerini özetler nitelikteydi” diyen Doç. Dr Veysel KURT, Teröre karşı savaş”, “haçlı seferi”, “önleyici savaş”, “ya bizden yanasınız ya düşmandan yana” gibi ifadelerin ABD yönetiminin işgal politikasının işaret fişekleri olduğunu hatırlatıyor.

Doç. Dr Veysel KURT, Amerikan düşünce kuruluşlarının bu söylem ve politikaları savundukları oranda yönetimden destek aldıklarını açıklıyor.

Kamuoyunda bu söylemlere yapılan itirazların oldukça sönük kaldığını söyleyen Doç. Dr Veysel KURT, dahası itiraz eden bir çok akademisyen ve gazetecinin teröre destek verdiği gerekçesiyle mahkum edildiğinin altını çiziyor.

Doç. Dr Veysel KURT, Üniversitelerde fişleme yapan özel kurumların kurulduğunu ve bunlardan en çok bilinenin de “campus watch” internet sitesi olduğunu hatırlatıyor.

“Kısacası Bush yönetimi 11 Eylül saldırılarının faturasını İslam dünyasına kesti” diyen Doç. Dr Veysel KURT, 11 Eylül sonrasında uygulanan politikanın Ortadoğu başta olmak üzere İslam dünyasına maliyetini bir sonraki yazıda tartışalım” diyor.

***

Veysel Kurt

Araştırmacı, Strateji Araştırmaları, İstanbul
Uludağ Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden 2006 yılında mezun oldu. Aynı yıl İstanbul Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı’nda başladığı yüksek lisansını 2009 yılında tamamladı. Doktora çalışmasını İstanbul Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı’nda tamamlamıştır. Ortadoğu’da otoriteryenizm, demokratikleşme, asker-sivil ilişkileri konularında çalışan Kurt’un, siyaset bilimi alanında yayınlanmış makaleleri ve yorumları bulunmaktadır.

[UHA Haber, 20 Eylül 2019]

                   Ataner YÜCE

Ataner YÜCE
Ataner YÜCE
Ataner Yuce Ataner Yüce, 1947 yılında Mersin'de doğdu ..Kayseri'de İlk, Orta ve Lise tahsilini tamamladıktan sonra Ankara'da üniversite tahsilinden sonra, 1971 yılında TRT Erzurum Haber Müdürlüğü'nde göreve başladı.1973 yılında Ankara TRT Haber Dairesi Başkanlığı'na atandı. Burada TV Haberleri Müdürlüğü'nde 1984 yılına kadar çalıştı..1984 yılında İstanbul TRT Haber Müdürlüğü'nde 1992 yılına kadar çalıştıktan sonra emekli oldu ve uzun süre özel sektörde çeşitli TV Kanallarında çalıştı.
http://Uluslararası%20Haber%20Ajansı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir