(UHA) Uluslararası  Haber Ajansı

Türkiye ve Karadeniz’de Değişen Dengeler (3)

    4. Askeri Gerginlikler ve Değişen Dengeler: 2008 yılında Rusya ile Gürcistan arasında yaşanan savaş, 2014 yılında ise Rusya’nın Kırım’ı ilhakı ve Ukrayna’nın doğusunda yarattığı fiili durum Karadeniz dengelerini yeniden değiştirmiştir. Bu gelişmelerin Türkiye’nin başlattığı KUH ve BLACKSEAFOR gibi işbirliği girişimlerini de işlevsiz hale getirdiği gözlenmektedir. Son zamanlarda Türkiye’nin çabalarıyla bu girişimler yeniden canlandırılmaya […]

Türkiye ve Karadeniz’de Değişen Dengeler (3)
05 Haziran 2017 - 0:00 'de eklendi ve 131 kez görüntülendi.

 

 

bayrak-atatürk ile ilgili görsel sonucu

4. Askeri Gerginlikler ve Değişen Dengeler:
2008 yılında Rusya ile Gürcistan arasında yaşanan savaş, 2014 yılında ise Rusya’nın Kırım’ı ilhakı ve Ukrayna’nın doğusunda yarattığı fiili durum Karadeniz dengelerini yeniden değiştirmiştir.
Bu gelişmelerin Türkiye’nin başlattığı KUH ve BLACKSEAFOR gibi işbirliği girişimlerini de işlevsiz hale getirdiği gözlenmektedir. Son zamanlarda Türkiye’nin çabalarıyla bu girişimler yeniden canlandırılmaya başlanmıştır.
2014 yılında Kırım’ın ilhakından önce Rusya’nın Karadeniz’in kuzeyindeki kıyı şeridi Azak denizinde 570 kilometre idi. Kırım yarımadası da buna eklenince Rusya’nın kıyı şeridi birkaç yüz kilometre daha artmış oldu. Bu kıyı şeridine Gürcistan savaşından sonra yine Rusya’nın kontrolüne geçen 300 kilometrelik Abhazya kıyı şeridine de eklenince Rusya’nın Karadeniz’de en uzun kıyı şeridine sahip olan ülke konumuna geçtiği söylenebilir.
Rusya bu gelişmelere bağlı olarak Karadeniz’in kuzeyinde münhasır ekonomik bölge uygulamasını da yaygınlaştırınca Romanya ile Rusya’nın münhasır ekonomik bölgeleri fiilen bitişmiştir. Bu durum Romanya’yı tedirgin etmekte ve Romanya’nın ABD ve NATO’nun bölgede daha aktif bir konum edinmeleri beklentisini artırmaktadır.
Rusya Gürcistan savaşı ertesinde Karadeniz donanmasını modernleştirme ve büyütme gereği duymuştur. Bu ihtiyacın ABD’nin ve NATO’nun bölgeye yönelik politikalarında görülen hareketlenme ile doğru orantılı olduğunu belirtmek mümkündür.
Kırım yarımadasının ilhakı ve Sivastopol üssünde mutlak hâkimiyetin elde edilmesi Rusya’nın Karadeniz donanmasını geliştirmeye yönelik politikalarının uygulanmasını daha da kolaylaştırmıştır. Bugün Rusya Karadeniz’de 10 adet firkateyn, 6 adet denizaltı, 1-2 büyük çıkarma gemisi ve sahile yakın harekât için 4 adet korvet inşa/bulundurma planını uygulamaktadır. (Denizaltı inşa programı tamamlanmış olup denizaltılar faaliyete başlamışlardır.).
Rusya ayrıca Kırım yarımadasına 400 km menzilli S-400 Triumf hava savunma sistemi de kurmuştur. Anapa-Krasnodar bölgesinde de su üstü hedeflerine karşı azami 600 km menzilli 3xK-300P Bastion P füze sistemine sahiptir.
Kırım yarımadasında ayrıca deniz piyade birlikleri de konuşlandırılmıştır. Bütün bu gelişmeler Rusya’nın Karadeniz’de askeri dengeleri önemli ölçüde dönüştürdüğüne ve kendi lehine çevirdiğine işaret etmektedir.
5. Son Gelimeler:
Eylül 2014’te yapılan NATO Galler Zirvesi’nde kabul edilen Hazırlık Eylem Planı (Readiness Action Plan-RAP) kapsamında Güvence Tedbirleri (Assurance Measures) ve Uyum Tedbirleri’nin (Adaptation Measures) uygulanmaya başlanması NATO’nun da Karadeniz’e yönelik olarak yeni bir hareketlilik içine girmekte olduğuna işaret etmektedir.
Bu bağlamda, Güvence Tedbirleri NATO’nun doğusunda devamlı olarak kara, deniz ve hava gücü bulundurulması ile kayda değer askeri faaliyetlerin icrasını kapsamaktadır. Uyum Tedbirleri ise NATO’nun karşılaşacağı güvenlik sorunlarına karşı koyabilme yeteneğinin geliştirilmesini öngörmektedir.
Şubat 2016’da düzenlenen NATO Savunma Bakanları toplantısında “Geliştirilmiş İleride Kuvvet Bulundurma Konsepti” (enhanced Forward Presence-eFP) gündeme getirilmiştir. Bu konsept ile Güvence Tedbirleri’ni de kapsayan daha geniş bir yaklaşımın belirlendiği anlaşılmaktadır.
2016 yılında Varşova’da yapılan NATO zirvesi ve bu yıl Şubat ayında Brüksel’de yapılan NATO Savunma Bakanları toplantısında alınan kararlar ışığında değerlendirildiğinde, Karadeniz’in yavaş yavaş yeni bir uluslararası gerginlik sahası olarak belirmeye başladığı dikkati çekmektedir.
Varşova Zirvesi’nde NATO’nun doğusunda Kuzey ve Güney için tehdit değerlendirmelerinin farklı olduğundan

hareketle eFP’nin Karadeniz bölgesine yönelik olarak Uyarlanmış İleride Kuvvet Bulundurma (tailored Forward Presence-tFP) olarak geliştirilmesinin uygun olacağı kararlaştırılmıştır.
Kara Kuvveti odaklı bir konsept olan eFP’ye göre Letonya, Litvanya, Estonya ve Polonya’da bir ileri kara gücü konuşlanması gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Bu güç Kanada, Almanya, Birleşik Krallık ve ABD’nin katkısı ve destek
verecek diğer NATO ülkelerinden oluşmaktadır.
Varşova Zirvesi’nde benimsenen tFP’ye göre ise deniz ve hava ağırlıklı kuvvet tahsisi, müşterek ve birleşik eğitimler ile tatbikatların artırılması, Romanya’nın NATO Güneydoğu Çokuluslu Tümen Karargahı’na (Headquarters Multinational Division Southeast-MND-SE) bağlı bir Çokuluslu Tugay (Multinational Brigade), Birleşik Krallık’ta Northwood’da bulunan Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’na (MARCOM) bağlı olacak şekilde Romanya’da İleri Deniz Unsur Komutanlığı Elementi (Forward Maritime Component Command Element-FMCCE) ve Birleşik/Müşterek Eğitim Merkezi (Combined Joint Enhanced Training-CJET) kurulması planlanmıştır.
Şubat 2017’de yapılan NATO Savunma Bakanları toplantısında bu planlar somutlaştırılarak uygulanma aşamasına geçilmiştir.
Yeni duruma göre NATO artık Karadeniz’dedaha düzenli bir deniz gücü varlığı bulunduracaktır. NATO’nun Daimi Deniz Gücü (Standing Naval Force-SNF) Karadeniz’e çıktığında müttefikler ile (Türkiye, Romanya ve Bulgaristan)
ortak tatbikatlar ve eğitim programları gerçekleştirecektir.
NATO Konseyi tarafından onaylanması halinde bu tatbikat ve eğitimlere NATO ortakları da katılabileceklerdir (Ukrayna ve Gürcistan). 2018 yılına dek bu tatbikat ve eğitim programlarının planlanması ve eşgüdümünü Birleşik
Krallık’ta Northwood’daki MARCOM üstlenecektir.
2018 yılında ise bu görevin Karadeniz’e kıyıdaş bir NATO üyesine devri değerlendirilecektir. (devam edecek)

BİLGESAM, Dış politika ve Savunma Araştırmaları Grubu*

Share
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER